Đưa Luật Phòng, chống bạo lực gia đình đi vào cuộc sống

Sau 10 năm thực hiện Luật Phòng, chống bạo lực gia đình (BLGÐ), công tác phòng, chống BLGÐ trên địa bàn tỉnh đã có nhiều chuyển biến tích cực. Dù đây đó vẫn còn những vụ việc đáng lên án, nhưng nhận thức của xã hội đã dần thay đổi. Các vụ BLGÐ giảm dần, nhiều mô hình phòng, chống bạo lực đã phát huy hiệu quả, nhiều nạn nhân được giúp đỡ, người gây BLGÐ được tư vấn trực tiếp... Qua đó đã hạn chế, tiến tới đẩy lùi BLGÐ, góp phần xây dựng gia đình ấm no, bình đẳng, tiến bộ và hạnh phúc.​

Những chuyển biến tích cực

Nói về tình hình BLGÐ trên địa bàn TP. Biên Hòa, Phó chủ tịch UBND TP. Biên Hòa Phan Chí Cường cho rằng, BLGÐ là một dạng tệ nạn xã hội, gây hậu quả tiêu cực đến đời sống gia đình và xã hội, được dư luận xã hội quan tâm sâu sắc. Từ khi Luật Phòng, chống BLGÐ đi vào đời sống, công tác gia đình và phòng, chống bạo lực trên địa bàn TP. Biên Hòa đã được chú trọng và có những tiến bộ rõ nét. Trong đó, chú trọng công tác tuyên truyền về xây dựng đạo đức, lối sống trong gia đình; thực hiện bình đẳng giới; phổ biến những chính sách pháp luật liên quan đến Luật Hôn nhân gia đình… góp phần nâng cao nhận thức cho các tầng lớp nhân dân.

Theo đó, từ năm 2008 đến 2013, TP. Biên Hòa ghi nhận 83 vụ BLGÐ, trong đó có 66 vụ góp ý phê bình trong cộng đồng dân cư; 2 vụ áp dụng biện pháp giáo dục; 15 vụ xử phạt vi phạm hành chính. Ðặc biệt, số vụ BLGÐ đã giảm dần, từ 2017 đến nay, trên địa bàn thành phố chưa ghi nhận vụ BLGÐ nào xảy ra.

 Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Hòa Hiệp trao bằng khen của UBND tỉnh cho các tập thể và cá nhân có đóng góp tích cực trong 10 năm thực hiện Luật Phòng, chống BLGĐ.

Là một trong những huyện có đông công nhân lao động sinh sống và làm việc, những năm qua, huyện Nhơn Trạch đã triển khai mô hình phòng, chống BLGÐ gắn với người lao động trong các khu công nghiệp, bước đầu đã cho thấy hiệu quả. Nếu như năm 2007, Nhơn Trạch thí điểm thành lập 2 mô hình phòng, chống bạo lực lồng ghép mô hình câu lạc bộ “Gia đình công nhân trẻ hạnh phúc” tại 2 xã Phước Thiền và Hiệp Phước thì đến nay, toàn huyện đã có 52 nhóm phòng, chống BLGÐ thuộc 52 ấp với 364 thành viên. Số vụ BLGÐ trên địa bàn huyện có chiều hướng giảm từ 41 vụ năm 2009 xuống còn 10 vụ năm 2017.

Theo báo cáo của Ban chỉ đạo công tác gia đình tỉnh, trong 10 năm qua, Ban chỉ đạo công tác gia đình các cấp đã tổ chức hơn 150 lớp tập huấn, tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về phòng, chống BLGÐ với trên 1.500 người tham dự;  phát hành 50.000 tờ gấp, 5.000 cuốn tài liệu về luật; trang bị 408 tủ sách và trên 10.000 đầu sách về giáo dục đời sống gia đình, phòng, chống BLGÐ...  Tính đến thời điểm hiện tại, 100% ấp, khu phố của 11 huyện, thị và TP. Biên Hòa đều có các mô hình phòng, chống BLGÐ, trong đó có sự hoạt động tích cực của địa chỉ tin cậy, nhóm phòng, chống BLGÐ; thực hiện tốt công tác tư vấn, hỗ trợ và kịp thời can thiệp, hòa giải cho nạn nhân bị BLGÐ trên địa bàn.

“Sau 10 năm triển khai thực hiện Luật Phòng, chống BLGÐ, đặc biệt là đẩy mạnh công tác thông tin, truyền thông đã tạo sự lan tỏa, nâng cao ý thức trong cộng đồng. Người dân đã cơ bản hiểu được tác hại của BLGÐ và từng bước tích cực tham gia phòng, chống BLGÐ. Có thể nói, Luật Phòng, chống BLGÐ đã và đang đi vào đời sống của các tầng lớp nhân dân”, Phó giám đốc Sở VH-TTDL Nguyễn Thị Mộng Bình chia sẻ.

