Dự án “Kỹ năng thành công” tại Đồng Nai: Tăng cường kỹ năng mềm cho sinh viên và lao động yếu thế

Mới đây, tổ chức Cứu trợ trẻ em (Save the children) phối hợp với Sở Lao động - thương binh và xã hội (LĐ-TBXH) tổ chức hội thảo khởi động dự án “Kỹ năng thành công” tại một số doanh nghiệp và 3 trường trên địa bàn tỉnh gồm: Cao đẳng kỹ thuật Đồng Nai, Cao đẳng Công nghệ cao Đồng Nai và Trung cấp Kinh tế kỹ thuật Đồng Nai. Dự án được triển khai từ nay đến tháng 8-2020 với nhiều hoạt động thiết thực nhằm hỗ trợ trang bị và tăng cường các kỹ năng mềm cho học sinh, sinh viên (HSSV) và lao động yếu thế, nhập cư trên địa bàn tỉnh.​

Vẫn còn tình trạng thụ động trong trang bị kiến thức, kỹ năng

Giám đốc Tài chính và dịch vụ hỗ trợ dự án Kỹ năng thành công Lê Thị Thanh Hương cho biết, các kết quả khảo sát thị trường lao động và nhu cầu của HSSV, thanh niên trong những năm qua cho thấy, thực trạng thiếu kỹ năng mềm đang là “rào cản” khiến nhiều người không thể tìm được việc làm phù hợp. “Tình trạng hàng trăm ngàn sinh viên tốt nghiệp đại học, thậm chí cả thạc sĩ, sinh viên tốt nghiệp loại giỏi phải giấu bằng để xin làm công nhân hoặc quay trở lại học nghề, tìm việc làm phù hợp là tình trạng báo động về việc thiếu kỹ năng mềm. Do vậy, dự án được triển khai với hy vọng sẽ hỗ trợ, chia sẻ kinh nghiệm cũng như cung cấp nguồn liên kết, kết nối công việc của HSSV và lao động yếu thế”, bà Hương nhấn mạnh.

Cũng theo phân tích của bà Hương, việc chọn nghề của HSSV hiện còn phụ thuộc nhiều vào quyết định của phụ huynh. Với tâm lý muốn che chở, bao bọc con, các bậc cha mẹ thường hướng con vào những ngành “an toàn”, mang lại danh tiếng như kỹ sư, bác sĩ mà không quan tâm đến năng lực, sở thích của con em mình. Bên cạnh đó, xu hướng thị trường cũng là điều đáng nói như một số bạn trẻ có “mốt” chạy theo nghề “hot” chứ không thực sự đam mê và đúng sở trường của mình. Chính vì chọn ngành không phù hợp nên nhiều HSSV sau khi tốt nghiệp dễ rơi vào tình trạng thụ động, không tìm được việc làm phù hợp. “Học thu động là phương pháp giáo dục lỗi thời, chờ đợi kiến thức từ giáo viên đưa xuống, không chuẩn bị kỹ môn học trước khi đến lớp, lười tìm kiếm thông tin để trao đổi, thảo luận và dĩ nhiên lười áp dụng kiến thức vào thực tế nên rất khó thành công”, bà Hương nói.

Đào tạo nghề cho học viên tại Trường cao đẳng Công nghệ cao Đồng Nai.

Bên cạnh đó, đề cập đến năng lực ngoại ngữ, nhất là tiếng Anh của HSSV, bà Hương cho rằng, thực ra HSSV đều được học tiếng Anh nhưng do thái độ thụ động của không ít HSSV, không vận dụng thực tế dẫn đến hạn chế kỹ năng giao tiếp ngoại ngữ. Với cách học này, HSSV không những không nắm được kiến thức chuyên môn mà còn quen với việc lười nhác, thiếu chủ động trong việc hoàn thành mục tiêu các công việc sau này, đặc biệt là với HSSV yếu thế, ít có điều kiện học tập, sống xa nhà.

Từ những phân tích trên, bà Hương khẳng định: “Thiếu kiến thức chuyên môn, thụ động trong tiếp nhận thông tin, lười trong tìm hiểu và vận dụng thực tiễn đã đưa đến việc sinh viên mới tốt nghiệp thiếu hụt hàng loạt kỹ năng mềm như: thuyết phục, làm việc nhóm, cập nhật kiến thức mới, kiểm soát bản thân, giải quyết vấn đề và thiếu sự quyết tâm đạt mục tiêu công việc nên khó có thể thành công”.

