Đối diện nguy cơ “khủng hoảng thiếu” thịt heo?

Tính đến ngày 7-10, cả nước có gần 5,5 triệu con heo bị tiêu hủy do dịch tả heo châu Phi. Riêng tổng đàn heo của Đồng Nai hiện chỉ còn trên 1,5 triệu con, giảm gần 50% tổng đàn so với trước khi xảy ra dịch này trên địa bàn tỉnh. Heo hơi “sốt giá”, người chăn nuôi đang rục rịch tái đàn dù phải đối mặt với nhiều rủi ro tái phát dịch.

Giá cao kỷ lục

Ông Nguyễn Kim Đoán, Phó chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Đồng Nai nhận xét, chưa bao giờ giá heo hơi lại biến động mạnh như những ngày qua. Heo hơi có thời điểm vượt ngưỡng 60 ngàn đồng/kg, mức giá cao kỷ lục từ trước đến nay.

Thương lái hiện đang tỏa đi khắp các địa phương để lùng mua heo, giá cao nhưng vẫn khó mua được hàng. Nguyên nhân do nhiều trại chăn nuôi không vội vàng xuất heo vì kỳ vọng mức giá còn tiếp tục tăng trong thời gian tới khi nguồn heo ngày càng khan hiếm.

“Nguồn heo cung cấp ra thị trường hiện nay chủ yếu là của các công ty lớn, nhất là của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ bị thiệt hại rất lớn do dịch tả heo châu Phi nên lượng heo còn rất ít” - ông Đoán nói.

Heo hơi tăng giá đột biến kéo theo giá heo mảnh tại các chợ đầu mối TP.Hồ Chí Minh leo thang lên mức chưa từng thấy. Bà Nguyễn Thị Cúc, tiểu thương tại chợ đầu mối Tân Xuân (TP.Hồ Chí Minh) cho biết: “Giá heo mảnh hiện dao động từ 70-78 ngàn đồng/kg tùy loại heo. Vài ba tuần trở lại đây, giá heo biến động theo từng ngày, có ngày tăng lên 20 giá so với tháng trước đó. Giá cao nhưng không phải ngày nào cũng có heo “đẹp” về chợ. Trước đây heo đủ trọng lượng, đủ size mới được giết mổ thì nay có những ngày heo loại 50-60 kg/con về chợ rất nhiều”.

Khảo sát tại một số chợ bán lẻ tại TP.Biên Hòa, giá heo thịt bán ra cũng tăng từ 10-15 ngàn đồng/kg so với tháng trước đó. Bà Nguyễn Thị Hoa, tiểu thương bán thịt heo tại chợ Hóa An, TP.Biên Hòa chia sẻ: “Giá heo hơi tăng đột biến khiến chúng tôi cũng không kịp trở tay. Giá cao nhưng có ngày không lấy được đủ lượng thịt vì nguồn cung thiếu hụt. Giá heo hiện nay bán bằng hoặc cao hơn những ngày cao điểm Tết Nguyên đán năm 2019. Tiểu thương chúng tôi phải giảm lời nhưng khách mua lẻ vẫn “chê” giá thịt cao khiến lượng tiêu thụ giảm hẳn”.

Khó mua, khó bán

Giá heo tăng kỷ lục khiến cả tiểu thương ở các chợ sỉ và chợ bán lẻ đều gặp khó khăn vì bán hàng chậm, doanh thu giảm sút.

Bà Nguyễn Thị Thanh Tâm, tiểu thương kinh doanh thịt heo tại chợ Biên Hòa (TP.Biên Hòa) dẫn chứng, trước đây bán được 10 phần thì nay chỉ còn 5-6 phần. Có những ngày sạp chỉ bán cầm chừng vì giá heo không chỉ tăng quá cao mà còn do thịt không ngon vì là heo nhỏ, chưa đạt trọng lượng. “Giá heo quá cao, người mua lẻ ghé sạp giảm hẳn. Ngay cả những khách hàng “mối” là các bếp ăn công nghiệp dù chúng tôi đã giảm giá sát giá gốc, họ cũng buộc phải giảm đơn hàng chuyển sang loại thịt khác rẻ hơn” - bà Tâm lo lắng.

