Lênh đênh đời vô gia cư

Hầu hết những người vô gia cư ở các tỉnh, thành khác đến Đồng Nai, vì nhiều hoàn cảnh khác nhau nên họ không muốn trở về quê hương, cố bám trụ tại Đồng Nai để mưu sinh. Đêm về họ lấy vỉa hè, gầm cầu, góc chợ... làm nhà.

Với nhiều người vô gia cư, đêm là thời điểm cô độc, tủi thân nhất trong ngày. Bà Trần Thị Hiếu, 63 tuổi, hằng đêm ngủ trên vỉa hè trước cửa Nhà thờ Biên Hòa (P.Quyết Thắng, TP.Biên Hòa) chia sẻ, ban ngày đi khắp nơi bán vé số, nhìn ngó người qua lại tấp nập cũng vơi bớt phần nào. Nhưng đêm về, bà luôn cảm thấy buồn và cô độc. 3 năm sống kiếp lênh đênh, bà Hiếu đã không còn nước mắt để khóc cho số phận.

Bà Hiếu kể, quê bà ở tỉnh Quảng Ngãi, chồng chết, con gái lấy chồng trong miền Nam. Năm 2020, con gái đề nghị bà bán nhà ngoài quê, đem tiền vào Đồng Nai xây nhà để mẹ con ở cùng, tiện việc chăm sóc nhau. Nhưng con gái của bà đã lấy toàn bộ 300 triệu đồng bà bán nhà ngoài quê và bỏ bà ở lại căn nhà trọ ở P.Long Bình (TP.Biên Hòa). Hết hạn thuê nhà, không có tiền thuê lại nhà trọ, bà phải sống lang thang gần 2 năm nay. Ban ngày, bà Hiếu đi bán vé số, tối về trải chiếu, trùm mền ngủ trên vỉa hè. 

 “Tôi không còn đường quay về quê, vì nơi đó không còn nhà cửa, không còn đất đai, lại “muối” mặt với hàng xóm nên tôi đành gửi thân chốn này. Sống ngày nào, biết ngày nấy...” - bà Hiếu nói trong nước mắt. 

Đã 3 năm trôi qua, ông Phan Văn Khôi, 70 tuổi (quê tỉnh Lâm Đồng) đều lấy vỉa hè, mái hiên nhà người người khác làm “nhà” khi màn đêm buông xuống.

Ông Khôi cũng từng có nhà, có vợ con. 10 năm về trước, vợ ông qua đời vì bệnh nan y, tiếp đến một người con do say rượu đã chạy xe gây tai nạn làm chết người. Con ông đi tù, ông phải cầm cố nhà để lấy tiền bồi thường cho gia đình nạn nhân. Không có tiền chuộc nhà, ông phải bán nhà rồi cùng con trai út thuê nhà trọ ở. Nhưng rồi niềm an ủi cuối cùng của ông cũng tắt ngúm khi con trai út của ông theo bạn bè sử dụng ma túy, nhiễm HIV, bị đưa đi cai nghiện tập trung sau đó chết vì AIDS. Ông chán nản, bỏ đi ăn xin rồi “trôi dạt” về TP.Biên Hòa. Ban ngày ông xin được gì thì ăn nấy, tối về tá túc dưới mái hiên một tiệm thuốc ở P.Trung Dũng.

Những ngày cuối năm, trời trở lạnh. Càng về đêm, sương xuống càng nhiều, chỉ một cái chăn mỏng vẫn không đủ ấm nhưng người vô gia cư vẫn còn ngủ được. Điều mà người vô gia cư “ngán” nhất là khi trời mưa. Ông Võ Văn Tiến (60 tuổi, quê ở Thanh Hóa) phiêu bạt vào Đồng Nai 7 năm tâm sự: “Nhiều đêm mưa to, gió tạt mạnh, nước chảy xối xả, nằm không được, ngồi chẳng xong. Những lúc đó, tôi phải túm hết đồ đạc vào, mặc áo mưa ngồi bó gối cả đêm. Sáng ra bạc mắt, nhưng vẫn phải rời đi sớm để trả chỗ cho chủ nhà mở cửa bán hàng”.

Để chia sẻ với những số phận kém may mắn nói trên, trong những ngày cuối năm âm lịch, nhiều nhóm thiện nguyện đã có những hoạt động thiết thực, ý nghĩa giúp đỡ những người vô gia cư trên đường phố Biên Hòa. Hình ảnh những nhóm người không ngại đêm khuya đi phát cơm, phát cháo, tặng quà cho người nghèo, vô gia cư, giúp những người vô gia cư có những đêm không lạnh, ấm áp hơn bởi sự chia sẻ, cảm thông.

