Ngộ độc rượu nguy hiểm ra sao?
- Thứ tư - 10/08/2022 14:14
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Mới đây, một nhóm sinh viên gồm 8 người đã uống rượu tại một quán ăn trên địa bàn TP.Thủ Đức, TP.HCM. Sau khi bị ngộ độc rượu phải cấp cứu tại các bệnh viện thì đã có 2 sinh viên tử vong.
Uống rượu không rõ nguồn gốc
Theo người nhà các bệnh nhân, 8 sinh viên uống một loại rượu không rõ nguồn gốc ở một quán tại P.Phước Long B, sau đó xuất hiện các triệu chứng đau bụng, chóng mặt, nôn ói.
Phòng Y tế TP.Thủ Đức xác định, nhà hàng trên chỉ có Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động, không có Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm. Cơ quan chức năng đang tiếp tục tiến hành điều tra thực tế để làm rõ vụ việc.
Qua vụ việc trên cho thấy, ngộ độc rượu vô cùng nguy hiểm nếu người tiêu dùng không tỉnh táo.
Theo tài liệu của Bộ Y tế, methanol là một loại cồn công nghiệp, được sử dụng với nhiều mục đích khác nhau như: làm sơn, làm dung môi như sơn, dung dịch tẩy rửa, chất chống đông lạnh. Các sản phẩm có chứa methanol bao gồm: chất lỏng rửa kính chắn gió, chất chống đông đường khí, chất tẩy rửa bộ chế hòa khí, chất lỏng máy sao chép, nước hoa, nhiên liệu hâm nóng thức ăn và các loại nhiên liệu khác…
Vì có độc tính cao với cơ thể con người nên methanol chỉ được sử dụng với một lượng rất nhỏ trong các dung dịch công nghiệp chứ không được dùng làm rượu thực phẩm như ethanol. Ethanol được biết đến như là rượu etylic, ancol etylic, rượu ngũ cốc hay cồn. Đây là một hợp chất hữu cơ dễ cháy, không màu. Là một trong các rượu thông thường có trong thành phần của đồ uống chứa cồn.
Methanol được hấp thu nhanh chóng và hoàn toàn qua đường tiêu hóa, thể tích phân bố 0,7 L/kg, không gắn với protein huyết tương; phần lớn được chuyển hóa qua gan nhưng chậm. Bản thân chất methanol tác dụng giống ethanol (các biểu hiện kiểu say rượu) nhưng sau đó methanol chuyển hóa thành acid formic, sau đó thành fomate, gây nhiễm toan chuyển hóa, gây độc với các tạng, đặc biệt là thần kinh và thị giác, có thể đe dọa tính mạng.
Khi trong rượu uống có cả ethanol và methanol thì chuyển hóa gây độc của methanol xuất hiện chậm hơn và biểu hiện nhiễm độc muộn, có thể bị bỏ sót giai đoạn ngộ độc thực sự về sau của methanol do chú ý hơn vào triệu chứng ngộ độc kiểu ethanol.
Ngộ độc methanol thường nặng, dễ gây tử vong nếu không được phát hiện kịp thời và điều trị tích cực. Những ca ngộ độc rượu có chứa methanol thường xuyên xảy ra trên toàn thế giới liên quan đến việc tiêu thụ rượu bất hợp pháp.
Uống rượu pha từ cồn công nghiệp, methanol (các loại rượu không rõ nguồn gốc) hoặc vô tình/cố ý uống các dung môi, cồn công nghiệp, cồn sát trùng có thể dẫn đến ngộ độc methanol...
Nhận biết ngộ độc methanol
Các bác sĩ cho biết, các triệu chứng nhiễm độc do methanol có thể xuất hiện trong vòng 30 phút, 1 giờ đến 3 ngày, tùy thuộc vào số lượng và tình trạng bệnh nhân có uống cả ethanol hay không.
Ngộ độc methanol thường có 2 giai đoạn, giai đoạn kín đáo trong vòng vài giờ đến khoảng 30 giờ (ức chế thần kinh nhẹ, an thần, vô cảm) và sau đó là giai đoạn ngộ độc rõ.
Biểu hiện thường gặp là nhiều bệnh nhân khi đến bệnh viện còn tỉnh táo nhưng rất đau đầu, chóng mặt sau đó có thể gặp các triệu chứng: quên, bồn chồn, hưng cảm, ngủ lịm, lẫn lộn, hôn mê, co giật. Khi ngộ độc nặng có thể có xuất huyết hoặc nhồi máu nhân bèo, tụt não.
