Người dân nhận khoán phải tuân thủ quy chế quản lý rừng phòng hộ

Theo quy định của pháp luật, hộ gia đình, cá nhân được nhận khoán rừng phòng hộ để phát triển rừng và phát triển kinh tế. Quá trình hợp tác phải tuân thủ quy chế quản lý rừng phòng hộ. Tuy nhiên, thời gian gần đây, một số trường hợp nhận khoán rừng phòng hộ Xuân Lộc (H.Xuân Lộc) có hành vi khai thác cây trái phép, đòi cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (viết tắt là sổ đỏ).


Hộ nhận khoán chưa tuân thủ hợp đồng

Chia sẻ với lãnh đạo tỉnh tại buổi làm việc ngày 2-11, Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ (QLRPH) Xuân Lộc Hoàng Đình Long cho biết, đơn vị được tỉnh giao quản lý diện tích hơn 10,3 ngàn ha, trong đó rừng phòng hộ gần 5,8 ngàn ha và rừng sản xuất gần 4,6 ngàn ha. Toàn bộ diện tích này đều đã được cắm mốc ranh giới, giấy tờ rõ ràng.

Thực hiện chính sách khoán của Nhà nước qua các thời kỳ, đơn vị đã lập phương án và lập hợp đồng với hơn 2,2 ngàn hộ dân, tổng diện tích 7,1 ngàn ha. Đa phần các hộ nhận khoán tuân thủ hợp đồng, phát triển nông - lâm kết hợp, đảm bảo mật độ cây gỗ lớn. Riêng khu vực ấp Gia Ui (xã Xuân Tâm) thuộc Phân trường Trảng Táo, một số hộ nhận khoán chưa tuân thủ quy định. Điển hình là các vụ việc xảy ra vào cuối tháng 9 và đầu tháng 10 vừa qua, các đối tượng đã cưa, cắt cây gỗ lớn trái phép, đòi cấp sổ đỏ.

Đại diện lãnh đạo xã Xuân Tâm cho rằng, trên địa bàn có nhiều hộ nhận khoán, riêng ấp Gia Ui có khoảng 350 hộ nhưng chỉ khoảng 6-8 trường hợp thường xuyên tham gia các buổi tiếp xúc cử tri của đại biểu Quốc hội, lãnh đạo tỉnh, huyện phát biểu căng thẳng, gây áp lực và có hành vi kích động các hộ đồng bào dân tộc đấu tranh đòi cấp sổ đỏ. Xã mong các cơ quan có thẩm quyền xem xét giải quyết dứt điểm để ổn định an ninh trật tự trên địa bàn.

Phó giám đốc Chi cục Kiểm lâm tỉnh Lê Việt Dũng cho rằng, từ năm 2008, khu vực Tiểu khu 152A, 152B thuộc Phân trường Trảng Táo đã được quy hoạch rừng phòng hộ và đến năm 2010 thì được xác định là rừng phòng hộ. Trong hợp đồng khoán giữa Ban QLRPH Xuân Lộc với các hộ dân cũng xác định đây là rừng phòng hộ, đồng thời xác định trách nhiệm, quyền lợi của mỗi bên. Sự việc cắt cây rừng vừa qua là không tuân thủ quy định về khai thác gỗ rừng trồng do Nhà nước làm chủ đại diện sở hữu, vi phạm hợp đồng ký kết, ảnh hưởng đến rừng phòng hộ của tỉnh và khu vực.

Cũng theo Chi cục Kiểm lâm tỉnh, hiện toàn tỉnh có hơn 27,7 ngàn ha rừng được giao khoán cho khoảng 8,5 ngàn hộ gia đình, cá nhân. Trong đó, hơn 7 ngàn ha giao khoán hàng năm và hơn 20 ngàn ha khoán lâu dài (50 năm). Việc giao khoán rừng được thực hiện đúng mục đích, đúng đối tượng nhằm khuyến khích người dân tham gia bảo vệ và phát triển rừng, tạo điều kiện cho cá nhân, hộ gia đình sống gần rừng có đất sản xuất, có thu nhập. Chỉ một phần nhỏ hộ nhận khoán không hợp tác với chủ rừng và muốn được cấp sổ đỏ.


Đất rừng thuộc quyền sở hữu Nhà nước

Chia sẻ tại buổi làm việc này, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, thanh tra Tổng cục Lâm nghiệp (Bộ NN-PTNT) Phan Thị Thanh Hằng cho rằng, lâm nghiệp là ngành kinh tế kỹ thuật đặc thù, có vai trò đặc biệt quan trọng trong chiến lược phát triển quốc gia, khu vực.

Luật Lâm nghiệp năm 2017 quy định, Nhà nước xác lập quyền sở hữu đối với toàn bộ rừng đặc dụng và rừng phòng hộ, tư nhân chỉ được sở hữu rừng sản xuất và rừng trồng. Trường hợp người dân nhận khoán rừng phòng hộ nhưng không tuân thủ hợp đồng là vi phạm pháp luật. Cơ quan chức năng căn cứ vào mức độ, hành vi để áp dụng các chế tài theo quy định.

Điều 19 Nghị định 43/2014/NĐ-CP ngày 15-5-2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai, có 7 trường hợp không cấp sổ đỏ, giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. Trong đó có trường hợp người nhận khoán đất trong các nông trường, lâm trường, doanh nghiệp nông, lâm nghiệp, Ban QLRPH, ban quản lý rừng đặc dụng.

Cũng theo bà Hằng, từ những năm 1990, Việt Nam đã ban hành một số chính sách liên quan đến khoán rừng, mục đích tạo động lực kinh tế khuyến khích người dân tham gia bảo vệ và phát triển rừng, góp phần xóa đói giảm nghèo. Các chính sách này về sau được cụ thể hóa bằng Luật Bảo vệ phát triển rừng, Luật Đất đai và các nghị định, thông tư. Từng thời kỳ, chính sách có sự thay đổi, quản lý 3 loại rừng (đặc dụng, phòng hộ, sản xuất) cũng có chuyển đổi, do đó chủ rừng và người nhận khoán phải nắm quy định hiện hành để tránh xung đột lợi ích.

Theo Phó chủ tịch UBND tỉnh Võ Văn Phi, rừng phòng hộ đã được Nhà nước giao cho chủ rừng quản lý và được cấp sổ đỏ, như vậy không có cơ sở cấp sổ đỏ cho hộ nhận khoán. Các hộ nhận khoán rừng phòng hộ được trồng cây lâm nghiệp, cây nông nghiệp để phát triển kinh tế. Đối với cây nông nghiệp, người dân tự trồng tự hưởng, riêng cây lâm nghiệp khi khai thác gỗ phải được sự cho phép của cơ quan có thẩm quyền.

Đối với vụ việc xảy ra tại Phân trường Trảng Táo, lãnh đạo tỉnh đề nghị cơ quan công an củng cố hồ sơ, điều tra, xem xét xử lý ngay vụ khai thác cây rừng trái phép tại rừng phòng hộ nếu đủ điều kiện. H.Xuân Lộc xem đây là vụ quan trọng, bám sát, chỉ đạo thường xuyên và có báo cáo về tỉnh.

Lãnh đạo tỉnh đề nghị ngành Nông nghiệp tăng cường tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật về lĩnh vực lâm nghiệp để người dân hiểu và thực hiện đúng; căn cứ vào quản lý 3 loại rừng đề xuất quy hoạch, điều chỉnh chức năng phù hợp đảm bảo vừa giữ diện tích rừng, vừa tạo điều kiện cho người dân phát triển kinh tế.