Ngăn “dòng chảy chất xám” ở bệnh viện công lập

Hai năm trở lại đây, tình trạng các bác sĩ ở bệnh viện công lập trên địa bàn tỉnh nghỉ việc để “đầu quân” cho các bệnh viện tư diễn ra khá phổ biến.​

Theo ghi nhận tại các bệnh viện, trung bình có vài chục đến cả trăm bác sĩ nghỉ việc mỗi năm.

Lương thấp, bác sĩ chuyển viện

Trong năm 2018, đã có 97 bác sĩ tại các bệnh viện công lập trên địa bàn tỉnh nghỉ việc. Trong đó có 20 bác sĩ của BVÐK Thống Nhất Ðồng Nai và 32 bác sĩ của BVÐK Ðồng Nai, 8 bác sĩ của Bệnh viện Nhi đồng Ðồng Nai… Trong số 97 bác sĩ này có 23 người có trình độ sau đại học. Trước đó, năm 2017 số bác sĩ nghỉ việc cũng tương đương và nhiều người trong đó có trình độ chuyên khoa I, chuyên khoa II, thạc sĩ… Chỉ tính từ đầu năm 2019 đến nay cũng đã có 18 bác sĩ bệnh viện công lập nghỉ việc. Nguyên nhân của tình trạng này chủ yếu do mức chệnh lệch thu nhập, bệnh viện tư thường có thu nhập cao hơn.

Sở Y tế áp dụng thí điểm hình thức khoán tại 3 BV để giữ chân bác sĩ. Trong ảnh: Mổ xương khớp tại BVĐK Thống Nhất Đồng Nai.

BS. Lê Thị Phương Trâm, Phó Giám đốc BVÐK Ðồng Nai cho biết,  BVÐK Ðồng Nai có khoảng 400 bác sĩ. Trong đó, số người làm từ 2 - 5 năm chiếm 40%, số người làm từ 6 năm trở lên chiếm 20%. Mức lương bình quân hiện nay của bác sĩ từ 9 - 15 triệu đồng. Trong năm 2018, có 32 bác sĩ của bệnh viện đã nghỉ việc, trong đó có 3 phó khoa, 8 bác sĩ có trình độ thạc sĩ. Riêng từ đầu năm 2019 đến nay, đã có 5 bác sĩ xin nghỉ việc. Gần đây, bệnh viện lại có thêm 6 bác sĩ nộp đơn xin nghỉ, có bác sĩ trình độ CKI. “Nhiều bác sĩ làm việc tại bệnh viện từ 2 - 5 năm. Khi họ có chứng chỉ hành nghề hoặc học xong CKI là nghỉ việc ngay do có sự mời gọi của các bệnh viện tư nhân. Còn các phó khoa thường nghỉ việc để sang bệnh viện tư nhân làm việc ở vị trí cao hơn, chẳng hạn như trưởng khoa”, BS. Trâm nói.

Trước thực trạng trên, BVÐK Ðồng Nai đã tiến hành một cuộc khảo sát. Kết quả cho thấy, có tới 70% bác sĩ hiện nay mong muốn mức lương tăng lên từ 20-25 triệu đồng; 20% số bác sĩ mong muốn mức lương tăng lên từ 25-30 triệu đồng. Do đó, mức lương dao động để đảm bảo bác sĩ tiếp tục làm việc tại bệnh viện là khoảng 20 triệu đồng/tháng. “Tuy nhiên, nguồn tài chính để tăng lương cho bác sĩ là rất khó khăn và chưa có giải pháp hữu hiệu để giải quyết tình trạng này”, BS. Trâm chia sẻ.

BS. Phạm Văn Dũng, Giám đốc BVÐK Thống Nhất Ðồng Nai cho biết, không chỉ bác sĩ mà cả những điều dưỡng giỏi của bệnh viện cũng có xu hướng chuyển sang bệnh viện tư làm việc. Mới đây, hơn 10 điều dưỡng giỏi, có nhiều năm kinh nghiệm đã chuyển sang làm việc tại các bệnh viện tư. “Khi chúng ta đào tạo được một bác sĩ giỏi, có chứng chỉ hành nghề thì lại chuyển qua các phòng khám đa khoa, bệnh viện tư nhân làm việc. Nguyên nhân chính do thu nhập ở đó cao hơn”, BS. Dũng nói.

Theo BS. Dũng, Sở Y tế cần xây dựng chiến lược phát triển ngành, có biện pháp không để các bệnh viện công lập mất đi nguồn nhân lực có chất lượng cao.