Cần sự chung tay từ nhiều phía

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác thi hành Luật Phòng, chống BLGÐ vẫn còn những hạn chế, tồn tại. Thực tế, thời gian qua vẫn còn xảy ra nhiều vụ việc nghiêm trọng xâm hại đến sức khỏe, tính mạng của các thành viên trong gia đình. Hạnh phúc của nhiều gia đình do mâu thuẫn lẫn nhau đã ảnh hưởng đến truyền thống, việc giáo dục đạo đức lối sống của các thành viên. Một số trường hợp phải xử lý hình sự, gây tổn thương thể chất, tinh thần cho nạn nhân bị bạo lực. Theo báo cáo của Tòa án nhân dân tỉnh, chỉ trong 2 năm (2017 và 2018), đã thụ lý 1.971 vụ hôn nhân gia đình có liên quan đến bạo lực, xét xử 65/66 vụ bị cáo liên quan đến BLGÐ (trong đó có 5 vụ với 5 bị cáo phạm tội hiếp dâm trẻ em; 60/66 vụ bị cáo phạm tội giết người).

Ðiều dễ dàng nhận thấy là BLGÐ xuất phát từ những mâu thuẫn giữa các thành viên trong gia đình về kinh tế, kỳ vọng về vai trò, tình cảm, cách nuôi dạy con… Các thói quen nghiện rượu, cờ bạc, ma túy không chỉ là “ngòi nổ” của BLGÐ mà còn là yếu tố duy trì và thúc đẩy bạo lực. Nạn nhân bị bạo lực chủ yếu là phụ nữ, trẻ em thông qua bạo lực thân thể và bạo lực tinh thần. Số phụ nữ là nạn nhân của các vụ BLGÐ chiếm đến 80%, chủ yếu bị bạo hành về thể xác, tình dục, tinh thần và kinh tế.

Từ kinh nghiệm những địa phương làm tốt công tác phòng, chống BLGÐ cho thấy, để giảm thiểu BLGÐ thì hai yếu tố cơ bản là người làm công tác gia đình phải nhiệt tình, tận tâm và sự chủ động, tích cực tham gia từ phía người dân. Ðể ngăn ngừa tình trạng BLGÐ tiếp diễn, góp phần bảo vệ các “tế bào của xã hội”, công tác phòng, chống BLGÐ cần sự vào cuộc tích cực hơn nữa của toàn xã hội, trong đó phòng, chống BLGÐ ngay từ cộng đồng là biện pháp “gỡ nút thắt” ngay từ gốc của vấn đề. Ðặc biệt, các CLB, mô hình phòng chống BLGÐ chính là nơi để giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm xây dựng gia đình hạnh phúc; cung cấp kiến thức, kỹ năng nhận diện tình trạng BLGÐ và ngăn ngừa, ứng xử, giải quyết mâu thuẫn, xung đột, không để xảy ra các vụ BLGÐ nghiêm trọng. 

Quan tâm hơn nữa đến công tác phòng, chống BLGĐ

Đó là chỉ đạo của Phó chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Hòa Hiệp tại hội nghị tổng kết 10 năm thực hiện Luật Phòng, chống BLGĐ do UBND tỉnh tổ chức sáng 5-10 tại Trung tâm Hội nghị và tổ chức sự kiện tỉnh.

Theo Ban chỉ đạo công tác gia đình tỉnh, từ năm 2008, sau khi Luật Phòng, chống BLGĐ có hiệu lực, với sự tích cực vào cuộc của các cấp chính quyền, các ngành, đoàn thể, tình hình BLGĐ trên địa bàn tỉnh đã có chuyển biến tích cực. Theo đó, số vụ bạo lực giảm dần theo từng năm, từ 425 vụ năm 2009 xuống còn 182 vụ năm 2017. Trong 8 tháng đầu năm 2018, toàn tỉnh xảy ra 46 vụ bạo lực thân thể. Tuy nhiên, con số trên mới chỉ là bề nổi của “tảng băng chìm”. Bởi trên thực tế, BLGĐ vẫn tồn tại và tiềm ẩn trong nhiều gia đình, vẫn còn những vụ việc mà chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng rất khó kiểm soát, chưa thể phát hiện và xử lý.

Để thực hiện hiệu quả Luật Phòng, chống BLGĐ trong thời gian tới, Phó chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Hòa Hiệp đề nghị các ngành, các cấp cần quan tâm hơn nữa đến công tác phòng, chống BLGĐ. Đặc biệt, cần tuyên truyền nâng cao nhận thức về bình đẳng giới và phòng, chống bạo lực nhằm xóa bỏ tư tưởng cổ hủ, lạc hậu, trọng nam khinh nữ trong gia đình, dòng họ. Bên cạnh đó, cần duy trì và nhân rộng mô hình phòng, chống BLGĐ, phát huy hiệu quả và nâng cao trách nhiệm của toàn dân trong việc bảo vệ và xây dựng gia đình no ấm; gắn liền với với Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” trên địa bàn tỉnh.

Dịp này, UBND tỉnh đã tặng bằng khen cho 28 tập thể và 36 cá nhân có nhiều đóng góp trong việc triển khai thực hiện Luật Phòng, chống BLGĐ.

Ly Na