Nỗ lực thu nợ đọng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế

​Theo BHXH tỉnh, tính đến đầu tháng 11-2020, tổng số nợ bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) trong toàn tỉnh là 723 tỷ đồng, chiếm 3,1% kế hoạch thu do BHXH Việt Nam giao, tăng 227,5 tỷ đồng so với cuối năm 2019.

Người lao động đến làm thủ tục liên quan đến BHXH tại Bảo hiểm xã hội tỉnh

Hàng ngàn doanh nghiệp nợ BHXH, BHYT

Thống kê từ BHXH tỉnh, hiện nay có gần 1,4 ngàn đơn vị nợ từ 3-12 tháng với tổng số tiền nợ 723 tỷ đồng. Trong đó có 489,5 tỷ đồng là nợ BHXH, 126,6 tỷ đồng nợ BHYT, 22,6 tỷ đồng nợ BHTN và 84,2 tỷ đồng nợ lãi. Có gần 800 đơn vị, doanh nghiệp nợ từ 3 đến dưới 6 tháng với tổng số tiền hơn 54 tỷ đồng, gần 600 đơn vị nợ từ 6 đến dưới 12 tháng với số tiền trên 85 tỷ đồng.

Lãnh đạo cơ quan BHXH tỉnh cho biết, ngoài một số doanh nghiệp, đơn vị thực sự khó khăn, chưa có khả năng đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 từ đầu năm 2020 đến nay, nhưng có không ít đơn vị, doanh nghiệp cố tình chây ì không đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động. Vì thế, việc thu hồi nợ BHXH và truy đóng BHXH, BHYT, BHTN đối với nhiều doanh nghiệp, đơn vị không đạt được như mong muốn. Hiện BHXH tỉnh đã xét duyệt danh sách 72 đơn vị đủ điều kiện được tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí, tử tuất với số tiền gần 40 tỷ đồng. Đây là số tiền nợ được Nhà nước cho phép. Số tiền nợ còn lại là của các đơn vị, doanh nghiệp khác trên địa bàn.

Riêng trong tháng 10-2020, BHXH tỉnh đã thực hiện 66 cuộc thanh tra, kiểm tra, nâng tổng số cuộc thanh, kiểm tra liên quan đến BHXH, BHYT từ đầu năm đến nay lên 147 cuộc. Trong đó có 32 cuộc thanh, kiểm tra đột xuất.  Qua thanh, kiểm tra trong tháng, các lực lượng chức năng đã yêu cầu các đơn vị thực hiện truy đóng BHXH, BHYT, BHTN, bảo hiểm tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp đối với 18 người lao động do chưa đóng, đóng thiếu so với quy định số tiền 138,7 triệu đồng; yêu cầu thu hồi về quỹ BHXH số tiền 1,8 triệu đồng, thu hồi về quỹ BHYT số tiền 574,1 triệu đồng. Kết quả, đã thu hồi được số tiền 485,8 triệu đồng.

Nhằm răn đe các đơn vị, doanh nghiệp cố tình chây ì nợ đóng BHXH, BHYT..., trong tháng 10-2020, cơ quan chức năng đã ban hành 2 quyết định xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền trên 165,7 triệu đồng đối với các đơn vị vi phạm. Tổng cộng từ đầu năm đến nay, cơ quan BHXH tỉnh đã ban hành 10 quyết định xử phạt đối với các đơn vị, doanh nghiệp với số tiền trên 965 triệu đồng. Trong đó, các đơn vị đã đóng phạt số tiền hơn 651 triệu đồng.

Cần triển khai nhiều giải pháp đồng bộ

Giám đốc BHXH tỉnh Phạm Minh Thành cho biết,  nhằm thu hồi và xử lý nợ đọng BHXH, BHYT, BHTN, thời gian qua, BHXH tỉnh  đã chủ động phối hợp tổ chức các đoàn thanh, kiểm tra, trực tiếp đến các đơn vị, doanh nghiệp để đôn đốc đóng, trả nợ đúng hạn, đặc biệt là những doanh nghiệp, đơn vị nợ số tiền lớn trong thời gian dài. Đồng thời, BHXH tỉnh đẩy mạnh công tác tuyên truyền chính sách pháp luật về BHXH, BHYT cho người  lao động, chủ sử dụng lao động nhằm nâng cao ý thức chấp hành, nhận thức đầy đủ về quyền lợi, trách nhiệm, nghĩa vụ tham gia BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động.

