Kỷ niệm Ngày vì nạn nhân chất độc da cam (10-8): Nối vòng tay lớn giải trừ ảnh hưởng chất độc da cam

​Kỷ niệm 60 năm Ngày vì nạn nhân chất độc da cam (10-8-1961-10-8-2021) là dịp để đánh giá tính chất nguy hiểm, mức độ thiệt hại bởi cuộc chiến tranh hóa học do Mỹ gây ra đối với môi trường sống và sức khỏe con người Việt Nam. Đồng thời cũng là dịp mở đợt tuyên truyền sâu rộng về thảm họa da cam Việt Nam và công cuộc khắc phục thảm họa da cam trong cả nước và ở tỉnh Đồng Nai.

Dịp này, Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin tỉnh Đào Nguyên đã có chia sẻ về những nhiệm vụ, giải pháp sắp tới trong việc chăm lo, hỗ trợ nạn nhân da cam trên địa bàn tỉnh.

*Bà đánh giá như thế nào về việc chăm lo, hỗ trợ cho nạn nhân da cam trên địa bàn tỉnh trong thời gian vừa qua ?

- Hiện toàn tỉnh 8.843 nạn nhân da cam còn sống. Trong số này 1.918 người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học và 613 người là con của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học đang được hưởng chính sách dành cho nạn nhân da cam. Số nạn nhân còn lại được hưởng chế độ trợ cấp bảo trợ xã hội hàng tháng theo mức độ thương tật được nhà nước quy định. Bên cạnh đó, nạn nhân da cam còn được đảm bảo thực hiện đúng - đủ - kịp thời các chính sách về chăm sóc y tế, giáo dục, nhà ở, việc làm, đi lại...

Ngoài ra, việc chăm lo cho nạn nhân da cam luôn nhận được sự hưởng ứng, sát cánh của các cá nhân, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp trong cũng như ngoài nước.

*Theo bà, công tác chăm lo cho nạn nhân chất độc da cam trong thời gian tới cần tập trung vào nhiệm vụ gì ?

- Cuộc chiến tranh hóa học do quân đội Mỹ tiến hành ở Việt Nam đã gây ra những tác hại rất to lớn và lâu dài đối với đất nước ta. Đặc biệt, tác hại của chất độc da cam đối với sức khỏe con người đã diễn biến đến thứ hệ thứ ba, thứ tư. Trong khi đó, chế độ chính sách nhà nước dành cho nạn nhân da cam mới chỉ đến thế hệ thứ 2. Do vậy cần sớm có chế độ chính sách hỗ trợ cho những người thuộc các thế hệ tiếp theo bị nhiễm chất độc hóa học.

Bên cạnh đó, việc nâng cao trách nhiệm của các tổ chức và các tầng lớp nhân dân góp phần cùng với Đảng, Nhà nước giải quyết hậu quả chiến tranh hóa học do Mỹ gây ra ở Việt Nam là điều rất cần thiết.

*Cùng với thực hiện công tác chăm lo cho nạn nhân chất độc da cam thì công tác khắc phục hậu quả chất độc hóa học trên địa bàn tỉnh diễn ra như thế nào, thưa bà ?

- Đồng Nai là một trong 10 tỉnh bị phun rải hóa chất nặng nề nhất: gần 10/80 triệu lít chất độc hóa học trong đó, 50% là chất da cam đã được quân đội Mỹ phun rải trên 56% tổng diện tích đất rừng, đất nông nghiệp, đất trồng cây cao su, nhiều khu vực bị phun rải nhiều lần. Riêng Sân bay Biên Hòa là kho lưu trữ, nạp các chất diệt cỏ (có chất dioxin) lên máy bay đi phun rải, tẩy rửa máy bay sau phun rải hiện vẫn còn tồn lưu nồng độ dioxin cao.

Từ thực tế đó, để khắc phục, giải quyết ô nhiễm dioxin trên địa bàn tỉnh mà cụ thể là tại điểm nóng Sân bay Biên Hòa và khu vực giáp ranh, hơn 25 năm qua hàng loạt giải pháp đã được tỉnh cũng như Trung ương triển khai thực hiện.