Hỗ trợ kỹ năng cho học sinh, sinh viên

Tại hội thảo, đại diện các trường nằm trong diện triển khai dự án đều khẳng định, ngoài việc trang bị kiến thức chuyên môn thì kỹ năng mềm, kiến thức xã hội, giao tiếp rất cần thiết cho HSSV trong bối cảnh thị trường lao động hiện nay.

Ông Cao Thanh Tuấn, Hiệu trưởng Trường trung cấp Kinh tế kỹ thuật Đồng Nai cho hay, nhà trường đã được một dự án của Nhật Bản hỗ trợ đào tạo được 4 khóa kỹ năng mềm với gần 200 HSSV tham gia, trong đó chủ yếu là kỹ năng giao tiếp, thuyết trình trước công chúng, một số kiến thức về xã hội… tạo điều kiện để HSSV nhà trường khi tốt nghiệp có thể tự tin tìm việc làm phù hợp. Nhờ vậy, hơn 85% sinh viên nhà trường tốt nghiệp đều có việc làm ngay.

Theo bà Đặng Thanh Phương, Phụ trách công tác HSSV, Trường cao đẳng Công nghệ cao Đồng Nai, một thực tế đáng buồn là phần phần lớn sinh viên ra trường hiện nay không đáp ứng được những yêu cầu của nhà tuyển dụng. Nguyên nhân không phải họ thiếu chuyên môn, tay nghề mà chủ yếu thiếu kỹ năng mềm, giao tiếp, ứng xử hoặc trao đổi công việc cũng như làm việc nhóm. “Từ thực tế này, nhà trường đã phối hợp với nhiều doanh nghiệp trong việc trực tiếp xây dựng các chương trình đào tạo nghề theo xu hướng đáp ứng yêu cầu sản xuất; đồng thời mời các chuyên gia của doanh nghiệp đến trao đổi, tư vấn các kỹ năng mềm, hỗ trợ HSSV khi tốt nghiệp dễ tìm kiếm việc làm hơn”, bà Phương nói.

Còn theo Phó hiệu trưởng Trường cao đẳng Kỹ thuật Đồng Nai Nguyễn Thanh Phong, ngoài quan tâm đào tạo chuyên môn nghề cho học viên thì tác phong công nghiệp, tính chuyên nghiệp trong lao động cũng được nhà trường quan tâm trong quá trình học nghề. Cụ thể, mỗi tuần trường sẽ tổ chức đào tạo một giờ thực hành về kỹ năng giao tiếp, trao đổi nghiệp vụ khi phỏng vấn, phương pháp làm việc chuyên nghiệp cho toàn thể HSSV năm cuối. Định kỳ hằng quý trường mời chuyên gia là đại diện các doanh nghiệp đến nói chuyện thực hành giao tiếp khi phỏng vấn… Ông Phong nhấn mạnh: “Hiện có gần 90% học viên nhà trường tìm được việc làm sau khi tốt nghiệp. Với việc tham gia dự án lần này, nhà trường sẽ lựa chọn các em HSSV yếu thế, xa nhà, đang phải ở trọ trong ký túc xá và các khu nhà dân lân cận tham gia dự án, tạo điều kiện giúp các em tự tin tìm việc sau khi ra trường”.

Theo dự kiến, sau khi dự án kết thúc vào tháng 8-2020, sẽ có 1.500 HSSV nhập cư, yếu thế, trong đó có 1.000 người học trực tiếp; 500 người học trực tuyến; 600 lao động thời vụ các doanh nghiệp mà dự án khảo sát được hỗ trợ. Đồng thời kết nối việc làm cho 60% sinh viên nhập cư, trong đó có 48 nhóm đối tượng hưởng lợi là nữ với khoảng 200 người và tập huấn giảng viên nguồn cho khoảng hơn 100 người để sau khi dự án kết thúc, các đơn vị có thể chủ động tiếp tục nhân rộng mô hình trong toàn tỉnh…

Còn nhiều cử nhân thất nghiệp

Thống kê chưa đầy đủ được Bộ LĐ-TBXH công bố cuối tháng 12-2017 cho thấy, đến hết quý III-2017, cả nước có trên 1,07 triệu lao động trong độ tuổi thất nghiệp, giảm 6.800 người so quý II; có khoảng hơn 200.000 cử nhân thất nghiệp. Tỷ lệ lao động trong độ tuổi thất nghiệp giảm 2,2%. Tuy nhiên, số người thất nghiệp có trình độ đại học trở lên là 237.000 người, tăng 53.900 so quý II-2017 và tỷ lệ thất nghiệp của nhóm này là 4,51%, tăng 3,63% so quý II-2017.

Hà Anh