Mưu sinh bằng nghề đánh bắt cá bống cát
- Thứ năm - 23/02/2023 14:27
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Được thiên nhiên ưu đãi giúp cho loài cá bống cát sinh trưởng, phát triển rất nhiều ở hồ Trị An. Từ đó, nghề đánh bắt cá bống cát đã hình thành và duy trì đến nay.
Nghề đánh bắt cá bống cát tập trung nhiều vào mùa nước cạn. Dù công việc cực nhọc vì phải dãi nắng, dầm mưa ngoài trời nhưng nghề này đã tạo công ăn, việc làm ổn định, đảm bảo cuộc sống cho hàng chục hộ ngư dân sinh sống trên lòng hồ Trị An.
Cách đánh bắt cá bống cát thú vị
Sáng sớm, gia đình bà Lê Thị Kim Thủy (ngụ ấp Bến Nôm 2, xã Phú Cường, H.Định Quán) đã có mặt ngoài lòng hồ Trị An để chuẩn bị ngày mới đánh bắt cá bống cát. Địa điểm mà gia đình bà Thủy chọn đánh bắt cá là khu vực gần Bến cá Phú Cường (xã Phú Cường, H.Định Quán). Họ đã sử dụng vỏ sò (đã đan sẵn vào sợi dây dài) thả xuống nước để lùa đuổi cá bống cát vào lưới.
Bà Thủy giải thích, giống cá bống cát thường sống theo đàn ở tầng đáy vùng nước, hễ nhìn thấy ngao, sò, ốc, hến là chúng chạy tán loạn. Lợi dụng nhược điểm này, ngư dân đã từ lâu nghĩ ra cách đục lỗ vỏ con sò rồi xỏ vào dây, tạo thành dây sò dài chừng 100m rồi thả dây sò xuống nước theo hình vòng cung. Sau đó, dùng tay giật cho dây sò rung lắc tạo tiếng kêu để lùa cá bống chạy vào lưới mà bắt.
“Cá bống sống ở dưới đáy hồ nơi vùng có nhiều sỏi, cát và khi nghe tiếng vỏ sò sẽ khiến chúng sợ và chạy vào lưới bao quây xung quanh. Tuy nhiên, người đánh bắt cá bống phải có kinh nghiệm, đặc biệt phải kiên trì, chịu khó. Ai nóng vội thì không thể đi đánh cá bống được, vì cá sẽ không vào lưới” - bà Thủy chia sẻ.
Sau hơn 15 phút lùa cá bống vào lưới, người con trai của bà Thủy bắt đầu cầm sợi ống nhựa thở oxy ngậm vào miệng rồi rời thuyền để lặn xuống dòng nước sâu tháo gỡ những vật vướng vào lưới và thu gom lưới cá. Ở trên ghe, vợ chồng bà Thủy hỗ trợ nhau cùng kéo lưới lên. Mẻ lưới thu hoạch đầu tiên của gia đình không được nhiều, chỉ khoảng 1kg cá bống cát.
Trong lúc ngồi nghỉ ngơi để chuẩn bị thả mẻ lưới tiếp theo, bà Thủy cho biết, gia đình bà gắn bó với nghề đánh bắt cá bống cát đã hơn 13 năm nay. Trước đây, cá bống cát ở hồ Trị An rất nhiều, mỗi ngày gia đình bà có thể bắt từ 15-20kg cá. Tuy nhiên, số lượng người tham gia đánh bắt cá bống trong những năm gần đây ngày càng tăng nên sản lượng cá thu hoạch được cũng đã giảm đi đáng kể. “Hôm nào may mắn gặp được luồng cá lớn thì gia đình bắt được từ 10kg trở lên, sau khi trừ mọi chi phí còn lời từ 500-600 ngàn đồng. Còn hôm nào bắt ít cá, từ 4-6 kg thì chỉ thu lời từ 200-300 ngàn đồng... Tuy nhiên, bù qua sớt lại, nghề này tương đối ổn định, giúp cho gia đình có công việc ổn định, cuộc sống đảm bảo” - bà Thủy bộc bạch.
Cuộc sống mưu sinh
Gần nơi gia đình bà Thủy đánh bắt cá là hai vợ chồng ông Nguyễn Văn Hoàng (ngụ ấp Bến Nôm 2, xã Phú Cường, H.Định Quán) cũng đang hì hụi kéo lưới đánh bắt cá bống cát. Theo ông Hoàng, công việc đánh bắt cá bống rất vất vả và không phải ai làm cũng được. Những người theo làm nghề này phải đảm bảo sức khỏe tốt, vì phải dãi nắng, dầm mưa nhiều tiếng đồng hồ ở ngoài trời, thậm chí phải bơi, lặn sâu dưới nước lạnh để gỡ lưới, thu gom cá…
“Nhiều khi mình lặn xuống đáy, quan sát không kỹ dẫn đến va, đập phải gốc cây hay miểng chai nhọn, gây thủng chân, chảy máu. Cực khổ là vậy nhưng dù sao công việc cũng đã quen rồi, hơn nữa nghề này đã mang lại nguồn thu nhập chính nuôi sống cả gia đình” - ông Hoàng tâm sự.
