Khổ vì nghỉ việc mà không được chốt sổ bảo hiểm xã hội
- Thứ hai - 22/01/2024 10:17
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Box: Theo BHXH tỉnh, tính đến tháng 11-2023, trên địa bàn tỉnh có 525 DN chậm đóng các loại bảo hiểm với số tiền 273 tỷ đồng; trong đó có 64 tỷ đồng tiền lãi phát sinh do chậm đóng. Riêng Công ty TNHH Hanul Line Việt Nam đứng thứ 2 trong danh sách các DN nợ đọng BHXH với thời gian nợ 51 tháng, tổng tiền nợ đọng 35,6 tỷ đồng.
(CTT-Đồng Nai) - Nhiều người lao động (NLĐ) đang rất vất vả để đòi lại quyền lợi của mình do đã được doanh nghiệp cho nghỉ việc nhưng không chốt sổ BHXH để hoàn tất các thủ tục hưởng trợ cấp thất nghiệp cũng như các chính sách liên quan đến BHXH - vì doanh nghiệp nợ đọng BHXH.
* Khi công ty nợ đóng BHXH
Cũng như nhiều công nhân của Công ty TNHH Hanul Line Việt Nam (đóng tại P.Xuân Bình, TP.Long Khánh) nghỉ việc mà không được công ty chốt sổ BHXH do nợ đóng BHXH từ năm 2019 đến nay, ông Phạm Xuân Hiệp (ngụ P.Xuân Tân, TP.Long Khánh) vất vả, chạy khắp nơi để mong hoàn thành thủ tục để nhận trợ cấp thất nghiệp sau khi đã nghỉ việc gần 90 ngày,
Ông Hiệp đã làm việc ở công ty này từ tháng 8-2004 và được công ty ký hợp đồng có thời hạn nhiều lần với mức lương hơn 6 triệu đồng/tháng. Gần đây, nguồn hàng không ổn định, công việc bấp bênh nên tháng 9-2023, ông Hiệp xin nghỉ việc. Đầu tháng 10-2023, công ty cấp quyết định nghỉ việc cho ông, ông cũng đã nộp sổ BHXH gốc cho công ty chốt sổ BHXH để ông tiếp tục làm thủ tục nhận trợ cấp thất nghiệp. Song đợi hơn 1 tháng, công ty vẫn không chốt sổ BHXH cho ông.
Trước tình hình công ty chậm giải quyết quyền lợi hợp pháp và chính đáng của mình, ông Hiệp làm đơn gửi TAND TP.Long Khánh nhưng vẫn không ăn thua vì ông Hiệp đề nghị công ty chốt sổ BHXH cho ông vào tháng 12-2023, để ông kịp thời hạn làm thủ tục nhận BHTN, nhưng công ty nói sẽ chốt sổ BHXH cho ông vào tháng 2-2024. Đến nay thì đã hết hạn để ông Hiệp nhận hỗ trợ bảo hiểm thất nghiệp.
Nếu chốt được sổ BHXH, ông Hiệp sẽ được nhận 12 tháng BHTN với tổng số tiền khoảng 43 triệu đồng. “Năm nay tôi đã 50 tuổi, rất khó tìm được việc trong các DN, tiếp tục tham gia BHXH để được hưởng các chính sách của BHXH, BHTN khi thôi việc. Việc công ty làm trái quy định pháp luật, cơ quan chức năng cần có chính sách chế tài để bảo vệ quyền lợi cho NLĐ. Không thể để việc công ty chây ì đóng BHXH mà NLĐ phải chịu thiệt thòi” - ông Hiệp kiến nghị.
Cùng với ông Hiệp, hơn 400 công nhân khác của Công ty TNHH Hanul Line cũng đang ở tình trạng công ty nợ đóng BHXH từ năm 2019 đến nay. Trong số này có bà Nguyễn Thị Thủy làm 5 năm tại công ty. Tháng 7-2023, bà Thủy nghỉ việc nhưng công ty không chốt sổ BHXH để bà làm thủ tục nhận BHTN. Sau nhiều ngày chạy vạy khắp nơi không được giải quyết chốt sổ BHXH, bà đành bỏ cuộc. Hiện bà Thủy chuyển nghề bán trái cây nên khoảng thời gian tham gia đóng BHTN sẽ phải bỏ, vì bà khó có thể xin được việc trong các doanh nghiệp khi tuổi đã lớn.
* Cần bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động
Trao đổi về vấn đề này, luật sư Vũ Ngọc Hà, Giám đốc Trung tâm Tư vấn pháp luật Công đoàn (Liên đoàn Lao động tỉnh), Công ty TNHH Hanul Line nợ BHXH của nhiều công nhân. Những năm qua, trung tâm đã hỗ trợ rất nhiều công nhân kiện chủ DN này để đòi quyền lợi, song tình trạng vẫn chưa được cải thiện nhiều, vì công ty này nằm trong tốp đầu những DN nợ đóng BHXH số tiền lớn, thời gian dài trên địa bàn tỉnh.