Bà Bùi Thị Yến, tiểu thương bán sỉ tại chợ đầu mối Tân Xuân cho rằng hiện nay rất khó dự báo thị trường thịt heo. Trước đây, dự báo thị trường biến động, thương lái, tiểu thương chủ động gom hàng từ các trại theo kiểu trả tiền chốt giá trước với các trại rồi từ từ “bắt” heo sau.

Nhưng hiện nay, các trại chăn nuôi tư nhân hầu như không còn heo để bán, các công ty thì báo giá từng ngày, ngày nào công ty hạn chế lượng heo cung cấp ra thị trường là những ngày sau heo lại bị đẩy lên mức giá mới. Theo bà Yến: “Gần đây, có thêm nguồn heo từ nước láng giềng bán chạy dịch tả heo châu Phi nhập về Việt Nam nên lượng thịt heo đổ về chợ nhiều hơn trước. Nhưng giá heo vẫn cao khiến sức tiêu thụ khá chậm, nhiều thương lái lỗ vốn vì không đẩy được hàng kịp thời”.

Theo một số thương lái bán sỉ tại chợ đầu mối Tân Xuân, vài ngày trở lại đây, heo đang đứng giá vì lượng heo đổ về chợ khá dồi dào. Nguyên nhân là thị trường có thêm nguồn heo từ Thái Lan nơi bắt đầu xuất hiện dịch tả heo châu Phi nên đang bán “chạy dịch” nhập về nhiều qua một số tỉnh miền Tây cung cấp vào thị trường TP.Hồ Chí Minh. 

Dịch chưa lui, người nuôi “rục rịch” tái đàn

Giá heo tăng cao khiến người chăn nuôi heo tại nhiều địa phương trên địa bàn Đồng Nai đang tính chuyện tái đàn. Ông Nguyễn Đình Cương, Phó chủ tịch UBND huyện Thống Nhất cho biết, một số hộ chăn nuôi đang “rục rịch” tái đàn, đặc biệt là những trại nuôi có quy mô lớn đã nhập heo con giống về trại. Huyện đã có văn bản hướng dẫn, yêu cầu các hộ chăn nuôi có heo đã bị dịch tả heo châu Phi không nên tái đàn.

“Ngoài ra, chúng tôi cũng có văn bản gửi Sở Nông nghiệp - phát triển nông thôn để được hướng dẫn cụ thể về tiêu chuẩn tái đàn trong vùng dịch. Tại xã Gia Kiệm đã xảy ra trường hợp một hộ chăn nuôi có heo không bị dịch nhưng tái đàn trong vùng dịch và sau đó trại heo này đã bị dịch tả châu Phi” - ông Cương cho biết thêm.

Trước nhu cầu tái đàn của người chăn nuôi, thị trường heo con, heo hậu bị cũng có hiện tượng “sốt giá”. Theo một số trại sản xuất heo giống, hiện giá heo con giống loại 20kg lên đến hơn 2 triệu đồng/con; heo hậu bị cũng tăng lên trên 7 triệu đồng/con; cao gấp đôi, gấp ba so với vài tháng trước khi các trại đổ xô bán heo nái, heo con “chạy dịch”.

Ông Nguyễn Tấn Hậu, Giám đốc Công ty một thành viên Tấn Do (xã Bàu Cạn, huyện Long Thành) cho hay: “Giá heo con, heo hậu bị tăng cao do tính trên giá heo hơi cộng thêm công tác giống. Tuy giá heo giống, heo hậu bị tăng cao nhưng một số trại nuôi vẫn tái đàn với kỳ vọng heo hơi sẽ tiếp tục lập thêm những kỷ lục mới về giá như đang xảy ra tại thị trường Trung Quốc”. 

Bình Nguyên