Nhiều di tích ở Đồng Nai xuống cấp

​Theo thống kê của Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch (VHTTDL), tỉnh Đồng Nai có khoảng 1,5 ngàn di tích phổ thông và hơn 62 di tích được xếp hạng. Với một khối lượng di tích lớn, Đồng Nai có nhiều cơ hội để kết nối di sản với phát triển du lịch.

Tuy nhiên, nhiều di tích trên địa bàn tỉnh đã và đang dần xuống cấp, đặt ra nhiều khó khăn và thách thức trong việc bảo tồn, tôn tạo di tích.

Người dân tự ý tu sửa di tích

Đền thờ Nguyễn Tri Phương (P.Bửu Hòa, TP.Biên Hòa) là di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia được Bộ VH-TT (nay là Bộ VH-TTDL) xếp hạng năm 1992. Qua thời gian, do ảnh hưởng của thời tiết, sự xâm hại của mối mọt, nấm mốc nên một số cấu kiện gỗ thuộc hạng mục nhà khách (đòn tay, rui, mèn…) bị mục, mất khả năng chịu lực. Phần mái trên ngói bị trôi tụt gây thấm dột, ảnh hưởng nghiêm trọng đến kết cấu kiến trúc và hiện vật di tích.

Phần cửa bằng cột gỗ của Nhà khách đền thờ Nguyễn Tri Phương bị mục, Ban quý tế phải chằng bằng dây sắt và tự thay khung sắt để chống trộm

“Người dân ở địa phương đã đóng góp để tự sửa chữa phần cửa chánh điện, trong đó thay phần cửa gỗ bằng cửa sắt cố định. Đối với một số phần mái bị thấm dột, bản thân tôi đi xin ngói cũ các trường học về tự bắc thang, thay từng viên ngói. Việc tổ chức các lễ cúng trong đền, thành viên của Ban Quý tế tự góp kinh phí, huy động thêm mạnh thường quân hỗ trợ. Riêng việc quét dọn đền, chúng tôi tự bỏ tiền của mình, thuê một người quét thường xuyên với mức 300 ngàn đồng/tháng. Chúng tôi biết việc tự ý sửa chữa di tích là sai quy định nhưng do tính cấp thiết, chúng tôi phải tự làm” - ông Hê chia sẻ.

Văn miếu Trấn Biên chờ trùng tu

Di tích Văn miếu Trấn Biên sau 2 lần trùng tu, đến thời điểm hiện tại đã xuống cấp nghiêm trọng. Trong đó, hạng mục Khuê Văn Các do bị ngấm nước mưa nên kết cấu bê tông ở tầng trên không đảm bảo, thấm dột xuống tầng dưới. Các mảng tường đã bị bong tróc, hệ thống cầu thang gỗ nứt gãy không đảm bảo an toàn cho người dân và du khách đến tham quan.

Các hạng mục tại Khuê Văn Các tại Văn miếu Trấn Biên, P.Bửu Long đang xuống cấp nghiêm trọng, hiện đang chờ để được trùng tu,tôn tạo, đảm bảo an toàn cho người dân và du khách tham quan

Tại Nhà truyền thống của Văn miếu Trấn Biên, các mảng bê tông trần nhà bị bong tróc lớp vữa áo bê tông gây nguy hiểm cho người tham quan. Khu vực Nhà Bái Đường hiện đã sụt lún nghiêm trọng, nhiều viên gạch lát nền phía trước và phía sau đã bị vỡ. Tại nhà Đề Danh, nền móng có hiện tượng sụt lún, khối ốp móng bị tách rời nền móng; các đường nội bộ của Văn miếu cũng đã xuống cấp.

Giám đốc Trung tâm Văn miếu Trấn Biên Trần Trung Tuyến cho biết, từ năm 2020, Trung tâm Văn miếu Trấn Biên đã phối hợp với Sở VH-TTDL và các đơn vị liên quan tiến hành khảo sát và lên phương án tu bổ, trùng tu di tích bằng nguồn ngân sách. Tuy nhiên, đến hiện tại do có chủ trương sáp nhập Văn miếu Trấn Biên thuộc Công ty TNHH MTV Đầu tư phát triển Bửu Long vào Bảo tàng Đồng Nai thuộc Sở VH-TTDL, cùng với ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 nên công tác trùng tu, tôn tạo bị chậm trễ, khiến cho Văn miếu xuống cấp thêm.

“Hiện ngành VH-TTDL đã có văn bản thành lập đoàn tiếp tục khảo sát hiện trạng di tích Văn miếu Trấn Biên để xin chủ trương của UBND tỉnh và của Bộ VH-TTDL tiến hành tu bổ, tôn tạo di tích. Tôi kỳ vọng song song với việc tu bổ, việc đầu tư, chăm lo cho các di tích trên địa bàn tỉnh được tốt hơn, có những chủ trương được triển khai đi vào thực tế nhanh hơn. Qua đó, để những công trình di tích cấp tỉnh, cấp quốc gia như Văn miếu Trấn Biên sẽ có sức sống mới, phục vụ nhân dân, duy trì và phát huy giá trị di sản văn hóa” - ông Tuyến nói.

Thanh Thanh