Thí điểm khoán, tăng thu nhập của bác sĩ

Tình trạng bác sĩ nghỉ việc tại các bệnh viện công lập diễn ra nhiều năm là vấn đề mà ngành Y tế trăn trở, khẩn trường tìm giải pháp tháo gỡ. “Chuyện bác sĩ nghỉ việc ở bệnh viện công không mới nhưng rất đáng báo động. Chúng ta cần có biện pháp hữu hiệu để chặn dòng chảy chất xám này”, TS.BS. Phan Huy Anh Vũ, Giám đốc Sở Y tế khẳng định.

BS. Vũ phân tích, trên thực tế, cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế ở bệnh viện công lập tốt hơn bệnh viện tư, cơ hội thăng tiến sự nghiệp cao hơn. Nhưng các bác sĩ vẫn chuyển sang bệnh viện tư vì mức thu nhập cao hơn. Ðể ngăn chặn tình trạng “chảy máu chất xám” từ bệnh viện công sang tư, Sở Y tế đã cho phép 3 bệnh viện công lập trên địa bàn tỉnh gồm: BVÐK Ðồng Nai, BVÐK khu vực Long Khánh và BVÐK Thống Nhất Ðồng Nai được thí điểm thực hiện khoán việc cho bác sĩ và khuyến khích các bệnh viện khác thực hiện. Ðây được coi là giải pháp hữu hiệu hiện nay để các bệnh viện tăng nguồn thu, giữ chân bác sĩ. Sau khi thí điểm, Sở Y tế sẽ đánh giá lại mô hình của bệnh viện nào hoạt động hiệu quả, giữ chân được bác sĩ rồi nhân rộng ra toàn tỉnh.

Tại BVÐK Ðồng Nai, bệnh viện đang tìm cách mở rộng, đa dạng hóa các hoạt động khám, chữa bệnh ngoài giờ, khám chữa bệnh theo yêu cầu, mổ ngoài giờ. Từ đó, tăng nguồn thu để tăng thu nhập cho bác sĩ.

BS. Phan Văn Huyên, Giám đốc BVÐK khu vực Long Khánh nêu phương pháp khoán cụ thể: Bác sĩ nhận điều trị bệnh nhân từ lúc nhập viện tới lúc xuất viện. Tổng kinh phí điều trị của bệnh nhân sau khi trừ chi phí ra còn lại có cơ chế cụ thể quy ra bác sĩ được hưởng bao nhiêu phần trăm, bệnh viện bao nhiêu phần trăm. “Như vậy, bác sĩ sẽ bám sát bệnh nhân từ đầu tới khi ra viện, có trách nhiệm với bệnh nhân hơn. Bệnh nhân cũng biết ai là người chữa trị cho mình. Họ sẽ tin tưởng, yên tâm hơn”, BS. Huyên cho biết.

BS. Huyên phân tích thêm, việc khoán cho bác sĩ, họ sẽ phải cân nhắc việc sử dụng thuốc, các cận lâm sàng cần thiết, tránh tình trạng lãng phí. Ðể bệnh nhân tin tưởng, tiếp tục lựa chọn mình, bác sĩ cũng cần thay đổi thái độ tiếp xúc, tự tìm các phương pháp để điều trị cho bệnh nhân, tạo uy tín cho cá nhân. Ðiều này giúp bác sĩ luôn tìm tòi, học hỏi và sáng tạo hơn khi làm việc. Từ đó góp phần thu hút nhiều bệnh nhân tới bệnh viện, thu nhập của bệnh viện cũng tăng. Trước mắt, BVÐK khu vực Long Khánh sẽ áp dụng khoán cho các khoa đông bệnh như: Khoa sản, khoa nội.

Nâng cao chất lượng phục vụ bệnh nhân

TS.BS. Phan Huy Anh Vũ, Giám đốc Sở Y tế nhấn mạnh: Việc áp dụng mô hình gì thì cũng hướng đến người hưởng lợi là bệnh nhân. BS. Vũ dẫn chứng một trường hợp, bệnh nhân sốt, xin nằm cấp cứu ở một bệnh viện công nhưng bác sĩ chẩn đoán không bị sốt, sau đó bệnh nhân phải ra phòng khám. Đó là tư tưởng ban cho, không cần bệnh nhân. “Có trường hợp bệnh viện công được trang bị nhiều máy móc hiện đại, có nguồn lực nhưng bác sĩ không muốn có nhiều bệnh nhân. Vì khám nhiều, bác sĩ cực. Chúng ta phải thay đổi tư tưởng này của các bác sĩ. Làm sao để họ có tư tưởng như bác sĩ công tác ở bệnh viện tư nhân. Họ ý thức được rằng, nếu không khám cho bệnh nhân thì “sập tiệm”, thất nghiệp”, BS. Vũ chia sẻ.

Khánh Ngọc