Mắt lúc đầu nhìn bình thường, sau đó 12 -14 giờ nhìn mờ, nhìn đôi, cảm giác như có mây che trước mắt, sợ ánh sáng, đau mắt, giảm hoặc mất thị lực, ảo thị…
Bệnh nhân có thể rối loạn ý thức, hôn mê, hội chứng Parkinson, thiếu hụt nhận thức, viêm tủy cắt ngang, bệnh lý đa dây thần kinh, teo đĩa thị giác, giả liệt vận nhãn, giãn mạch, tụt huyết áp và suy tim.
Ngoài ra, bệnh nhân thường thở yếu, ngừng thở; thở nhanh, sâu nếu có nhiễm toan chuyển hóa. Viêm dạ dày xuất huyết, viêm tụy cấp biểu hiện đau thượng vị, nôn, tiêu chảy. Ngộ độc trung bình hoặc nặng có thể thay đổi chức năng gan. Suy thận cấp, biểu hiện đái ít, vô niệu, nước tiểu đỏ hoặc sẫm màu nếu có tiêu cơ vân.
Bên cạnh đó, bệnh nhân còn có thể bị đau lưng, thân mình, cứng gáy, cứng cơ, da có thể lạnh, vã mồ hôi.
Các biến chứng xảy ra như hôn mê, suy hô hấp, tụt huyết áp, tổn thương não, mờ mắt, hạ thân nhiệt, hạ đường máu, viêm dạ dày, rối loạn nước, điện giải, sặc phổi, viêm phổi, tiêu cơ vân, suy thận và nguy cơ tử vong.
Các bác sĩ sẽ sử dụng giải độc đặc hiệu, chỉ định lọc máu sớm nếu có bằng chứng rõ ràng. Xét nghiệm nồng độ methanol và ethanol làm cơ sở chẩn đoán chắc chắn. Ngoài ra sẽ điều trị triệu chứng và các biến chứng, điều trị hỗ trợ.
Cách tốt nhất để phòng ngộ độc methanol do uống rượu là không uống rượu. Nếu không thể từ chối thì uống hạn chế và chỉ uống rượu có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, không uống các loại rượu trôi nổi, rượu giả, rượu không chứng minh được nguồn gốc xuất xứ.
Uống rượu không rõ nguồn gốc
Theo người nhà các bệnh nhân, 8 sinh viên uống một loại rượu không rõ nguồn gốc ở một quán tại P.Phước Long B, sau đó xuất hiện các triệu chứng đau bụng, chóng mặt, nôn ói.
Phòng Y tế TP.Thủ Đức xác định, nhà hàng trên chỉ có Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động, không có Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm. Cơ quan chức năng đang tiếp tục tiến hành điều tra thực tế để làm rõ vụ việc.
Qua vụ việc trên cho thấy, ngộ độc rượu vô cùng nguy hiểm nếu người tiêu dùng không tỉnh táo.
Theo tài liệu của Bộ Y tế, methanol là một loại cồn công nghiệp, được sử dụng với nhiều mục đích khác nhau như: làm sơn, làm dung môi như sơn, dung dịch tẩy rửa, chất chống đông lạnh. Các sản phẩm có chứa methanol bao gồm: chất lỏng rửa kính chắn gió, chất chống đông đường khí, chất tẩy rửa bộ chế hòa khí, chất lỏng máy sao chép, nước hoa, nhiên liệu hâm nóng thức ăn và các loại nhiên liệu khác…
Vì có độc tính cao với cơ thể con người nên methanol chỉ được sử dụng với một lượng rất nhỏ trong các dung dịch công nghiệp chứ không được dùng làm rượu thực phẩm như ethanol. Ethanol được biết đến như là rượu etylic, ancol etylic, rượu ngũ cốc hay cồn. Đây là một hợp chất hữu cơ dễ cháy, không màu. Là một trong các rượu thông thường có trong thành phần của đồ uống chứa cồn.
Methanol được hấp thu nhanh chóng và hoàn toàn qua đường tiêu hóa, thể tích phân bố 0,7 L/kg, không gắn với protein huyết tương; phần lớn được chuyển hóa qua gan nhưng chậm. Bản thân chất methanol tác dụng giống ethanol (các biểu hiện kiểu say rượu) nhưng sau đó methanol chuyển hóa thành acid formic, sau đó thành fomate, gây nhiễm toan chuyển hóa, gây độc với các tạng, đặc biệt là thần kinh và thị giác, có thể đe dọa tính mạng.
