Đầu tư chế biến trái cây tươi

Gần đây, cả nước đang tham gia giải cứu vải thiều vì thị trường xuất khẩu gặp khó. Đây cũng là nỗi lo chung cho nhiều mặt hàng trái cây hè có diện tích lớn trên địa bàn tỉnh. Nhiều giải pháp được đặt ra để thúc đẩy tiêu thụ mặt hàng này trong tình hình thị trường mới như: tăng cường, mở rộng các kênh tiêu thụ nội địa cũng như mở rộng thị trường xuất khẩu nhất là những thị trường khó tính khác để không còn phụ thuộc quá nhiều vào thị trường Trung Quốc như trước. Trong đó, đầu tư cho bảo quản, chế biến được cho là giải pháp căn cơ, bền vững cho đầu ra của mặt hàng trái cây tươi. 

Kể về lý do chuyển từ hoạt động kinh doanh sang đầu tư vào lĩnh vực chế biến, ông Trương A Vùng, Giám đốc Công ty TNHH Xuất nhập khẩu thương mại Toàn Thắng (xã Xuân Tây, H.Cẩm Mỹ) cho biết, trước đây cơ sở chủ yếu kinh doanh mặt hàng trái cây tươi. Nhận thấy nhiều khách hàng Trung Quốc có nhu cầu về mặt hàng múi sầu riêng đông lạnh nên ông làm thêm sản phẩm này. Ban đầu, ông chỉ thử nghiệm với quy mô nhỏ. Sau này nhận thấy tiềm năng lớn của thị trường sản phẩm sầu riêng đông lạnh, ông quyết định thành lập doanh nghiệp, đầu tư nhà xưởng, dây chuyền đóng gói, nhà đông lạnh quy mô lớn với khoảng 150 công nhân làm việc ngay vùng nguyên liệu trồng sầu riêng. Từ năm 2017 đến nay, doanh nghiệp đưa vào chế biến với sản lượng từ 4-6 ngàn tấn trái sầu riêng/vụ thu hoạch. Mặt hàng sầu riêng múi đông lạnh của doanh nghiệp hiện xuất khẩu tốt vào nhiều thị trường như: Trung Quốc, Đài Loan, Thái Lan, Nhật Bản...Năm 2020, thị trường xuất khẩu có gặp khó khăn do ảnh hưởng dịch Covid - 19 nhưng doanh nghiệp vẫn giữ mức tăng trưởng tốt nhờ đưa vào chế biến nên chủ động hơn về thị trường so với xuất khẩu trái tươi. Theo ông Vùng: “Vụ sản xuất này, doanh nghiệp mở rộng hơn quy mô sản xuất, nâng cao sản lượng trữ đông. Qua đó đảm bảo nguồn hàng dồi dào để có nguồn sầu riêng cấp đông xuất khẩu quanh năm chứ không chỉ hoạt động trong mùa thu hoạch như trước”. Doanh nghiệp cũng đang tiếp tục nâng cấp các tiêu chuẩn về chất lượng, quy trình chế biến nhằm đáp ứng được các đơn hàng vào những thị trường khó tính hơn như: Canada, Hoa Kỳ...

Ngoài mặt hàng sấy, đông lạnh, trái cây tươi có thể đưa vào chế biến nhiều dòng sản phẩm thức uống đặc sản như: rượu dưa lưới, rượu thanh long, rượu bưởi… Bà Lê Kim Luôn, chủ Cơ sở vang thanh long Anna (xã Hưng Lộc, H.Thống Nhất) chia sẻ về lý do đầu tư cơ sở sản xuất rượu từ trái thanh long: “Bà con nông dân vất vả mới trồng được trái thanh long nhưng rộ mùa thu hoạch, nông dân đổ đống thanh long ra vệ đường bán với giá rẻ như cho. Xót lắm nên tôi đầu tư sản xuất để tiêu thụ trái thanh long cho nông dân”. Mục tiêu lớn hơn của cơ sở này còn là làm ra dòng đặc sản địa phương với giá trị cao cung cấp đi nhiều tỉnh, thành trong cả nước chứ không chỉ bán cho người tiêu dùng trong tỉnh. Theo đó, Cơ sở vang thanh long Anna đang có kế hoạch mở rộng đầu tư về quy mô sản xuất để đảm bảo nguồn hàng cung cấp cho các đối tác và mở rộng kênh tiêu thụ vào các cửa hàng tiện lợi, siêu thị..