Cụ thể, ngay từ năm 1995, Bộ Tư lệnh Hóa học cùng các đơn vị liên quan đã thực hiện đào xúc, chôn lấp, cô lập khoảng 160 ngàn m3 khối đất ở khu vực có diện tích 4,3ha tại phía Nam Sân bay Biên Hòa.

Tiếp đó, vào năm 2012, dự án cô lập, chống lan tỏa dioxin bằng việc xây dựng hồ điều hòa, xây dựng mương thu gom dòng chảy nước bề mặt, cô lập trên diện tích hơn 5ha, với khối lượng ước tính hơn 70 nghìn mét khối khu vực phía Tây Sân bay Biên Hòa được triển khai từ nguồn tài trợ của Chương trình phát triển Liên hợp quốc và Quỹ môi trường toàn cầu. Đến năm 2017, dự án xây dựng cơ sở hạ tầng và tiền xử lý chất độc hóa học dioxin tại Sân bay Biên Hòa với kinh phí 270 tỷ đồng từ ngân sách nhà nước tiếp tục được triển khai.

Riêng trong năm 2017 và 2018, Quân chủng Phòng không - Không quân đã xây dựng hai đập chắn bùn nhiễm dioxin và hai bãi tập kết đất, bùn với diện tích 3ha, thực hiện di dời công trình quân sự ra khỏi khu vực ô nhiễm, giải phóng mặt bằng, xây dựng công trình chống lan tỏa chất độc dioxin, tường rào cách ly và đường vận chuyển phục vụ Dự án Tổng thể xử lý triệt để dioxin tại sân bay Biên Hòa.

*Những năm trước các dự án chỉ tập trung vào việc khoanh vùng, cô lập, chống lan tỏa chất độc da cam ra môi trường bên ngoài sân bay. Từ năm 2019, Việt Nam đã chủ động phối hợp cùng quốc tế để xử lý dứt điểm ô nhiễm dioxin tại Sân bay Biên Hòa cũng như khu dân cư liền kề bị ô nhiễm. Bà đánh giá và kỳ vọng ra sao về vấn đề này ?

- Những năm gần đây, nhiều hoạt động xử lý chất độc da cam mang tính hợp tác quốc tế liên tục được triển khai trên địa bàn tỉnh. Cụ thể, ngày 5-12-2019, tại Sân bay Biên Hòa, Bộ Quốc phòng Việt Nam và Cơ quan Phát triển quốc tế Hoa Kỳ (USAID) khởi công thực hiện Dự án xử lý dioxin tại khu vực Sân bay Biên Hòa. Dự kiến thời gian thực hiện dự án là 10 năm, kinh phí là 390 triệu USD. Phía Mỹ đã cam kết chi 183 triệu USD cho giai đoạn 1 (2020-2024).

Trước đó, Đồng Nai là 1 trong 8 tỉnh, thành nằm trong dự án trị giá 21 triệu USD (giai đoạn 2016-2020) hỗ trợ người khuyết tật ở 6 tỉnh bị phun rải nặng chất độc hóa học do Chính phủ Mỹ đã phối hợp với các cơ quan, tổ chức của Việt Nam thực hiện. Ngay sau đó, dự án này tiếp tục được kéo dài theo giai đoạn 2021-2025 với kinh phí trị giá 65 triệu USD hỗ trợ người khuyết tật ở 8 tỉnh bị phun rải nặng chất độc da cam (trong đó có tỉnh Đồng Nai).

Tôi rất kỳ vọng những dự án này sẽ sớm tẩy độc khu vực ô nhiễm dioxin tại Sân bay Biên Hòa, khu dân cư lân cận bị ảnh hưởng để giảm thiểu tác động của chất độc da cam đối với sức khỏe người dân, môi trường sống.

Xin cảm ơn bà!

Box. Nhân kỷ niệm 60 năm Ngày Ngày vì nạn nhân chất độc da cam, Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin trong tỉnh trao tặng 630 phần quà cho nạn nhân với mỗi phần quà trị giá 1 triệu đồng. Đồng thời, mỗi tổ chức hội cấp huyện sẽ vận động 50 phần quà để hỗ trợ cho nạn nhân hoàn cảnh khó khăn tại địa phương.