Đồng bào Khmer đón Tết
- Thứ tư - 10/04/2024 15:08
- In ra
- Đóng cửa sổ này
(CTT-Đồng Nai) Cùng với đồng bào Khmer cả nước, năm nay bà con Khmer tại Đồng Nai đón Tết Chôl Chnăm Thmây trong 3 ngày: 14, 15 và 16-4.
Theo thống kê của Ủy ban Dân tộc, cả nước hiện có 1,2 triệu đồng bào Khmer. Trong số này, Đồng Nai hiện là nơi sinh sống của gần 24 ngàn người. Hoạt động vui Tết này cùng với những lễ hội khác của đồng bào Khmer đã tạo nên nét sinh hoạt văn hóa đa dạng tại Đồng Nai.
Đồng bào Khmer tại Đồng Nai
Đồng Nai hiện là nơi sinh sống của gần 200 ngàn đồng bào thuộc 50 dân tộc thiểu số. Trong đó, đồng bào Khmer chiếm đến 12% trong tổng số này. Tuy không phải là dân tộc bản địa ở tỉnh song đồng bào sớm hòa nhập, tạo nên những dấu ấn trong đời sống.
Trong đó, đối với đồng bào Khmer thì chùa và sư được xem là trụ cột về tinh thần, mọi nghi thức lễ hội truyền thống đều được tổ chức tại chùa. Do vậy, các địa phương luôn tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình sửa chữa, xây dựng mới công trình tại chùa. Hiện Đồng Nai có 2 ngôi chùa Khmer là: Hoa Sơn (thành phố Long Khánh) và Thái Hòa (huyện Định Quán). Ngoài ra, một trong 2 nhà sư trụ trì chùa Khmer còn được giao vai trò là người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số.
Đối với hoạt động giáo dục, hiện con em dân tộc Khmer được đến trường và ra lớp đúng độ tuổi tại các bậc học. Hàng chục thanh niên Khmer đang theo học trung cấp, cao đẳng, đại học.
Để đời sống đồng bào Khmer ngang bằng với các cộng đồng dân cư khác, nhiều chương trình hỗ trợ vốn, nhà ở, giáo dục đã được triển khai. Cụ thể, nguồn vốn từ Ngân hàng Chính sách xã hội đã giải quyết cho 72 lượt đồng bào Khmer vay để sản xuất, kinh doanh với số tiền trên 2,1 tỷ đồng; 20 lớp tập huấn, dạy nghề nông nghiệp đã được thực hiện dành cho đồng bào Khmer… Ngoài ra, Phòng Dân tộc huyện Định Quán còn tổ chức lớp may hàng thủ công cho cộng đồng Khmer để từ đó bà con làm ra sản phẩm tại nhà cải thiện thu nhập.
Cùng với đó, đồng bào Khmer đã và đang được hỗ trợ xây dựng nhà ở. Riêng tại thành phố Long Khánh, theo ông Đặng Thanh Hiếu, Trưởng phòng Phòng Dân tộc thành phố, bà con Khmer đều có nhà ở kiên cố, không có hộ khó khăn về nhà ở. Đây là điều rất đáng mừng vì người dân đã có đủ khả năng để xây dựng căn nhà kiên cố mà phải không trông chờ vào sự trợ giúp của Nhà nước.
Đón Tết tại chùa
Song song với việc sớm ổn định cuộc sống, đồng bào Khmer còn giữ gìn, phát huy văn hóa truyền thống của dân tộc thông qua các lễ hội, nhất là tổ chức tết Chol Chnam Thmay.
Những ngày này bà con Khmer tại huyện Định Quán cũng tất bật chuẩn bị cho Tết truyền thống. Theo người có uy tín trong đồng bào dân tộc Khmer Lâm Chơn Nam, nét sinh hoạt không thể thiếu trong dịp Tết của đồng bào là dàn nhạc ngũ âm. Dịp Tết này, sau thời gian dài tập luyện, thanh niên trong cộng đồng theo luyện đàn có cơ hội tiếp tục góp vui cho cộng đồng.
Còn thượng tọa Thích Pháp Tân, trụ trì chùa Thái Hòa cho biết thêm, một số công trình trong khuôn viên chùa vừa hoàn thiện việc tu bổ nên cảnh quan ngày một chỉn chu hơn. Ngoài ra, mỗi dịp cận kề Tết, nhiều đoàn công tác các cấp lại đến thăm, chúc Tết chức sắc, chức việc cùng đồng bào Khmer. Đây là sự động viên rất lớn về mặt tinh thần đối với đồng bào Khmer.