Khi trong rượu uống có cả ethanol và methanol thì chuyển hóa gây độc của methanol xuất hiện chậm hơn và biểu hiện nhiễm độc muộn, có thể bị bỏ sót giai đoạn ngộ độc thực sự về sau của methanol do chú ý hơn vào triệu chứng ngộ độc kiểu ethanol.
Ngộ độc methanol thường nặng, dễ gây tử vong nếu không được phát hiện kịp thời và điều trị tích cực. Những ca ngộ độc rượu có chứa methanol thường xuyên xảy ra trên toàn thế giới liên quan đến việc tiêu thụ rượu bất hợp pháp.
Uống rượu pha từ cồn công nghiệp, methanol (các loại rượu không rõ nguồn gốc) hoặc vô tình/cố ý uống các dung môi, cồn công nghiệp, cồn sát trùng có thể dẫn đến ngộ độc methanol...
Rượu không rõ nguồn gốc tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng người sử dụng
Nhận biết ngộ độc methanol
Các bác sĩ cho biết, các triệu chứng nhiễm độc do methanol có thể xuất hiện trong vòng 30 phút, 1 giờ đến 3 ngày, tùy thuộc vào số lượng và tình trạng bệnh nhân có uống cả ethanol hay không.
Ngộ độc methanol thường có 2 giai đoạn, giai đoạn kín đáo trong vòng vài giờ đến khoảng 30 giờ (ức chế thần kinh nhẹ, an thần, vô cảm) và sau đó là giai đoạn ngộ độc rõ.
Biểu hiện thường gặp là nhiều bệnh nhân khi đến bệnh viện còn tỉnh táo nhưng rất đau đầu, chóng mặt sau đó có thể gặp các triệu chứng: quên, bồn chồn, hưng cảm, ngủ lịm, lẫn lộn, hôn mê, co giật. Khi ngộ độc nặng có thể có xuất huyết hoặc nhồi máu nhân bèo, tụt não.
Mắt lúc đầu nhìn bình thường, sau đó 12 -14 giờ nhìn mờ, nhìn đôi, cảm giác như có mây che trước mắt, sợ ánh sáng, đau mắt, giảm hoặc mất thị lực, ảo thị…
Bệnh nhân có thể rối loạn ý thức, hôn mê, hội chứng Parkinson, thiếu hụt nhận thức, viêm tủy cắt ngang, bệnh lý đa dây thần kinh, teo đĩa thị giác, giả liệt vận nhãn, giãn mạch, tụt huyết áp và suy tim.
Ngoài ra, bệnh nhân thường thở yếu, ngừng thở; thở nhanh, sâu nếu có nhiễm toan chuyển hóa. Viêm dạ dày xuất huyết, viêm tụy cấp biểu hiện đau thượng vị, nôn, tiêu chảy. Ngộ độc trung bình hoặc nặng có thể thay đổi chức năng gan. Suy thận cấp, biểu hiện đái ít, vô niệu, nước tiểu đỏ hoặc sẫm màu nếu có tiêu cơ vân.
Bên cạnh đó, bệnh nhân còn có thể bị đau lưng, thân mình, cứng gáy, cứng cơ, da có thể lạnh, vã mồ hôi.
Các biến chứng xảy ra như hôn mê, suy hô hấp, tụt huyết áp, tổn thương não, mờ mắt, hạ thân nhiệt, hạ đường máu, viêm dạ dày, rối loạn nước, điện giải, sặc phổi, viêm phổi, tiêu cơ vân, suy thận và nguy cơ tử vong.
Các bác sĩ sẽ sử dụng giải độc đặc hiệu, chỉ định lọc máu sớm nếu có bằng chứng rõ ràng. Xét nghiệm nồng độ methanol và ethanol làm cơ sở chẩn đoán chắc chắn. Ngoài ra sẽ điều trị triệu chứng và các biến chứng, điều trị hỗ trợ.
Cách tốt nhất để phòng ngộ độc methanol do uống rượu là không uống rượu. Nếu không thể từ chối thì uống hạn chế và chỉ uống rượu có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, không uống các loại rượu trôi nổi, rượu giả, rượu không chứng minh được nguồn gốc xuất xứ.