Nỗi đau mang tên da cam

​Theo thống kê tại Việt Nam có hơn 4,8 triệu người bị phơi nhiễm chất độc da cam. Trong số này có hơn 3 triệu người là nạn nhân. Những ai là nạn nhân và gia đình đều phải hứng chịu biết bao thảm cảnh tang thương cả về vật chất lẫn tinh thần nặng nề và lâu dài.

Ông Nguyễn Văn Thanh (67 tuổi, ngụ H.Định Quán) và em gái mình là bà Nguyễn Thị Thê – là 2 trong số 3 nạn nhân da cam trong một gia đình, nhận quà do Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin tỉnh, Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin H.Định Quán trao quà.

Tác hại kinh khủng

Riêng tại Đồng Nai, theo thống kê hiện có gần 9 ngàn người bị ảnh hưởng bởi chất độc hóa học/dioxin còn sống. Trong số này có gần 2 ngàn người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học và 613 người là con của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học đang được hưởng chính sách dành cho nạn nhân chất độc da cam/dioxin. Số nạn nhân còn lại được hưởng chế độ trợ cấp bảo trợ xã hội hằng tháng theo mức độ thương tật được Nhà nước quy định. Ngoài ra, theo số liệu từ cơ quan chức năng toàn tỉnh có hơn 5,5 ngàn gia đình nạn nhân chất độc da cam/dioxin. Trong số này, có trên 3,3 ngàn gia đình có từ 2-5 nạn nhân, cuộc sống còn khá nhiều khó khăn.

Nỗi đau về tinh thần, thể xác của từng thành viên trong gia đình có nhiều nạn nhân lại được nhân lên gấp nhiều lần so với những gia đình khác. Phần lớn những gia đình này sống phụ thuộc vào chính sách hỗ trợ của Nhà nước và sự quan tâm của cộng đồng.

Gia đình ông Nguyễn Quang Lịch (ngụ xã Bắc Sơn, H.Trảng Bom) có đến 3 người con là nạn nhân chất độc da cam/dioxin. Ngoài những khó khăn về vật chất, bản thân ông Lịch cùng các con còn gánh chịu nỗi đau về tinh thần và thể xác rất lớn.

Ông Lịch nói trong nước mắt khi kể về hoàn cảnh gia đình: “Nhìn gia đình khác con cái đủ trai đủ gái như gia đình mình mà họ vui vẻ, sung túc, tôi chỉ biết ngậm ngùi. Bởi, tôi năm nay đã gần 100 tuổi nhưng không nhận được sự chăm sóc của con cháu. Ngược lại, dù 3 người con đều đã ngoài 50 tuổi nhưng đứa nào cũng ngu ngơ. Nhiều lần tôi muốn buông xuôi mong nhanh về với ông bà, nhưng lại phải cố gắng sống để lo cho 3 con”. 

Còn ông Đào Văn Phố (ngụ xã Xuân Tâm, H.Xuân Lộc) là 1 trong 5 thành viên của một gia đình có đến 5 nạn cho biết, trở về với cuộc sống đời thường sau thời gian tham gia kháng chiến, ông được xác định là người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc da cam/dioxin suy giảm khả năng lao động 61%. Người con đầu tiên của ông bị ảnh hưởng rồi liên tiếp 3 người nữa được cơ quan y tế kết luận đều mắc di chứng của chất độc da cam/dioxin với những biểu hiện khuyết tật vận động và thần kinh. Nén nỗi đau, vợ chồng ông dồn sức chăm sóc cho 4 người con của mình. Nhưng khi vợ qua đời thì tất cả gánh nặng đè lên vai của ông.

“Ngoài trợ cấp hằng tháng của Nhà nước, tôi phải lao động bằng nghề chăm sóc cây xanh để cả nhà đủ ăn vì các con không thể tự lo cho bản thân được. Ngày nào cũng vậy, trước khi ra khỏi nhà đi làm tôi phải nấu ăn để sẵn. Đến giờ nghỉ trưa, tôi chạy về nhà để lo cho các con ăn, tắm rửa rồi sau đó quay lại chỗ làm. Chiều đi làm về thì mọi việc diễn ra như buổi trưa, ngày nào cũng vậy” - ông Phố bộc bạch.

Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin tỉnh Đào Nguyên cho hay, dù là người đã mất hay đang còn sống thì bản thân mỗi người và gia đình phải trải qua những nổi đau tột cùng của cuộc sống. Nhất là ở những gia đình có nhiều thành viên đều bị nhiễm chất độc hóa học này.

Nạn nhân da cam trên địa bàn tỉnh được Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin tỉnh vận động các cơ quan, đơn vị tổ chức đến tận nhà để thăm, trao tặng quà.​ 

Nỗi lo cho thế hệ sau

Bà Nguyễn Thị Thu Dung (ngụ TT.Định Quán, H.Định Quán), mẹ nạn nhân chất độc da cam/dioxin Nguyễn Thị Thảo Nguyên cho biết: “Do bị ảnh hưởng bởi chất độc da cam/dioxin nên toàn thân và tay chân tôi bị co rút và phát âm không rõ, mắc các bệnh về tim, phổi. Khi con gái tôi chào đời, cháu cũng bị di chứng tương tự. Khó khăn cuộc sống do không tìm được việc ổn định đã đành, 2 mẹ con còn chịu những cơn đau về thể xác. Tôi thì buồn vì con mình không phát triển được như bạn bè cùng lứa và cảm thấy có lỗi với con. Nhưng buồn nhất là tương lai con sẽ ra sao khi đã 12 tuổi song thể trạng không phát triển, tiếp thu kiến thức hạn chế”.

Còn bà Vũ Thị Kim Lý, mẹ nạn nhân chất độc da cam/dioxin Hồ Quang Thái (27 tuổi, ngụ KP.4, P.Hòa Bình, TP.Biên Hòa) kể: “Gia đình tôi thuộc diện khó khăn ở địa phương. Sau khi con trai ra đời, cuộc sống lại thêm nhiều trở ngại bởi 2 chân con bị tật nên lúc nào cũng cần có người bên cạnh chăm nom. Nhưng những khó khăn đó đều có thể vượt qua bởi có sự giúp sức của Nhà nước, cộng đồng. Tôi chỉ buồn là tương lai con mình không biết sẽ ra sao, bởi di chứng của chất độc da cam/dioxin làm con khuyết tật 2 chân không đi lại được mà việc học tập cũng không thành do sức khỏe rất yếu, tiếp thu chậm”.

Riêng với cựu chiến binh Hoàng Thị Màng (ngụ TT.Vĩnh An, H.Vĩnh Cửu) sau ngày đất nước thống nhất bà trở về với cuộc sống đời thường, lấy chồng, sinh con như bao người phụ nữ khác. Nhưng khi sinh con gái đầu lòng, con bà được xác định bị ảnh hưởng của chất độc hóa học với tỷ lệ 81%. “Con nhiễm chất độc hóa học từ tôi nên việc học tập hạn chế. Điều này ảnh hưởng đến cuộc sống, khả năng lao động và thu nhập, điều kiện sống của con trong tương lai khiến tôi rất lo lắng” - bà Màng chia sẻ.

Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin tỉnh Đào Nguyên cho biết, tác hại của chất độc da cam/dioxin đối với sức khỏe con người đã diễn biến đến thứ hệ thứ ba, thứ tư. Trong khi đó, chế độ chính sách nhà nước dành cho nạn nhân chất độc da cam/dioxin mới chỉ đến thế hệ thứ 2. Do vậy, cần sớm có chế độ chính sách hỗ trợ cho những người thuộc các thế hệ tiếp theo bị nhiễm chất độc hóa học. Bên cạnh đó, việc nâng cao trách nhiệm của các tổ chức và các tầng lớp nhân dân góp phần cùng với Đảng, Nhà nước giải quyết hậu quả chiến tranh hóa học do Mỹ gây ra ở Việt Nam là điều rất cần thiết.

Nguyễn Vân