Theo đại đức Thạch Sa Huỳnh, trụ trì chùa Hoa Sơn, người có uy tín trong đồng bào Khmer, đồng bào Khmer đón đến 2 cái Tết trong năm, đó là tết Nguyên đán và sau khoảng 2 tháng là tết Chol Chnam Thmay. Theo truyền thống, tết Chôl Chnăm Thmây diễn ra khi mùa vụ bà con đã xong, khi công việc rảnh rang.
Dịp đón tết Chol Chnam Thmay năm nay là thời điểm nhiều hạng mục mới trong tổng thể kiến trúc của chùa Hoa Sơn kịp hoàn thành như: một số tượng Phật và bệ thờ; văn bia khắc kinh Phật bằng tiếng Việt, tiếng Khmer, tiếng Phạn… nên các nhà sư, đồng bào có thêm niềm vui. Những ngày qua, bà con tranh thủ sau giờ làm hay cuối tuần đến chùa để cùng các sư quét dọn, trang trí… Dịp Tết, từ 6h đến trước 12h trưa mùng 1 Tết, bà con cúng dường và sinh hoạt tại chùa. Mỗi gia đình tự nấu món ăn tại nhà, sau đó, họ đem đến chùa để cúng dường chư tăng. Sau khi việc này hoàn thành, bà con được các sư tặng lại thức ăn gọi là lộc và cùng nhau ăn tại chùa.
Trong thời gian chờ đến thời khắc giao thừa, các sư hướng dẫn bà con thực hiện lễ cầu an, cầu siêu cho người đã khuất, thực hiện nghi tắm Phật, rải nước cho người dự lễ. Sôi nổi nhất sau phần lễ là chương trình văn nghệ truyền thống của đồng bào Khmer với biểu diễn nhạc ngũ âm, múa lâm thôn, các trò chơi dân gian. 2 ngày còn lại, bà con sinh hoạt tại nhà hoặc tiếp tục đến chùa thăm viếng, vui chơi.
Theo thống kê của Ủy ban Dân tộc, cả nước hiện có 1,2 triệu đồng bào Khmer. Trong số này, Đồng Nai hiện là nơi sinh sống của gần 24 ngàn người. Hoạt động vui Tết này cùng với những lễ hội khác của đồng bào Khmer đã tạo nên nét sinh hoạt văn hóa đa dạng tại Đồng Nai.
Nam nữ thanh thiếu niên đồng bào Khmer tập luyện dàn nhạc ngũ âm trong khuôn viên chùa Thái Hòa (huyện Định Quán) để chuẩn bị biểu diễn trong dịp đón tết Chôl Chnăm Thmây
Đồng bào Khmer tại Đồng Nai
Đồng Nai hiện là nơi sinh sống của gần 200 ngàn đồng bào thuộc 50 dân tộc thiểu số. Trong đó, đồng bào Khmer chiếm đến 12% trong tổng số này. Tuy không phải là dân tộc bản địa ở tỉnh song đồng bào sớm hòa nhập, tạo nên những dấu ấn trong đời sống.
Trong đó, đối với đồng bào Khmer thì chùa và sư được xem là trụ cột về tinh thần, mọi nghi thức lễ hội truyền thống đều được tổ chức tại chùa. Do vậy, các địa phương luôn tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình sửa chữa, xây dựng mới công trình tại chùa. Hiện Đồng Nai có 2 ngôi chùa Khmer là: Hoa Sơn (thành phố Long Khánh) và Thái Hòa (huyện Định Quán). Ngoài ra, một trong 2 nhà sư trụ trì chùa Khmer còn được giao vai trò là người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số.
Đối với hoạt động giáo dục, hiện con em dân tộc Khmer được đến trường và ra lớp đúng độ tuổi tại các bậc học. Hàng chục thanh niên Khmer đang theo học trung cấp, cao đẳng, đại học.