Một thực tế hiện nay, nhiều DN khó khăn, ngừng sản xuất, giảm đơn hàng nên không ít NLĐ bị mất việc hoặc giảm thu nhập dẫn đến đời sống nhiều khó khăn. Ở thời điểm khó khăn, BHTN là một “cứu cánh” cho nhiều NLĐ để trang trải cuộc sống trong lúc tìm kiếm cơ hội việc làm mới. Song tình trạng nhiều DN nợ đóng BHXH, không thể chốt sổ BHXH cho NLĐ, kéo theo việc NLĐ không hoàn tất thủ tục hưởng trợ cấp thất nghiệp.
Hiện nay, việc bảo đảm quyền lợi của NLĐ khi công ty nợ đóng BHXH nói chung, luật sư Vũ Ngọc Hà cho biết, hiện chế tài xử phạt liên quan đến nợ đọng BHXH vẫn chưa đủ mạnh. Mức xử phạt hành chính đối với hành vi nợ đọng BHXH là 75 triệu đồng (với cá nhân) và 150 triệu đồng (đối với tổ chức). Việc xử lý hình sự đối với những DN nợ đọng BHXH đang còn bất cập.
Theo Điều 216 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 chỉ áp dụng xử lý hình sự đối với tội trốn đóng BHXH, trong khi thực tế các DN hiện nay là nợ BHXH chứ không trốn. Bởi thế, cho đến nay hầu như không một chủ DN nào bị khởi tố hình sự về tội nợ đóng BHXH. Riêng việc khởi kiện cũng khó khăn khi số lượng NLĐ yêu cầu được hỗ trợ khởi kiện chủ DN quá nhiều.
Luật sư Vũ Ngọc Hà hy vọng thời gian tới vấn đề này sẽ được giải quyết khi dự thảo Luật BHXH sửa đổi đề xuất hàng loạt cơ chế giải quyết các bất cập của chính sách BHXH, trong đó có hành vi không chốt sổ BHXH cho NLĐ đúng quy định. Đặc biệt là tăng mức xử phạt đối với những DN nợ đọng BHXH; những DN chây ì đóng BHXH phải đóng tiền lãi trên tổng số tiền nợ đọng BHXH với mức 0,03%/ngày. Ngoài ra, dự thảo luật cũng sẽ bổ sung khái niệm nợ đọng BHXH có tính chất tương đương với hành vi trốn đóng BHXH để làm cơ sở cho việc truy cứu trách nhiệm hình sự đối với chủ DN trốn đóng/nợ đọng BHXH. Như thế, quyền lợi của NLĐ mới được bảo đảm.
Người LĐ đến làm thủ tục nhận trợ cấp thất nghiệp tại BHXH tỉnh
* Khi công ty nợ đóng BHXH
Cũng như nhiều công nhân của Công ty TNHH Hanul Line Việt Nam (đóng tại P.Xuân Bình, TP.Long Khánh) nghỉ việc mà không được công ty chốt sổ BHXH do nợ đóng BHXH từ năm 2019 đến nay, ông Phạm Xuân Hiệp (ngụ P.Xuân Tân, TP.Long Khánh) vất vả, chạy khắp nơi để mong hoàn thành thủ tục để nhận trợ cấp thất nghiệp sau khi đã nghỉ việc gần 90 ngày,
Ông Hiệp đã làm việc ở công ty này từ tháng 8-2004 và được công ty ký hợp đồng có thời hạn nhiều lần với mức lương hơn 6 triệu đồng/tháng. Gần đây, nguồn hàng không ổn định, công việc bấp bênh nên tháng 9-2023, ông Hiệp xin nghỉ việc. Đầu tháng 10-2023, công ty cấp quyết định nghỉ việc cho ông, ông cũng đã nộp sổ BHXH gốc cho công ty chốt sổ BHXH để ông tiếp tục làm thủ tục nhận trợ cấp thất nghiệp. Song đợi hơn 1 tháng, công ty vẫn không chốt sổ BHXH cho ông.
Trước tình hình công ty chậm giải quyết quyền lợi hợp pháp và chính đáng của mình, ông Hiệp làm đơn gửi TAND TP.Long Khánh nhưng vẫn không ăn thua vì ông Hiệp đề nghị công ty chốt sổ BHXH cho ông vào tháng 12-2023, để ông kịp thời hạn làm thủ tục nhận BHTN, nhưng công ty nói sẽ chốt sổ BHXH cho ông vào tháng 2-2024. Đến nay thì đã hết hạn để ông Hiệp nhận hỗ trợ bảo hiểm thất nghiệp.
