Không lơ là phòng, chống dịch khảm lá sắn

Rẫy mì của nông dân tại xã Bảo Hòa, H.Xuân Lộc bị dịch khảm lá. Ảnh: P.Anh

Tuy đã giảm mạnh về diện tích dịch khảm lá sắn so với mọi năm nhưng hiện Đồng Nai hiện vẫn đang đứng thứ 2 ở khu vực phía Nam về diện tích sắn nhiễm bệnh khảm lá với gần 1,6 ngàn ha, chiếm gần 12% tổng diện tích trồng sắn trên địa bàn tỉnh.

Theo báo cáo của Cục Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp-Phát triển nông thôn), hiện khu vực phía Nam có 8 tỉnh, thành vẫn có diện tích sắn bị khảm lá gồm: Tây Ninh, Đồng Nai, Bình Phước, Bình Dương, Bà Rịa-Vũng Tàu, HCM, Long An, An Giang. Trong đó, tỉnh đứng đầu về diện tích nhiễm bệnh là Tây Ninh với trên 25,3 ngàn ha; tiếp đó là Đồng Nai với hơn 1,6 ngàn ha sắn bị bệnh khảm lá trên tổng diện tích sắn là 13 ngàn ha.

Theo đánh giá của Sở Nông nghiệp-Phát triển nông thôn tỉnh Đồng Nai về ảnh hưởng của dịch khảm lá sắn lên năng suất của cây trồng này, vụ hè thu năm 2020, toàn tỉnh có trên 10,3 ngàn ha sắn, năng suất đạt 180-280 tạ/ha, giảm từ 10-20% so với vụ hè thu năm 2019 do ảnh hưởng của dịch khảm lá.

 Tại hội nghị trực tuyến sơ kết sản xuất trồng trọt vụ hè thu năm 2021 của các tỉnh thành Nam bộ diễn ra vào ngày 8-7, ông Nghiêm Quang Tuấn, Trưởng phòng pháp chế của Cục Bảo vệ thực vật đánh giá, bệnh khảm lá sắn vẫn chưa được khống chế hiệu quả, tiếp tục lây lan sang các vùng trồng mới. Để kiểm soát, giảm thiểu mức độ phát sinh, gây hại của bệnh cũng như hướng tới các giải pháp kiểm soát dịch bệnh này, các địa phương cần quyết liệt hơn nữa trong công tác kiểm dịch nội địa; điều tra, phát hiện kịp thời những diện tích nhiễm bệnh để khoanh vùng, phun thuốc trừ bọ phấn trắng và tiêu hủy nguồn bệnh triệt để.

Do dịch này vẫn chưa có thuốc đặc trị nên cách phòng tránh hiệu quả nhất vẫn là việc ưu tiên sử dụng nguồn cây giống sạch bệnh. Ông Nghiêm Quang Tuấn, Trưởng phòng pháp chế của Cục Bảo vệ thực vật nhấn mạnh, vụ hè thu 2021, mức độ bệnh khảm lá và mức độ ảnh hưởng đến năng suất cây sắn có giảm so với vụ hè thu năm trước vì đã chọn tạo được giống kháng bệnh. Hiện nay, ngoài 2 giống sắn sạch bệnh là  HN3, HN5, các địa phương đang quan tâm tìm những giống sắn chống chịu với bệnh khảm lá nhằm đa dạng hóa nguồn giống. Các địa phương cũng cần xây dựng mạng lưới nhân giống sạch bệnh trong nông dân nhằm đáp ứng nhu cầu cung ứng giống sạch bệnh.  

Đây cũng là giải pháp được các địa phương có diện tích sắn lớn của Đồng Nai quan tâm thực hiện. Năm 2021, nhiều địa phương trồng sắn với diện tích lớn như huyện Định Quán, Cẩm Mỹ, Trảng Bom, nông dân đã không trồng các giống sắn nhiễm bệnh. Kết quả, diện tích sắn nhiễm bệnh khảm lá trong 6 tháng đầu năm 2020 chỉ hơn 1,6 ngàn ha, giảm hơn nhiều so với cùng kỳ năm ngoái có thời điểm có hơn 9 ngàn ha sắn bị dịch khảm lá.  

Theo TS Nguyễn Hữu Hỷ, nguyên giám đốc Trung tâm Nghiên cứu thực nghiệm nông nghiệp Hưng Lộc, xã Hưng Thịnh, H.Trảng Bom (hiện ông Hỷ đang là thành viên tham gia dự án Phát triển và phổ biến hệ thống sản xuất sắn bền vững thông qua quản lý sâu bệnh hại tại Trung tâm), giải pháp lâu dài quan trọng nhất là phải có giống sắn kháng dịch. Theo đó, Trung tâm đang phối hợp với Sở NN-PTNT tỉnh triển khai xây dựng mô hình sản xuất giống sạch bệnh, thâm canh, quản lý tổng hợp phòng trừ bệnh khảm lá với quy mô 20 ha ở 10 hộ dân thực hiện trên địa bàn H.Long Thành. Nông dân tham gia chương trình được hỗ trợ về giống, vật tư sản xuất. Trung tâm đang phối hợp với địa phương theo dõi tình hình sinh trưởng, phát triển của mô hình sản xuất giống sạch bệnh.

Phan Anh 

Để hạn chế dịch khảm lá sắn không tiếp tục lây lan trong vụ sản xuất tới, Sở NN-PTNT tỉnh khuyến cáo nông dân các địa phương chỉ nên xuống giống 1-2 vụ/năm, xuống giống đồng loạt, tập trung từng vụ sản xuất. Sử dụng giống sạch bệnh, giống ít nhiễm bệnh; thực hiện quy trình kỹ thuật phòng trừ bệnh khảm lá sắn; thường xuyên thăm đồng, khi phát hiện bệnh cần khẩn trương thực hiện các biện pháp thu gom, tiêu hủy đúng theo quy trình.