Khó khăn khi làm hồ sơ nhận trợ cấp thất nghiệp

​Hiện nay, việc giải quyết thủ tục hưởng trợ cấp thất nghiệp (TCTN) cho NLĐ được tiến hành qua hệ thống trực tuyến và bưu điện. Tuy nhiên, theo phản ảnh của NLĐ, không dễ thao tác khi nộp hồ sơ trực tuyến cũng như không dễ tiếp cận dịch vụ hỗ trợ thủ tục hành chính tại nhà của bưu điện, nhất là những người đang ở trong khu vực phong tỏa, cách ly y tế.

Người lao động đến làm thủ tục nhận trợ cấp thất nghiệp tại BHXH tỉnh trước thời điểm thực hiện cách ly y tế toàn tỉnh

* Thủ tục nên đơn giản

Dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp khiến đời sống người lao động (NLĐ) gặp nhiều khó khăn. Những lúc này, với nhiều NLĐ thất nghiệp, tiền trợ cấp thất nghiệp (TCTN) được coi là khoản hỗ trợ thiết thực, “phao cứu sinh” trong thời điểm dịch bệnh mà hầu hết NLĐ mong muốn được nhận sau khi nghỉ việc.

Đầu tháng 8-2021, chị Nguyễn Thị Hồng Thảo (ở trọ tại KP.2, P.Quang Vinh, TP.Biên Hòa) đã tiếp cận với dịch vụ hỗ trợ thủ tục hành chính tại nhà của Bưu điện tỉnh để đăng ký hưởng TCTN, sau khi xin nghỉ việc vì lý do sức khỏe. Do ở trong “vùng xanh” nên chị Thảo  được nhân viên bưu điện đến tận nhà hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ và chuyển đến Trung tâm Dịch vụ việc làm Đồng Nai (thuộc Sở LĐ-TBXH). Chỉ tốn hơn 100 ngàn đồng tiền phí, ngày thứ 22 sau khi nộp hồ sơ, chị Thảo đã nhận được khoản TCTN hơn 3 triệu đồng/tháng. Số tiền này đã giúp chị trang trải cuộc sống trong những ngày thất nghiệp ở nhà.

Thế nhưng, trên thực tế không phải NLĐ nào cũng dễ dàng tiếp cận được dịch vụ hỗ trợ thủ tục hành chính tại nhà của Bưu điện tỉnh như chị Thảo.

Chị Võ Thị Thùy Dương (ngụ KP4. P.Tân Mai, TP.Biên Hòa) đã nghỉ việc và được chốt sổ BHXH từ đầu tháng 9-2021, nhưng do đang trong “vùng đỏ” nên chị không được ra ngoài để mua hồ sơ làm thủ tục đăng ký hưởng TCTN. Chị gọi dịch vụ hỗ trợ thủ tục hành chính tại nhà qua kênh Bưu điện tỉnh nhưng nhân viên bưu điện từ chối vì không được vào “vùng đỏ” để hỗ trợ chị hoàn tất hồ sơ nhận TCTN.

Ngoài ra, một số NLĐ phản ảnh, việc thực hiện các bước đăng ký hồ sơ hưởng TCTN trực tuyến cũng không dễ dàng. Cụ thể như trường hợp của vợ chồng anh Nguyễn Thanh Phú (ở trọ tại KP.3, P.Long Bình, TP.Biên Hòa). Mất việc từ cuối tháng 7-2021 do công ty ngừng hoạt động, anh Phú phải ở nhà trông con cho vợ đi làm. Thế nhưng, 1 tháng sau đó, vợ anh Phú cũng nằm trong số lao động bị cho nghỉ việc vì công ty tạm ngừng sản xuất do ảnh hưởng bởi đại dịch. Thất nghiệp, lại phải nuôi 2 con nhỏ, ở nhà thuê nên vợ chồng anh Phú chỉ còn biết trông chờ vào khoản TCTN để trang trải cuộc sống hằng ngày.

Do đang ở trong khu vực bị phong tỏa, anh Phú không thể ra ngoài để đi làm thủ tục nhận TCTN. Gọi cho Tổng đài 1022 và Phòng Bảo hiểm thất nghiệp của Trung tâm Dịch vụ việc làm Đồng Nai, anh được hướng dẫn làm thủ tục đăng ký hưởng TCTN trực tuyến. Tuy nhiên, sau nhiều lần loay hoay xử lý bằng điện thoại không được, anh đành... bỏ cuộc.

Anh Phú nói: “Trong hồ sơ đăng ký hưởng TCTN theo quy định phải có đơn đề nghị hưởng TCTN theo mẫu. Trung tâm cho đường link, tìm được đơn nhưng mẫu đơn này không cho điền thông tin và gửi đơn trực tuyến mà phải nhìn vào đó viết tay hoặc tải về, in ra để điền thủ công. Hai vợ chồng đều làm công nhân, nhà không có máy vi tính, cũng chẳng có máy in, làm sao có đơn mà nộp. Tôi đành bảo lưu bảo hiểm thất nghiệp, dù đang rất cần tiền”.

