“Mái nhà” của động vật hoang dã

Trong những năm đầu thành lập, lượng động vật được trung tâm chăm sóc, tái thả về tự nhiên trung bình từ 300-350 cá thể/ năm. Về sau, do công tác bảo vệ động vật hoang dã tốt hơn, nhận thức của người dân cũng tốt lên nên việc săn bắt động vật hoang dã có chiều hướng giảm xuống. Lượng động vật được tiếp nhận, chăm sóc, cứu hộ tại đây cũng giảm dần. Hiện nay, mỗi năm, trung tâm cứu hộ từ 200 - 250 cá thể, thuộc 30-40 loài động vật. Trong đó có nhiều loài thuộc nhóm nguy cấp như: vượn đen má vàng, cu li nhỏ, vooc chà vá, tê tê…

Giám đốc trung tâm Bạch Thanh Hải cho biết, các loài vật có tập tính sống theo bầy đàn, có nguồn thức ăn nhiều, phân bố rộng thì khả năng huấn luyện, tái thả sẽ có thời gian ngắn (thường trong vòng 3 đến 6 tháng sau khi tiếp nhận). Tuy nhiên, cũng có những loài cần thời gian huấn luyện trước khi tái thả từ 1,5 - 3 năm (thường là các loài như vượn đen má vàng, culi…). Vì vậy, sau khi huấn luyện bản năng thông thường (vận động, nhận biết, tìm kiếm thức ăn) thì phải có thêm 1 bước huấn luyện nữa trước khi tái thả. Đó là huấn luyện trong môi trường bán hoang dã. Đó là 1 khu vực giống như 1 cánh rừng được thu hẹp. Với cách làm này, khi thả ra tự nhiên thì khả năng thành công sẽ cao hơn.

Cũng có rất nhiều cá thể, dù được các chuyên gia, nhân viên ở đây dốc lòng cứu hộ, huấn luyện nhưng vẫn không thể tái thả về tự nhiên. Những trường hợp này thường rơi vào các loài thú lớn (gấu chó, gấu ngựa). Do nuôi nhốt quá lâu ngày để lấy mật (có trường hợp bị nuôi nhốt đến 20 năm trước khi được cứu hộ), làm xiếc thú, chúng bị mất hết bản năng tự nhiên, rất khó để huấn luyện, tái thả. Với những loài này, trung tâm chủ yếu làm công tác an sinh, chăm sóc suốt đời, nuôi nhân đạo để phục vụ công tác giáo dục, bảo tồn động vật hoang dã.

Công tác cứu hộ gấu ở trung tâm được Free the Bears, một tổ chức hoạt động phi lợi nhuận, hỗ trợ từ năm 2008 đến nay. Năm 2020 này, Free the Bears mới hoàn thành 3 khu “nhà gấu” để làm làm nơi ở mới cho gần 40 con gấu đang được cứu hộ tại đây. Các khu “nhà gấu” này gồm có các chuồng nuôi gấu được thiết kế liên thông với 1 khu rừng bán hoang dã rộng rãi. Khu bán hoang dã này rất rộng, được ngăn cách với cánh rừng bên ngoài bởi 1 hàng rào sắt vững chắc.

“Những con gấu được di chuyển từ “nhà” cũ sang “nhà” mới sẽ cần có thời gian để thích nghi. Vì vậy, tại đây, chúng tôi sẽ theo dõi chúng. Khi chúng đã ổn định, chúng tôi mới mở cửa ra khu bán hoang dã và rải thức ăn trong khu vực này để gấu đi kiếm thức ăn. Chúng sẽ thích nghi dần với môi trường bán hoang dã mới và sẽ từng bước khám phá được bản năng hoang dã của mình”- anh Jose Fontes, cố vấn kỹ thuật của tổ chức Free the Bears, chia sẻ.

Jose Fontes cũng cho biết thêm, hầu hết những những con gấu được đưa về trung tâm cứu hộ đã phải sống gần như cả đời ở trong chuồng. Có những con bị nhốt đến 20 năm để lấy mật. Có những trường hợp ngay từ khi mới được sinh ra đã bị săn bắt, tách khỏi mẹ. Do đó, chúng không có được hành vi tự nhiên, việc tái thả ra môi trường hoang dã là gần như không thể. Vì vậy, khi đưa về đây, những người làm công tác cứu hộ chỉ mong chúng có được cuộc sống tốt đẹp hơn. Ở đây, chúng sẽ được khuyến khích sống trong môi trường bán hoang dã để có được những hành vi, tập tính tự nhiên.