Đồng Nai chuyển đổi mô hình tăng trưởng

​(CTT-Đồng Nai) - Tăng trưởng theo chiều sâu, thúc đẩy ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển kinh tế đi đôi với phát triển văn hóa, xã hội và bảo vệ môi trường, không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân là những mục tiêu mà Đồng Nai sẽ hướng tới trong quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng.

Tỉnh Đồng Nai sẽ thay đổi mô hình phát triển kinh tế theo hướng chọn lọc các nhà đầu tư có công nghệ tốt hơn, không thâm dụng lao động. (Ảnh Công nhân sản xuất tại Công ty TNHH Công nghệ năng lượng CSB Việt Nam, huyện Nhơn Trạch)​

Nhu cầu cấp thiết

Theo Viện Kinh tế, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, là một trong những tỉnh có nền kinh tế phát triển từ sớm, Đồng Nai đã và đang nắm giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc gia và Vùng Kinh tế trọng điểm phía Nam. Năm 2023, GRDP tỉnh xếp thứ 4/63 tỉnh, thành của cả nước. Kinh tế Đồng Nai cũng đạt tốc độ tăng trưởng khá ấn tượng trong giai đoạn 2011-2023 với mức 7,06%/ năm.

Theo UBND tỉnh, thời gian qua, tăng trưởng kinh tế của tỉnh đã dần phục hồi và có bước phát triển. Tốc độ tăng trưởng kinh tế nằm trong nhóm các địa phương cao nhất cả nước. GRDP bình quân đầu người năm 2023 của tỉnh ước đạt khoảng 140 triệu đồng/người, xếp thứ 7 cả nước. Tốc độ tăng trưởng kinh tế cũng ở trong nhóm các địa phương tốp đầu cả nước, cao hơn nhiều so với trung bình của vùng và trung bình cả nước, giúp kinh tế Đồng Nai vươn lên vị trí thứ 3 của Vùng Kinh tế trọng điểm phía Nam trong cùng giai đoạn. Tỉnh cũng tiếp tục giữ vị trí là trung tâm công nghiệp hàng đầu cả nước.

Bên cạnh đó, cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch theo hướng tích cực, thu nhập của người dân ngày càng cải thiện, mức sống dân cư ngày càng tăng. Năm 2023, Đồng Nai xếp thứ 3 cả nước về thu nhập bình quân đầu người mỗi tháng, đạt mức 6,6 triệu đồng. Tỉnh cũng đã có nhiều nỗ lực đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao chất lượng tăng trưởng, khuyến khích ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, thúc đẩy tăng trưởng xanh, phát thải ít các bon, ứng dụng các mô hình kinh tế mới, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn, kinh tế chia sẻ…

Tuy nhiên, theo đánh giá, mục tiêu phát triển bền vững của tỉnh vẫn đang phải đối mặt với nhiều thách thức. Trong đó, tốc độ tăng trưởng có dấu hiệu phục hồi nhưng còn chậm.

Lĩnh vực công nghiệp được xem là động lực chính, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tỉnh, nhưng gặp rất nhiều khó khăn trước sự biến động và suy giảm của thị trường thế giới, chậm phục hồi. Ngành công nghiệp vẫn chủ yếu tập trung ở các ngành thâm dụng lao động phổ thông. “Nhóm ngành công nghiệp công nghệ cao chỉ chiếm khoảng 2,7-2,9% giá trị sản xuất công nghiệp toàn tỉnh trong khi mục tiêu phấn đấu là đến 2025 đạt 8-10%"- Phó chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Hoàng cho biết.

Cùng với đó, các ngành dịch vụ, đặc biệt dịch vụ hỗ trợ kinh doanh, dịch vụ công nghiệp, dịch vụ logistics… có phát triển nhưng còn chưa tương xứng với tiềm năng. Đóng góp của ngành dịch vụ trong cơ cấu kinh tế chưa có sự cải thiện, thậm chí giảm nhẹ từ 23,6% năm 2010 xuống 22,6% năm 2022. Ngành nông nghiệp của tỉnh có điểm sáng là dẫn đầu cả nước về phát triển chăn nuôi, nhưng còn nguy cơ tác động tiêu cực đến môi trường, thiếu tính bền vững...

Phát triển bền vững

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Hoàng, trong bối cảnh kinh tế thế giới và trong nước có rất nhiều thay đổi nhanh, các xu thế phát triển kinh tế mới như kinh tế số, kinh tế xanh ngày càng mạnh thì yêu cầu đẩy mạnh cơ cấu lại nền kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, chất lượng, hiệu quả đối với Đồng Nai lại càng trở nên bức thiết.

Đặc biệt, đối với Đồng Nai, việc hoàn thành và đưa vào khai thác Cảng hàng không quốc tế (sân bay) Long Thành trong thời gian tới sẽ tạo “cú huých" lớn, tạo cơ hội, điều kiện khai thác các động lực mới, tạo bước đột phá trong mô hình kinh tế của tỉnh.

PGS-TS Bùi Văn Huyền, Viện trưởng Viện Kinh tế, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cho rằng, 3 trụ cột chính để Đồng Nai phát triển bền vững gồm: bền vững về kinh tế, phát triển xã hội và bảo vệ môi trường.

Từ đó, PGS-TS Bùi Văn Huyền đề xuất đổi mới mô hình kinh tế Đồng Nai phát triển bền vững dựa trên các nền tảng gồm: lấy công nghiệp là trọng tâm, trong đó, thúc đẩy phát triển Đồng Nai trở thành trung tâm công nghiệp hiện đại của cả nước; tận dụng lợi thế đang có về vị thế ngành nông nghiệp trong khu vực Đông Nam bộ, thúc đẩy phát triển nông nghiệp giá trị cao, công nghệ cao và bền vững; thúc đẩy phát triển khu vực dịch vụ, lấy trọng tâm là sự phát triển của đô thị Sân bay Long Thành và các dịch vụ hỗ trợ công nghiệp.

Phó Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư Đoàn Thị Ngọc Vân cho biết, tỉnh Đồng Nai sẽ thay đổi mô hình phát triển kinh tế theo hướng chọn lọc các nhà đầu tư có công nghệ tốt hơn, không thâm dụng lao động, nâng cao chất lượng lao động, nâng cao thu nhập cho người lao động… Gắn kết hài hòa, hợp lý giữa phát triển kinh tế với văn hóa, xã hội, môi trường, chăm lo phát triển toàn diện cho con người, nâng cao chất lượng sống của người dân.

Ông Thái Thanh Phong, Phó Giám đốc Sở Công thương cho rằng, quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 có xác định 3 nhóm sản phẩm mũi nhọn của tỉnh gồm công nghiệp hàng không; công nghiệp bán dẫn, sản xuất chip và trí tuệ nhân tạo; thiết bị tự động hóa và thiết bị công nghệ thông tin.

Để phát triển 3 nhóm sản phẩm mũi nhọn nói trên, tỉnh sẽ tập trung phát triển công nghiệp hàng không gắn với khai thác hiệu quả Sân bay Long Thành và triển khai dự án sân bay lưỡng dụng Biên Hòa gắn với mô hình đô thị sân bay.

Đồng thời, phát triển công nghiệp bán dẫn, sản xuất chip và trí tuệ nhân tạo (AI), thiết bị tự động hóa và thiết bị công nghệ thông tin là một trong những định hướng chiến lược quan trọng của tỉnh Đồng Nai nhằm đưa tỉnh trở thành trung tâm công nghệ cao của cả nước và khu vực.