Làm trái cây rải vụ

​Đồng Nai là tỉnh có diện tích cây ăn trái lớn với gần 70 ngàn ha. Trong đó, nhiều loại cây ăn trái có diện tích thuộc tốp đầu cả nước như: Chôm chôm, xoài, chuối… Trong tình hình dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp khiến đầu ra của mặt hàng trái cây gặp khó khăn, nhiều loại trái cây có sản lượng lớn có thể xảy ra tình trạng ùn ứ khi rộ vụ thu hoạch.

Nông dân xã Hưng Thịnh, H.Trảng Bom tỉa bớt hoa để giảm sản lượng trái thu hoạch khi thị trường tiêu thụ gặp khó khăn. Ảnh: Phan Anh

Ngoài các giải pháp kết nối cung - cầu, hỗ trợ các địa phương tiêu thụ trái cây đang vào mùa thu hoạch. Ứng phó với tình hình dịch bệnh vẫn đang diễn biến phức tạp, nhiều nông dân chủ động điều chỉnh mùa vụ, tăng cường rải vụ nhằm giảm bớt áp lực thu hoạch rộ vào cùng một thời điểm.

Điều chỉnh mùa vụ

Từ nay đến cuối năm, nhiều loại cây ăn trái, có diện tích lớn, cho thu hoạch với sản lượng nhiều như: bưởi, chuối, thanh long, xoài…Trước khó khăn về đầu ra, nhiều nông dân chủ động điều chỉnh mùa vụ, rải vụ thu hoạch nhằm tránh rủi ro đầu ra gặp khó.

Ông Đoàn Trung Ngọc, Tổ trưởng Tổ hợp tác thanh long ruột đỏ xã Hưng Thịnh (H.Trảng Bom) cho biết, vài tháng trở lại đây, giá thanh long luôn ở mức thấp, có thời điểm giá bán tại vườn dưới 5 ngàn đồng/kg.  Giá thấp nhưng không phải lúc nào gọi cũng có thương lái thu mua vì xuất khẩu bị đình đốn, sức tiêu thụ tại thị trường trong nước cũng giảm mạnh vì ảnh hưởng bởi dịch Covid-19. Đặc trưng của cây thanh long cho thu hoạch quanh năm nên khi khó về đầu ra, nhiều nhà vườn đã tỉa bỏ từ khi cây ra hoa, giảm bớt lứa thu hoạch để giảm đầu tư, giãn cách bớt các lứa thu hoạch để không rơi vào cảnh trồng ra rồi đổ bỏ. Ông Ngọc so sánh: “Thời điểm này, các nhà vườn trồng thanh long đều đồng loạt thắp đèn làm trái vụ chuẩn bị cho thị trường xuất khẩu cuối năm. Nhưng dự báo thời gian tới, thị trường xuất khẩu và cả tiêu thụ trong nước có thể gặp khó khăn nên nhiều nhà vườn không dồn sức làm trái vụ, để cây cho thu hoạch tự nhiên nhằm giảm chi phí đầu tư, vừa không lo thu hoạch tập trung vì ùn ứ”.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Văn Thanh, nông dân trồng bưởi ở xã Bình Lợi (H.Vĩnh Cửu) cho biết, hiện giá bưởi bán ra thị trường rất thấp vì khó tiêu thụ do ảnh hưởng bởi dịch Covid-19. Theo đó, vụ bưởi Tết Nguyên đán năm nay, nhiều nhà vườn không dám mạnh tay đổ vốn đầu tư dồn thu hoạch vào cùng thời điểm mà có điều chỉnh trong xử lý khi cây ra hoa để rải vụ thu hoạch chứ không dồn hết vào vụ Tết như mọi năm.

Nhiều nông dân trồng bưởi tại xã Bình Lợi, huyện Vĩnh Cửu hiện nay cho bưởi thu hoạch rải vụ chứ không dồn hết vào vụ bưởi Tết Nguyên đán như trước. Ảnh: Phan Anh

Sản xuất phải từ thị trường

Trong tình hình mới, thị trường có nhiều xáo trộn vì ảnh hưởng của dịch Covid-19, nhiều chuyên gia cũng đưa ra khuyến cáo cho nông dân trong việc cần thay đổi tư duy sản xuất nhìn từ góc độ thị trường để hạn chế rủi ro nông sản bị ùn ứ vì sản xuất chạy theo phong trào.

Ông Paul Le Phó chủ tịch Tập đoàn Central Retail (đầu tư hệ thống Big C) cho rằng, nông sản Việt Nam quá phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc nên chỉ cần 1 con virus Covid-19 là tình hình xuất khẩu bị tê liệt. Trong tình hình khó khăn hiện nay, nông dân nên tìm hiểu, nhìn vào nhu cầu của người tiêu dùng khi sản xuất và cả khi bán hàng, phải xác định rõ sản phẩm thế mạnh của mình. Trong sản xuất, nông dân phải tính chuyện lâu dài và phải nhớ nằm lòng là sản phẩm phải an toàn, đừng nghĩ trồng cho thiệt nhiều, thiệt rẻ sẽ nguy hiểm.

Bàn về giải pháp đầu ra bền vững cho mặt hàng trái cây, GS.TS.Nguyễn Hồng Sơn, Giám đốc Viện Khoa học nông nghiệp Việt Nam, nguyên Cục trưởng Cục Trồng trọt (Bộ NN - PTNT) phân tích, nông dân cứ có đất, có nguồn lực, thấy người khác làm hiệu quả là theo, rất ít suy nghĩ đến việc trồng xong bán đi đâu. Nhà nước có quy hoạch phát triển cây trồng nhưng nông dân lại không quan tâm mà thấy cây gì có lợi là trồng. Sản xuất chưa căn cứ trên nhu cầu thị trường hiện đang là điểm rất yếu của nông dân. Mỗi vùng, mỗi địa phương cần định hướng quy hoạch và nông dân cần tôn trọng quy hoạch đó vì nó được tính toán trên cơ sở khoa học. Nhà nước cần quan tâm kêu gọi liên kết sản xuất, hình thành các vùng sản xuất tập trung để có thể quản lý được sản lượng, hạn chế rủi ro sản xuất ra không có nơi tiêu thụ. Trong tình hình hiện nay, cần chú trọng thu hút doanh nghiệp đầu tư vào chế biến nông sản, nhất là đầu tư khu bảo quản, kho trữ nguyên liệu cho chế biến để khắc phục tính chất thời vụ của nông sản.

Phan Anh