Trước khó khăn về thị trường, nhiều doanh nghiệp, HTX trong lĩnh vực chế biến vẫn mạnh dạn mở rộng sản xuất, nâng cấp công nghệ để tăng sức cạnh tranh trên thị trường.

Khởi đầu từ một doanh nghiệp sản xuất với quy mô nhỏ, hiện Công ty cổ phần thực phẩm GC (huyện Trảng Bom) là doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam trong chế biến nha đam và thạch dừa, được Bộ Công thương cấp chứng nhận nằm trong tốp 100 thương hiệu uy tín của Việt Nam. Doanh nghiệp hiện đang cung cấp nguyên liệu cho nhiều tập đoàn lớn như: Vinamilk, Coca-Cola... và xuất khẩu tốt vào nhiều thị trường khó tính như Hàn Quốc, Nhật Bản, Hoa Kỳ…Doanh nghiệp này đang mở rộng đầu tư theo quy trình khép kín từ trang trại trồng trọt đến chế biến với một số mặt hàng trái cây như: dưa lưới, táo… Ông Nguyễn Văn Thứ, Tổng giám đốc, Tổng giám đốc Công ty cổ phần thực phẩm GC cho hay: “Ngoài những dòng sản phẩm chủ lực hiện có, doanh nghiệp đang đầu tư, nghiên cứu đưa ra thị trường thêm một số sản phẩm chế biến từ nông sản, đặc biệt là trái cây tươi. Doanh nghiệp luôn nỗ lực không ngừng đa dạng sản phẩm nhằm đáp ứng tốt hơn yêu cầu của người tiêu dùng”.  

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Thế Hưng, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại sản xuất mít sấy Hưng Phát (xã Bình Lộc, TP.Long Khánh) cho biết: “Doanh nghiệp vừa đầu tư thêm xưởng sơ chế, đóng gói tại H.Định Quán và mở thêm nhiều điểm thu mua, sơ chế mít sấy. Tôi quyết định mở rộng quy mô sản xuất ngay trong giai đoạn hoạt động sản xuất, kinh doanh gặp khó khăn do ảnh hưởng của dịch Covid-19 vì thấy tiềm năng của thị trường trái cây chế biến còn rất lớn”. Theo đó, hiện nay, doanh nghiệp này đang nỗ lực đa dạng thêm các sản phẩm chế biến từ trái cây, rau củ ngoài dòng chủ lực là mít sấy. Ngoài thị trường trong nước và xuất khẩu đi Trung Quốc, doanh nghiệp này cũng đang làm việc với một số đối tác chuyên xuất khẩu vào các thị trường khó tính hơn như châu Âu, Trung Đông...  

Theo PGS.TS. Phạm Văn Hùng giảng viên cao cấp, Trưởng bộ môn Công nghệ thực phẩm Trường đại học Quốc tế (HCM), nhiều nhà khoa học của Trường đại học Quốc tế đang hợp tác với doanh nghiệp tại Đồng Nai triển khai một số đề tài nghiên cứu về chế biến nông sản. Mục tiêu của chương trình hợp tác này nhằm gia tăng giá trị kinh tế cho những sản phẩm nông nghiệp một cách bền vững; góp phần giải quyết được khó khăn lớn nhất của nông dân từ trước đến nay là nông sản làm ra bị dư thừa trong vòng luẩn quẩn được mùa mất giá.