Để đời sống đồng bào Khmer ngang bằng với các cộng đồng dân cư khác, nhiều chương trình hỗ trợ vốn, nhà ở, giáo dục đã được triển khai. Cụ thể, nguồn vốn từ Ngân hàng Chính sách xã hội đã giải quyết cho 72 lượt đồng bào Khmer vay để sản xuất, kinh doanh với số tiền trên 2,1 tỷ đồng; 20 lớp tập huấn, dạy nghề nông nghiệp đã được thực hiện dành cho đồng bào Khmer… Ngoài ra, Phòng Dân tộc huyện Định Quán còn tổ chức lớp may hàng thủ công cho cộng đồng Khmer để từ đó bà con làm ra sản phẩm tại nhà cải thiện thu nhập.
Cùng với đó, đồng bào Khmer đã và đang được hỗ trợ xây dựng nhà ở. Riêng tại thành phố Long Khánh, theo ông Đặng Thanh Hiếu, Trưởng phòng Phòng Dân tộc thành phố, bà con Khmer đều có nhà ở kiên cố, không có hộ khó khăn về nhà ở. Đây là điều rất đáng mừng vì người dân đã có đủ khả năng để xây dựng căn nhà kiên cố mà phải không trông chờ vào sự trợ giúp của Nhà nước.
Đón Tết tại chùa
Song song với việc sớm ổn định cuộc sống, đồng bào Khmer còn giữ gìn, phát huy văn hóa truyền thống của dân tộc thông qua các lễ hội, nhất là tổ chức tết Chol Chnam Thmay.
Những ngày này bà con Khmer tại huyện Định Quán cũng tất bật chuẩn bị cho Tết truyền thống. Theo người có uy tín trong đồng bào dân tộc Khmer Lâm Chơn Nam, nét sinh hoạt không thể thiếu trong dịp Tết của đồng bào là dàn nhạc ngũ âm. Dịp Tết này, sau thời gian dài tập luyện, thanh niên trong cộng đồng theo luyện đàn có cơ hội tiếp tục góp vui cho cộng đồng.
Còn thượng tọa Thích Pháp Tân, trụ trì chùa Thái Hòa cho biết thêm, một số công trình trong khuôn viên chùa vừa hoàn thiện việc tu bổ nên cảnh quan ngày một chỉn chu hơn. Ngoài ra, mỗi dịp cận kề Tết, nhiều đoàn công tác các cấp lại đến thăm, chúc Tết chức sắc, chức việc cùng đồng bào Khmer. Đây là sự động viên rất lớn về mặt tinh thần đối với đồng bào Khmer.
Theo đại đức Thạch Sa Huỳnh, trụ trì chùa Hoa Sơn, người có uy tín trong đồng bào Khmer, đồng bào Khmer đón đến 2 cái Tết trong năm, đó là tết Nguyên đán và sau khoảng 2 tháng là tết Chol Chnam Thmay. Theo truyền thống, tết Chôl Chnăm Thmây diễn ra khi mùa vụ bà con đã xong, khi công việc rảnh rang.
Dịp đón tết Chol Chnam Thmay năm nay là thời điểm nhiều hạng mục mới trong tổng thể kiến trúc của chùa Hoa Sơn kịp hoàn thành như: một số tượng Phật và bệ thờ; văn bia khắc kinh Phật bằng tiếng Việt, tiếng Khmer, tiếng Phạn… nên các nhà sư, đồng bào có thêm niềm vui. Những ngày qua, bà con tranh thủ sau giờ làm hay cuối tuần đến chùa để cùng các sư quét dọn, trang trí… Dịp Tết, từ 6h đến trước 12h trưa mùng 1 Tết, bà con cúng dường và sinh hoạt tại chùa. Mỗi gia đình tự nấu món ăn tại nhà, sau đó, họ đem đến chùa để cúng dường chư tăng. Sau khi việc này hoàn thành, bà con được các sư tặng lại thức ăn gọi là lộc và cùng nhau ăn tại chùa.
Trong thời gian chờ đến thời khắc giao thừa, các sư hướng dẫn bà con thực hiện lễ cầu an, cầu siêu cho người đã khuất, thực hiện nghi tắm Phật, rải nước cho người dự lễ. Sôi nổi nhất sau phần lễ là chương trình văn nghệ truyền thống của đồng bào Khmer với biểu diễn nhạc ngũ âm, múa lâm thôn, các trò chơi dân gian. 2 ngày còn lại, bà con sinh hoạt tại nhà hoặc tiếp tục đến chùa thăm viếng, vui chơi.