Diện tích cây ăn trái tăng nóng

​Vụ thu hoạch trái cây hè, nhất là ở khu vực Nam bộ gặp nhiều khó khăn do ảnh hưởng dịch Covid – 19. Khủng hoảng cung lớn hơn cầu càng đáng báo động hơn khi thời gian qua, diện tích cây ăn trái trên cả nước nói chung, khu vực phía Nam nói riêng đều tăng nhanh.

 Điều đáng lo ngại là việc tăng “nóng” diện tích cây ăn trái này vẫn chạy theo phong trào, nông dân hết đua nhau trồng chuối, bưởi da xanh rồi sang mít, sầu riêng... đều vì chạy theo những cơn “sốt” giá tạm thời.  Đã đến lúc nông dân phải quan tâm đến bài toán phát triển sản xuất gắn với thị trường tiêu thụ.

Diện tích mít tăng nhanh khiến giá loại trái cây này rớt giá. Ảnh: Vườn mít của nông dân tại xã Phú Cường, H.Định Quán. Ảnh: P.Anh

Nguồn cung lớn hơn cầu

Theo số liệu báo cáo của Cục Trồng trọt (Bộ NN-PTNT), năm 2020, tổng diện tích cây ăn trái của cả nước đạt trên 1,1 triệu ha, tăng 86,2 ngàn ha so với năm 2019. Vùng Nam bộ có diện tích cây ăn quả 505 ngàn ha, bằng 44,6% diện tích cả nước; riêng vùng Đông Nam bộ là 127,4 nghìn ha, bằng 11,2% so với cả nước.

Hiện nay, các đối tượng cây trồng chủ lực của vùng Nam bộ như sầu riêng, xoài, chôm chôm, nhãn, bưởi, cam, mít, bơ, chuối… đang được nông dân đẩy mạnh đầu tư sản xuất, đã hình thành một số vùng sản xuất tập trung. Chỉ tính riêng trong 6 tháng đầu năm nay, diện tích cây ăn trái chuyển đổi từ đất lúa của khu vực miền Nam là 6.420 ha. Vài năm trở lại đây, việc nông dân chuyển đổi sang trồng cây ăn trái như: mít, sầu riêng, cam, bưởi, quýt, nhãn, xoài, thanh long… đang có xu hướng tăng mạnh do hiệu quả kinh tế cao.

Không chỉ tăng về diện tích, sản lượng các cây ăn trái trên địa bàn tỉnh cũng tăng cao do người dân tập trung chăm sóc, ứng dụng các tiến bộ khoa học, kỹ thuật. Cụ thể, so với cùng kỳ năm ngoái, sản lượng xoài đạt trên 48,6 ngàn tấn, tăng 2,55%; chuối đạt trên 50 ngàn tấn, tăng gần 4,5%; bưởi đạt trên 15 ngàn tấn, tăng gần 3,8%...

Đồng Nai là một trong những tỉnh thành có diện tích cây ăn trái lớn của khu vực phía Nam với tổng diện tích đạt gần 70 ngàn ha. Trong đó, nhiều cây trồng có diện tích thuộc tốp đầu cả nước như: chuối gần 11,9 ngàn ha, xoài trên 12,5 ngàn ha, sầu riêng gần 7 ngàn ha, chôm chôm gần 10,2 ngàn ha…

Vài năm trở lại đây, diện tích nhiều loại cây ăn trái tăng nóng gây không ít hệ lụy thị trường. Thời gian gần đây, câu chuyện mà nông dân quan tâm tại các địa phương có diện tích mít lớn đều xoay quanh việc mít liên tục rớt giá và hiện đang có mức giá giảm kỷ lục chưa từng có. Cụ thể, giá mít Thái bán tại vườn hiện chỉ còn từ 3-4 ngàn đồng/kg, mít lá bàng chỉ còn từ 1-2 ngàn đồng/kg trong khi vài năm trước đó, giá mít nông dân bán được vào những thời điểm sốt giá có khi lên đến 50-60 ngàn đồng/kg.

So sánh giá mít hiện nay với thời điểm thị trường tiêu thụ tốt, ông Hoàng Minh Đức, nông dân ở xã Phú Cường (H.Định Quán) cho biết, đầu năm xuất khẩu tốt, giá mít Thái có thời điểm bán được trên 40 ngàn đồng/kg. Nhưng hiện mít đang vào chính vụ, sản lượng thu hoạch lớn ngay thời điểm thị trường xuất khẩu bị đình đốn do ảnh hưởng dịch Covid-19 nên giá bán tại vườn thấp chưa từng có, chỉ còn vài ngàn đồng/kg vẫn khó tìm thương lái thu mua. 

Đồng Nai có diện tích sầu riêng thuộc tốp đầu cả nước, diện tích cây trồng này vẫn đang tăng nhanh vì thị trường tiêu thụ tốt. Ảnh: Vườn sầu riêng của nông dân tại xã Phú Cường, H.Định Quán. Ảnh: P.Anh

Bài toán rải vụ

Chỉ ra những vấn đề của thị trường tiêu thụ cây ăn trái hiện nay, bà Nguyễn Thị Kim Anh, chủ một vựa trái cây tại chợ đầu mối nông sản thực phẩm Dầu Giây (H.Thống Nhất) nhận xét, hiện giá trái cây giảm sâu có nguyên nhân do thị trường tiêu thụ gặp khó khăm vì ảnh hưởng dịch Covid - 19. Nhưng nguyên nhân chính là thời gian qua, tỉnh nào cũng đua nhau tăng diện tích cây ăn trái. Thời gian tới, áp lực cạnh tranh tiêu thụ của các loại trái cây này sẽ ngày càng gay gắt vì nguồn cung tăng nhanh. Trong khi đó, tuy xuất khẩu trái cây cũng đang tăng nhanh nhưng vẫn phụ thuộc lớn vào thị trường rất bấp bênh là Trung Quốc, đầu tư chế biến lại chưa xứng với yêu cầu.

Để chủ động hơn về thị trường tiêu thụ, vài năm trở lại đây, các tỉnh, thành khu vực phía Nam đã tập trung triển khai các giải pháp thực hiện rải vụ thu hoạch với nhiều loại cây ăn trái. Nông dân cũng có nhiều kinh nghiệm và áp dụng thành công quy trình kỹ thuật rải vụ. Theo tính toán của nông dân, hiệu quả kinh tế của rải vụ của nhiều loại cây ăn trái như: thanh long, xoài, chôm chôm, sầu riêng...tăng hiệu quả từ 1,5 - 2 lần so sản xuất chính vụ.

Ông Lê Thanh Tùng, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt (Bộ NN-PTNT) cho biết, nông dân thực hiện tốt việc rải vụ với nhiều giống cây ăn trái. Cụ thể, ở khu vực miền Nam, tổng diện tích thu hoạch rải vụ của sầu riêng chiếm khoảng 52,9% tổng diện tích thu hoạch; cây xoài diện tích rải vụ đạt trên 47% tổng diện tích thu hoạch; cây chôm chôm diện tích rãi vụ đạt 46,6% tổng diện tích thu hoạch: cây thanh long diện tích rải vụ đạt đến 90,9% tổng diện tích thu hoạch...Đây là giải pháp giúp nông dân chủ động hơn về thị trường tiêu thụ, không tập trung thu hoạch nông sản vào cao điểm.

                                                                                            Phan Anh