Tương tự, nhiều NLĐ cho rằng, thủ tục làm hồ sơ hưởng TCTN trực tuyến hiện rất phức tạp, không phải NLĐ nào cũng rành công nghệ để thao tác thành công. Ngoài ra, dù có cho gửi hồ sơ trực tuyến, theo yêu cầu NLĐ vẫn phải gửi hồ sơ gốc đến Trung tâm Dịch vụ việc làm Đồng Nai để đối chiếu, trong khi NLĐ không được đi lại do giãn cách xã hội và việc tiếp cận dịch vụ bưu điện đối với NLĐ sinh sống trong “vùng đỏ” rất khó khăn.

Mùa dịch bệnh khó khăn, khoản TCTN thực sự ý nghĩa đối với NLĐ mất việc, thất nghiệp. Do đó, nhiều ý kiến của NLĐ cho rằng, mùa dịch không tiếp nhận hồ sơ trực tiếp, cho đăng ký trực tuyến thì thủ tục cần đơn giản, dễ thao tác trên điện thoại hơn. Chẳng hạn như đơn đăng ký nên cho điền và gửi trực tuyến; chấp nhận hình ảnh chụp hoặc scan các giấy tờ cá nhân, sổ BHXH...

* Nỗ lực hỗ trợ NLĐ

Hiện nay, trung bình mỗi tháng Trung tâm Dịch vụ việc làm Đồng Nai  tiếp nhận từ 2,5-3 ngàn hồ sơ đăng ký nhận TCTN. Dù dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp, song số lao động nộp hồ sơ đăng ký hưởng TCTN không tăng so với cùng kỳ năm 2020. Theo Trung tâm Dịch vụ việc làm Đồng Nai, để giữ nguồn lao động, nhiều doanh nghiệp chỉ tạm thời cho NLĐ nghỉ việc có hưởng lương hoặc cho công nhân làm việc “3 tại chỗ” để NLĐ không mất việc, nên nhiều NLĐ không đăng ký hưởng TCTN. Mặt khác, Đồng Nai cũng đang thực hiện giãn cách xã hội, NLĐ cũng hạn chế đi nộp hồ sơ hưởng TCTN.

Để tạo điều kiện thuận lợi cho NLĐ tiếp cận thủ tục hưởng TCTN trong thời điểm dịch bệnh, Phó giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Đồng Nai Nguyễn Thị Kim Thùy cho biết, trung tâm đã triển khai tiếp nhận, trả hồ sơ hưởng TCTN cho NLĐ qua đường bưu điện. Theo đó, khi đăng ký NLĐ tự hoàn thiện hồ sơ tại nhà, sau đó bưu điện chuyển tới trung tâm. Trung tâm tiếp nhận, nhanh chóng giải quyết và gửi trả kết quả qua đường bưu điện. Với những hồ sơ có sai sót, cần bổ sung, cán bộ, nhân viên trung tâm sẽ trực tiếp gọi điện trao đổi với NLĐ để hoàn thiện. Riêng việc sử dụng dịch vụ đăng ký hưởng TCTN qua hình thức trực tuyến, do mới ứng dụng trong mùa dịch này nên nhiều NLĐ chưa rành các thao tác.

Tuy nhiên, theo bà Thùy, trước phản ảnh của NLĐ trong “vùng đỏ” khó tiếp cận với dịch vụ hỗ trợ thủ tục hành chính tại nhà của Bưu điện tỉnh, trung tâm kiến nghị tỉnh có chỉ đạo về vấn đề này để NLĐ tiếp cận được với dịch vụ bưu điện hoặc được trực tiếp nộp hồ sơ tại trung tâm, bảo đảm nguyên tắc 5K, nhằm kịp thời hỗ trợ NLĐ trong những thời khắc khó khăn này.

Chia sẻ với những khó khăn của NLĐ, BHXH tỉnh cũng đang nỗ lực việc chi trả TCTN cho NLĐ nhanh nhất có thể. Giám đốc BHXH tỉnh Phạm Minh Thành cho biết, ngay sau khi nhận được hồ sơ hưởng TCTN cho NLĐ từ Trung tâm Dịch vụ việc làm Đồng Nai chuyển sang, theo số tài khoản của NLĐ, BHXH tỉnh cố gắng hoàn tất thủ tục chuyển tiền trong ngày, bởi những lúc khó khăn này, khoản tiền TCTN là rất cần để NLĐ trang trải cuộc sống.

Lam Khuê

Theo thống kê từ BHXH tỉnh, tính từ ngày 1-1-2021 đến ngày 30-9-2021, BHXH tỉnh đã chi trả tiền TCTN cho gần 21 ngàn lao động với số tiền hơn 91 tỷ đồng.