Là người làm nhiệm vụ trên hồ Trị An nhiều năm, ông Nguyễn Văn Tuấn (kiểm lâm viên Tổ Kiểm lâm cơ động hồ Trị An, Hạt Kiểm lâm Khu Bảo tồn thiên nhiên - Văn hóa Đồng Nai) nắm rất rõ thuộc tính của các loài cá cũng như các loại nghề đánh bắt thủy sản của ngư dân trên lòng hồ. Ông Tuấn cho biết, cá bống cát là một trong những loài đặc sản quý và có ở hồ Trị An từ rất lâu (hơn 15 năm). Loài cá này chủ yếu sống tập trung ở khu vực bến cá Phú Cường, vì nơi đây có nhiều bãi sỏi, cát và trở thành môi trường lý tưởng cho loài này sinh trưởng, phát triển.
Hiện trên hồ Trị An có khoảng 30 hộ ngư dân làm nghề đánh bắt cá bống cát. Nghề này có thể diễn ra quanh năm, tuy nhiên vụ chính tập trung vào mùa nước cạn (khoảng từ cuối năm trước đến nửa đầu năm sau). Còn khi vào mùa mưa, nước lòng hồ dâng cao thì sản lượng đánh bắt cá bống cát ít hơn.
“Cá bống cát trưởng thành to khoảng bằng đầu chiếc đũa, thức ăn chủ yếu của chúng là các loại côn trùng nhỏ ở dưới tầng đáy hồ Trị An. Vào thời điểm khan hiếm, giá cá bống cát có thể tăng cao từ 80-100 ngàn đồng/kg, còn giá cả ổn định trung bình từ 40-60 ngàn đồng/kg. Hiện cá bống cát đang có giá 60 ngàn đồng/kg. Nghề đánh bắt cá bống đã giúp nhiều hộ dân trên lòng hồ có công ăn việc làm, để từ đó vượt khó và vươn lên ổn định cuộc sống” - ông Tuấn chia sẻ.
Cá bống cát vốn được xem là một trong những loài đặc sản của lòng hồ Trị An. Cá bống cát có thịt mềm, ngọt, giàu chất dinh dưỡng và có thể chế biến được rất nhiều món ăn ngon được nhiều người ưa thích như: kho tộ, kho tiêu, chiên mắm, chiên bột, nấu canh chua.
Ngư dân thu hoạch cá bống cát đánh bắt được ở hồ Trị An
Nghề đánh bắt cá bống cát tập trung nhiều vào mùa nước cạn. Dù công việc cực nhọc vì phải dãi nắng, dầm mưa ngoài trời nhưng nghề này đã tạo công ăn, việc làm ổn định, đảm bảo cuộc sống cho hàng chục hộ ngư dân sinh sống trên lòng hồ Trị An.
Cách đánh bắt cá bống cát thú vị
Sáng sớm, gia đình bà Lê Thị Kim Thủy (ngụ ấp Bến Nôm 2, xã Phú Cường, H.Định Quán) đã có mặt ngoài lòng hồ Trị An để chuẩn bị ngày mới đánh bắt cá bống cát. Địa điểm mà gia đình bà Thủy chọn đánh bắt cá là khu vực gần Bến cá Phú Cường (xã Phú Cường, H.Định Quán). Họ đã sử dụng vỏ sò (đã đan sẵn vào sợi dây dài) thả xuống nước để lùa đuổi cá bống cát vào lưới.
Bà Thủy giải thích, giống cá bống cát thường sống theo đàn ở tầng đáy vùng nước, hễ nhìn thấy ngao, sò, ốc, hến là chúng chạy tán loạn. Lợi dụng nhược điểm này, ngư dân đã từ lâu nghĩ ra cách đục lỗ vỏ con sò rồi xỏ vào dây, tạo thành dây sò dài chừng 100m rồi thả dây sò xuống nước theo hình vòng cung. Sau đó, dùng tay giật cho dây sò rung lắc tạo tiếng kêu để lùa cá bống chạy vào lưới mà bắt.
“Cá bống sống ở dưới đáy hồ nơi vùng có nhiều sỏi, cát và khi nghe tiếng vỏ sò sẽ khiến chúng sợ và chạy vào lưới bao quây xung quanh. Tuy nhiên, người đánh bắt cá bống phải có kinh nghiệm, đặc biệt phải kiên trì, chịu khó. Ai nóng vội thì không thể đi đánh cá bống được, vì cá sẽ không vào lưới” - bà Thủy chia sẻ.