Theo ông Thành, từ nay đến cuối năm BHXH tỉnh sẽ khai thác triệt để dữ liệu từ cơ quan thuế, phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành, đơn vị liên quan như Sở LĐ-TBXH, Ban Quản lý các khu công nghiệp Đồng Nai, Liên đoàn Lao động tỉnh… rà soát, tổ chức thanh, kiểm tra. Nếu phát hiện những đơn vị, doanh nghiệp nào có dấu hiệu vi phạm các điều 214, 215 và 2016 của Bộ luật Hình sự, BHXH tỉnh sẽ hoàn chỉnh hồ sơ, gửi các cơ quan chức năng đề nghị xem xét, khởi tố theo quy định.

Còn  theo Phó giám đốc Sở LĐ-TBXH Hồ Văn Lộc, trước khi có dịch covid-19, trong quá trình thanh tra của Sở LĐ-TBXH, nếu phát hiện những doanh nghiệp có hành vi vi phạm về thực hiện nghĩa vụ đóng BHXH, BHYT, BHTN trên 3 tháng đối với người lao động, sẽ căn cứ theo quy định của Bộ luật Lao động năm 2019, Luật BHXH năm 2014 và Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 để xử lý. Tuy nhiên, để tạo điều kiện cho doanh nghiệp có thời gian khắc phục, trước khi lập biên bản xử phạt, Sở cũng mời doanh nghiệp lên làm việc, cho thời hạn từ 1-2 tháng. Sau  đó theo dõi, đôn đốc doanh nghiệp thực hiện, hết thời gian này doanh nghiệp vẫn tiếp tục chây ỳ, Sở sẽ hoàn tất hồ sơ để xử lý theo quy định.

Riêng năm 2020, do dịch Covid-19 nên Bộ LĐ-TBXH chỉ đạo không tổ chức thanh, kiểm tra các doanh nghiệp. Mới đây, Sở LĐ-TBXH nhận được danh sách hàng trăm doanh nghiệp chây ì, nợ đọng BHXH với số tiền lớn, nợ thời gian dài của rất đông người lao động.  Các cơ quan cũng như các cá nhân, đơn vị có liên quan sẽ phối hợp, đảm bảo đủ căn cứ, đúng pháp luật để đề nghị khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử đối với các doanh nghiệp có hành vi gian lận, trốn đóng BHXH theo quy định. Tuy nhiên, tôi cho rằng, cần phải công khai danh sách các đơn vị, doanh nghiệp  nợ BHXH trên các phương tiện thông tin đại chúng, cảnh báo đơn vị vi phạm, khuyến khích đơn vị chủ động khắc phục. Đồng thời, trong thời gian tới, Sở sẽ tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra tại các đơn vị sử dụng lao động nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật về BHXH, BHYT, BHTN.

Là một cơ quan BHXH tuyến huyện, Giám đốc BHXH H.Xuân Lộc Trần Minh Hiền cho biết, đối với BHXH bắt buộc, BHXH huyện cũng tiếp tục phối hợp với Phòng LĐ-TBXH, Liên đoàn Lao động huyện, Chi cục Thuế rà soát các doanh nghiệp, lao động có khai báo thuế nhưng chưa tham gia BHXH để yêu cầu tham gia, nhằm đảm bảo quyền lợi cho người lao động; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, đề xuất xử lý nghiêm doanh nghiệp trốn đóng BHXH cho người lao động.  Với BHXH tự nguyện, BHXH huyện cũng đang phối hợp Bưu điện huyện và UBND cấp xã hằng tháng ra quân tuyên truyền, vận động kết hợp xuống tận nơi tiếp cận với những đối tượng là nông dân và lao động phi chính thức, đặc biệt là đối tượng thuộc nhóm gần 10% chưa tham gia BHYT hộ gia đình, nhằm  thay đổi nhận thức, chủ động tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình để đảm bảo an sinh, ổn định cuộc sống.    

                                                                                                             Lam Khuê