Nỗ lực lưu giữ hiện vật và kỷ vật thời chiến

Không chỉ có những hình ảnh, hiện vật tại khu vực ngoài trời, trong các nhà trưng bày được kết cấu thành từng chuyên đề, phản ánh toàn diện những năm tháng chiến tranh ác liệt nhưng hào hùng.

Từ những hiện vật như dép cao su, mũ tai bèo, chiếc áo vải sờn vai…đến hình ảnh về những vũ khí như súng AR15 - M16 (chiến lợi phẩm ta thu được trong trận đánh đồn Bình Lộc năm 1974, được sử dụng trong chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử), thùng cứu thương cho các chiến sĩ cách mạng trong chiến dịch Xuân Lộc (từ ngày 9-4 đến 21-4-1975); camera Trung ương cục Miền Nam cấp cho phân xã Thông tấn xã miền Đông…

Trong số những hiện vật của bảo tàng hiện nay, có hàng trăm kỷ vật thời chiến do Thượng tá Phạm Hạnh Phúc, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (ngụ tại KP1, P.Tân Phong, TP.Biên Hòa) hiến tặng. Thượng tá Phạm Hạnh Phúc đã có hơn 30 năm đi tìm kiếm hài cốt liệt sĩ trong và ngoài tỉnh, trong những chuyến đi ấy, ông đồng thời sưu tầm được rất nhiều kỷ vật nhưng không giữ lại cho riêng mình. Toàn bộ bộ sưu tập bao gồm băng ca, tăng võng, bình toong, chén bát, đèn pin và nhiều thứ trang bị, thiết bị của quân giải phóng…đã được ông đã trao tặng với mong muốn Bảo tàng Đồng Nai sẽ tiếp tục gìn giữ, phát huy giá trị của các hiện vật lịch sử.

Tại Nhà trưng bày của các di tích như: Khu ủy miền Đông Nam bộ (H.Vĩnh Cửu); di tích Căn cứ Tỉnh ủy Biên Hòa U1 (H.Trảng Bom); địa đạo Nhơn Trạch (H.Nhơn Trạch)… cũng lưu giữ và trưng bày hàng trăm hiện vật của các chiến sĩ đã từng sống, chiến đấu và hi sinh vì độc lập tự do của dân tộc. Thuyết minh viên tại địa đạo Nhơn Trạch Nguyễn Thị Thiết cho biết, nhà trưng bày chia làm 3 mảng chính kết nối với nhau. Trong đó có mô hình tái dựng lại công cuộc đào địa đạo và hệ thống hóa phần lớn các cột mốc cũng như những sự kiện quan trọng về cuộc kháng chiến chống Mỹ của quân dân Nhơn Trạch; tái hiện lịch sử hình thành và những cuộc chống càn Mỹ - Ngụy của Tiểu đoàn anh hùng D240 và mô hình cùng tư liệu lịch sử về Trung đoàn 10 đặc công rừng Sác.

Từ đầu tháng 4 đến nay, các di tích, khu trưng bày hiện vật lịch sử trên địa bàn tỉnh đã đón hàng ngàn chục đoàn khách tới tham quan. Không chỉ là các cựu chiến binh, cán bộ chiến sĩ lực lượng vũ trang, mà còn có rất đông các em học sinh, sinh viên. Mỗi điểm đến, người dân và du khách được nghe thuyết minh, được “nhìn tận mắt, sờ tận tay” hiện vật quá khứ. Đây thực sự đã trở thành một nơi giáo dục truyền thống cách mạng “trực quan, sinh động” bởi hệ thống tư liệu, hình ảnh, hiện vật phong phú.

Phó Giám đốc Trung tâm Văn hóa - thông tin và thể thao H.Trảng Bom Tăng Thùy Phương Khánh cho biết, hiện nay các khu di tích lịch sử trên địa bàn huyện đang mở cửa miễn phí, phục vụ du khách đến tìm hiểu hình ảnh, tư liệu, hiện vật  trong chiến tranh. Trung tâm đang phối hợp với các trường học tiếp tục tổ chức nhiều chuyến thăm quan, về nguồn cho đối tượng học sinh, đoàn viên nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động giáo dục ngoại khóa. Đặc biệt, ở mỗi điểm đến các em sẽ làm bài “thu hoạch”, được chấm và trao giải thưởng.

“Tôi cho rằng, việc tạo cơ hội cho người trẻ đến di tích, tìm hiểu về lịch sử quê hương thông qua các hiện vật là cách tốt nhất đưa các em đến gần hơn với các giá trị văn hóa, lịch sử. Bởi thế hệ trẻ mới là người tiếp nối để gìn giữ các giá trị này” - bà Khánh nói.

Để phát huy giá trị của các hiện vật lịch sử, Giám đốc Bảo tàng tỉnh Nguyễn Việt Sơn cho biết: “Trong thời gian tới sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục truyền thống. Ngoài việc mở cửa miễn phí phục vụ khách tham quan tại các phòng trưng bày, bảo tàng tỉnh sẽ tiếp tục tổ chức các triển lãm lưu động tại các địa phương, nhất là ở vùng sâu, vùng xa; tuyên truyền giới thiệu trên truyền hình. Bên cạnh đó, bảo tàng cũng đầu tư các công nghệ mới, quảng bá hình ảnh trên nền tảng mạng xã hội, kết hợp với phát triển du lịch văn hóa. Qua những hiện vật ấy giúp thế hệ trẻ hiểu rõ và trân quý hơn giá trị của một thời gian khó nhưng rất đỗi tự hào mà thế hệ cha ông đã đánh đổi bằng xương máu để có được”.