Sau hơn 15 phút lùa cá bống vào lưới, người con trai của bà Thủy bắt đầu cầm sợi ống nhựa thở oxy ngậm vào miệng rồi rời thuyền để lặn xuống dòng nước sâu tháo gỡ những vật vướng vào lưới và thu gom lưới cá. Ở trên ghe, vợ chồng bà Thủy hỗ trợ nhau cùng kéo lưới lên. Mẻ lưới thu hoạch đầu tiên của gia đình không được nhiều, chỉ khoảng 1kg cá bống cát.
Trong lúc ngồi nghỉ ngơi để chuẩn bị thả mẻ lưới tiếp theo, bà Thủy cho biết, gia đình bà gắn bó với nghề đánh bắt cá bống cát đã hơn 13 năm nay. Trước đây, cá bống cát ở hồ Trị An rất nhiều, mỗi ngày gia đình bà có thể bắt từ 15-20kg cá. Tuy nhiên, số lượng người tham gia đánh bắt cá bống trong những năm gần đây ngày càng tăng nên sản lượng cá thu hoạch được cũng đã giảm đi đáng kể. “Hôm nào may mắn gặp được luồng cá lớn thì gia đình bắt được từ 10kg trở lên, sau khi trừ mọi chi phí còn lời từ 500-600 ngàn đồng. Còn hôm nào bắt ít cá, từ 4-6 kg thì chỉ thu lời từ 200-300 ngàn đồng... Tuy nhiên, bù qua sớt lại, nghề này tương đối ổn định, giúp cho gia đình có công việc ổn định, cuộc sống đảm bảo” - bà Thủy bộc bạch.
Cuộc sống mưu sinh
Gần nơi gia đình bà Thủy đánh bắt cá là hai vợ chồng ông Nguyễn Văn Hoàng (ngụ ấp Bến Nôm 2, xã Phú Cường, H.Định Quán) cũng đang hì hụi kéo lưới đánh bắt cá bống cát. Theo ông Hoàng, công việc đánh bắt cá bống rất vất vả và không phải ai làm cũng được. Những người theo làm nghề này phải đảm bảo sức khỏe tốt, vì phải dãi nắng, dầm mưa nhiều tiếng đồng hồ ở ngoài trời, thậm chí phải bơi, lặn sâu dưới nước lạnh để gỡ lưới, thu gom cá…
“Nhiều khi mình lặn xuống đáy, quan sát không kỹ dẫn đến va, đập phải gốc cây hay miểng chai nhọn, gây thủng chân, chảy máu. Cực khổ là vậy nhưng dù sao công việc cũng đã quen rồi, hơn nữa nghề này đã mang lại nguồn thu nhập chính nuôi sống cả gia đình” - ông Hoàng tâm sự.
Là người làm nhiệm vụ trên hồ Trị An nhiều năm, ông Nguyễn Văn Tuấn (kiểm lâm viên Tổ Kiểm lâm cơ động hồ Trị An, Hạt Kiểm lâm Khu Bảo tồn thiên nhiên - Văn hóa Đồng Nai) nắm rất rõ thuộc tính của các loài cá cũng như các loại nghề đánh bắt thủy sản của ngư dân trên lòng hồ. Ông Tuấn cho biết, cá bống cát là một trong những loài đặc sản quý và có ở hồ Trị An từ rất lâu (hơn 15 năm). Loài cá này chủ yếu sống tập trung ở khu vực bến cá Phú Cường, vì nơi đây có nhiều bãi sỏi, cát và trở thành môi trường lý tưởng cho loài này sinh trưởng, phát triển.
Hiện trên hồ Trị An có khoảng 30 hộ ngư dân làm nghề đánh bắt cá bống cát. Nghề này có thể diễn ra quanh năm, tuy nhiên vụ chính tập trung vào mùa nước cạn (khoảng từ cuối năm trước đến nửa đầu năm sau). Còn khi vào mùa mưa, nước lòng hồ dâng cao thì sản lượng đánh bắt cá bống cát ít hơn.
“Cá bống cát trưởng thành to khoảng bằng đầu chiếc đũa, thức ăn chủ yếu của chúng là các loại côn trùng nhỏ ở dưới tầng đáy hồ Trị An. Vào thời điểm khan hiếm, giá cá bống cát có thể tăng cao từ 80-100 ngàn đồng/kg, còn giá cả ổn định trung bình từ 40-60 ngàn đồng/kg. Hiện cá bống cát đang có giá 60 ngàn đồng/kg. Nghề đánh bắt cá bống đã giúp nhiều hộ dân trên lòng hồ có công ăn việc làm, để từ đó vượt khó và vươn lên ổn định cuộc sống” - ông Tuấn chia sẻ.
Cá bống cát vốn được xem là một trong những loài đặc sản của lòng hồ Trị An. Cá bống cát có thịt mềm, ngọt, giàu chất dinh dưỡng và có thể chế biến được rất nhiều món ăn ngon được nhiều người ưa thích như: kho tộ, kho tiêu, chiên mắm, chiên bột, nấu canh chua.