Chị Ngô Tuyết Phượng, phụ trách nhóm Thiện Tâm (TP.Biên Hòa) tâm sự, nhóm có hơn 30 thành viên, đa số cùng tham gia trong một CLB aerobic. Mỗi tối đi dạy thể dục thẩm mỹ về, chị thấy nhiều người vô gia cư nằm lạnh lẽo, cô đơn dưới hiên nhà ven đường. Có đêm mưa tầm tã, họ ngồi co ro một góc hiên nhà nhìn rất thương, vì vậy chị vận động mọi người chung tay đóng góp để giúp đỡ cho họ.

Hoạt động thiện nguyện của nhóm Thiện Tâm được tổ chức rất bài bản. Đầu tháng ai ủng hộ thì thủ quỹ của nhóm tập hợp lại, công khai trên Facebook của nhóm. Mỗi tháng, số tiền đóng góp được chia thành 8-10 phần, mỗi phần từ  200-300 ngàn đồng. Cứ 22 giờ ngày 10 mỗi tháng, chị em lại hẹn nhau đi thăm và tặng cho người vô gia cư trên phố, luân phiên giữa các phường. Tháng nào có nhiều tiền hay kết nối được với những địa chỉ hỗ trợ suất ăn như: cơm, phở, bánh bao, nước uống… các chị lại tổ chức đi phát, nhiều hôm đến tận khuya mới trở về nhà.

Là một công chức nhà nước khá bận rộn với công việc, lại có con nhỏ nhưng nhiều năm nay chị Lê Thị Minh Hòa (ngụ TP.Biên Hòa) vẫn âm thầm đóng góp và vận động người thân, bạn bè giúp đỡ những người có hoàn cảnh không may mắn. Nhóm thiện nguyện Bạn và Tôi đã được chị Hòa cùng những người bạn thân lập nên để cùng tổ chức các hoạt động từ thiện giúp đỡ những người nghèo, khó khăn ở vùng sâu, vùng xa, vùng có thiên tai, lũ lụt, người vô gia cư...

“Một hộp cơm, một cái bánh bao nóng, một bịch cháo thịt mà nhóm chúng tôi đưa đến tay người vô gia cư mỗi đêm chẳng đáng gì, nhưng đó là sự chia sẻ, động viên, an ủi giúp họ vơi bớt nỗi cô đơn khi đêm về” - chị Hòa tâm sự.

Mỗi nhóm thiện nguyện tập hợp những người ở lứa tuổi khác nhau, hoàn cảnh khác nhau, công việc khác nhau, hoạt động ở những địa bàn khác nhau, có cách vận động khác nhau… nhưng họ có điểm chung là hướng đến chia sẻ,  “sưởi ấm” những số phận kém may mắn trong cuộc sống.

Anh Nguyễn Văn Hoạt, trưởng nhóm từ thiện Bảo Ngọc (TP.Biên Hòa) cho biết, đến nay nhóm đã kết nối được 50 thành viên là bạn bè trong công ty, người quen cùng tham gia hoạt động thiện nguyện. Ngoài giờ làm việc, nhóm thường tổ chức đi tặng quà cho người nghèo, đêm lại đi thăm hỏi chia sẻ, động viên người vô gia cư với những phần quà thiết thực.

Có lẽ nhóm thiện nguyện lớn nhất ở TP.Biên Hòa hiện nay là nhóm Ấm Áp do chị Nguyễn Việt Thương (ngụ P.Tân Hiệp, TP.Biên Hòa) thành lập. Cơ duyên đưa chị Thương đến với hoạt động thiện nguyện cũng từ những lần đi học về khuya, thấy trên vỉa hè ven đường có nhiều người nằm co ro trong đêm lạnh khiến chị không khỏi chạnh lòng. Từ vận động người thân trong gia đình, bạn bè thân thiết, rồi lên mạng vận động thêm nhiều nhà hảo tâm khác… sau 4 năm hoạt động, nhóm Ấm Áp đã kết nối được khoảng 200 thành viên. Hằng ngày, nhóm chia nhau nấu cơm, nấu cháo, làm xôi, mua bánh mì để đêm đêm đi phát cho người nghèo. Nhóm còn mua thêm mùng, mền, chiếu gối để cho những người vô gia cư có giấc ngủ yên lành hơn, ấm áp hơn.

Ông Nguyễn Văn Trí, một người vô gia cư sống tạm dưới mái hiên một nhà dân trên đường Nguyễn Văn Trị (P.Quang Vinh, TP.Biên Hòa) đã nhiều năm. Ban ngày ông phụ đẩy hàng ở chợ Biên Hòa. Rất nhiều lần được nhận tiền, suất ăn đêm của nhóm Thiện Tâm, ông Trí xúc động nói: “Tôi rất biết ơn mấy cô chú đã thương và giúp đỡ hoàn cảnh của tôi. Sự giúp đỡ này rất thiết thực, phần nào giúp tôi vượt qua khó khăn hiện tại. Nhận hộp cháo nóng sau một ngày lao động vất vả, tôi rất cảm động và ấm lòng”.