Nếu chốt được sổ BHXH, ông Hiệp sẽ được nhận 12 tháng BHTN với tổng số tiền khoảng 43 triệu đồng. “Năm nay tôi đã 50 tuổi, rất khó tìm được việc trong các DN, tiếp tục tham gia BHXH để được hưởng các chính sách của BHXH, BHTN khi thôi việc. Việc công ty làm trái quy định pháp luật, cơ quan chức năng cần có chính sách chế tài để bảo vệ quyền lợi cho NLĐ. Không thể để việc công ty chây ì đóng BHXH mà NLĐ phải chịu thiệt thòi” - ông Hiệp kiến nghị.
Cùng với ông Hiệp, hơn 400 công nhân khác của Công ty TNHH Hanul Line cũng đang ở tình trạng công ty nợ đóng BHXH từ năm 2019 đến nay. Trong số này có bà Nguyễn Thị Thủy làm 5 năm tại công ty. Tháng 7-2023, bà Thủy nghỉ việc nhưng công ty không chốt sổ BHXH để bà làm thủ tục nhận BHTN. Sau nhiều ngày chạy vạy khắp nơi không được giải quyết chốt sổ BHXH, bà đành bỏ cuộc. Hiện bà Thủy chuyển nghề bán trái cây nên khoảng thời gian tham gia đóng BHTN sẽ phải bỏ, vì bà khó có thể xin được việc trong các doanh nghiệp khi tuổi đã lớn.
* Cần bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động
Trao đổi về vấn đề này, luật sư Vũ Ngọc Hà, Giám đốc Trung tâm Tư vấn pháp luật Công đoàn (Liên đoàn Lao động tỉnh), Công ty TNHH Hanul Line nợ BHXH của nhiều công nhân. Những năm qua, trung tâm đã hỗ trợ rất nhiều công nhân kiện chủ DN này để đòi quyền lợi, song tình trạng vẫn chưa được cải thiện nhiều, vì công ty này nằm trong tốp đầu những DN nợ đóng BHXH số tiền lớn, thời gian dài trên địa bàn tỉnh.
Một thực tế hiện nay, nhiều DN khó khăn, ngừng sản xuất, giảm đơn hàng nên không ít NLĐ bị mất việc hoặc giảm thu nhập dẫn đến đời sống nhiều khó khăn. Ở thời điểm khó khăn, BHTN là một “cứu cánh” cho nhiều NLĐ để trang trải cuộc sống trong lúc tìm kiếm cơ hội việc làm mới. Song tình trạng nhiều DN nợ đóng BHXH, không thể chốt sổ BHXH cho NLĐ, kéo theo việc NLĐ không hoàn tất thủ tục hưởng trợ cấp thất nghiệp.
Hiện nay, việc bảo đảm quyền lợi của NLĐ khi công ty nợ đóng BHXH nói chung, luật sư Vũ Ngọc Hà cho biết, hiện chế tài xử phạt liên quan đến nợ đọng BHXH vẫn chưa đủ mạnh. Mức xử phạt hành chính đối với hành vi nợ đọng BHXH là 75 triệu đồng (với cá nhân) và 150 triệu đồng (đối với tổ chức). Việc xử lý hình sự đối với những DN nợ đọng BHXH đang còn bất cập.
Theo Điều 216 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 chỉ áp dụng xử lý hình sự đối với tội trốn đóng BHXH, trong khi thực tế các DN hiện nay là nợ BHXH chứ không trốn. Bởi thế, cho đến nay hầu như không một chủ DN nào bị khởi tố hình sự về tội nợ đóng BHXH. Riêng việc khởi kiện cũng khó khăn khi số lượng NLĐ yêu cầu được hỗ trợ khởi kiện chủ DN quá nhiều.
Luật sư Vũ Ngọc Hà hy vọng thời gian tới vấn đề này sẽ được giải quyết khi dự thảo Luật BHXH sửa đổi đề xuất hàng loạt cơ chế giải quyết các bất cập của chính sách BHXH, trong đó có hành vi không chốt sổ BHXH cho NLĐ đúng quy định. Đặc biệt là tăng mức xử phạt đối với những DN nợ đọng BHXH; những DN chây ì đóng BHXH phải đóng tiền lãi trên tổng số tiền nợ đọng BHXH với mức 0,03%/ngày. Ngoài ra, dự thảo luật cũng sẽ bổ sung khái niệm nợ đọng BHXH có tính chất tương đương với hành vi trốn đóng BHXH để làm cơ sở cho việc truy cứu trách nhiệm hình sự đối với chủ DN trốn đóng/nợ đọng BHXH. Như thế, quyền lợi của NLĐ mới được bảo đảm.