Chú trọng phối hợp trợ giúp pháp lý giúp người yếu thế

Trợ giúp pháp lý (TGPL) là một chính sách pháp luật mang tính nhân văn sâu sắc, thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước ta trong việc bảo vệ quyền con người, quyền công dân, có ý nghĩa hỗ trợ quan trọng cho những đối tượng có hoàn cảnh khó khăn trong việc bảo vệ quyền lợi của mình. Do đó, việc không ngừng hoàn thiện, nâng cao hiệu quả của công tác TGPL là nhiệm vụ thường xuyên phải được các cấp, các ngành quan tâm chú trọng.


Nâng cao hiệu quả phối hợp

Vừa qua, Hội đồng phối hợp liên ngành về TGPL trong hoạt động tố tụng của tỉnh đã thành lập đoàn đi kiểm tra công tác phối hợp liên ngành về TGPL trong hoạt động tố tụng năm 2022 tại 6 địa phương, gồm: Định Quán, Trảng Bom, Thống Nhất, Xuân Lộc, Long Khánh và Long Thành. Mục đích của việc kiểm tra nhằm tăng cường mối quan hệ phối hợp về TGPL giữa các cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng, trại tạm giam, nhà tạm giữ với Trung tâm TGPL Nhà nước tỉnh và chi nhánh của trung tâm; nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Hội đồng phối hợp liên ngành về TGPL trong hoạt động tố tụng.

Thượng tá Nguyễn Văn Tiệp, Trưởng Công an H.Định Quán cho biết, thời gian qua, lãnh đạo công an huyện thường xuyên đôn đốc, nhắc nhở cán bộ, chiến sĩ thực hiện nghiêm túc quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự, Luật TGPL và Thông tư liên tịch “quy định về phối hợp thực hiện TGPL trong hoạt động tố tụng”. Trong 6 tháng đầu năm 2022, Cơ quan CSĐT H.Định Quán đã yêu cầu Trợ giúp viên pháp lý (TGV pháp lý) hoặc luật sư là cộng tác viên của Trung tâm TGPL Nhà nước tỉnh tham gia TGPL cho 8 trường hợp.

“Việc có TGV pháp lý hoặc luật sư là cộng tác viên của trung tâm tham gia trong hoạt động tố tụng hình sự sẽ đảm bảo sự khách quan của vụ án, hạn chế thấp nhất tình trạng oan sai, bỏ lọt tội phạm. Đồng thời thông qua việc thực hiện các vụ việc cụ thể đã giúp đối tượng yếu thế bảo vệ được quyền và lợi ích hợp pháp của mình, nâng cao hiểu biết và ý thức pháp luật”- Thượng tá Nguyễn Văn Tiệp chia sẻ.

Theo Thượng tá Ngô Như Hà, Phó trưởng Công an H.Thống Nhất, công tác phối hợp liên ngành trong hoạt động tố tụng tiếp tục được duy trì nhịp nhàng, hiệu quả trong thời gian qua. Các cơ quan tiến hành tố tụng đã phối hợp tốt với Trung tâm TGPL trong việc giải thích quyền và nghĩa vụ của người được TGPL.

Bên cạnh đó, việc tiếp nhận, cấp giấy chứng nhận người bào chữa, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp được đảm bảo trong các giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử kịp thời, đúng quy định của pháp luật. Trong 6 tháng đầu năm 2022, Cơ quan CSĐT cùng Viện KSND H.Thống Nhất đã phối hợp với TGV pháp lý của Trung tâm TGPL Nhà nước tỉnh thực hiện TGPL 6 vụ/18 người trong lĩnh vực hình sự.

Còn ông Đặng Quang Phúc, Phó Chánh án TAND H.Thống Nhất cho hay, trong 6 tháng đầu năm 2022, TAND H.Thống nhất đã thụ lý giải quyết các vụ án có đối tượng được hưởng TGPL, các vụ việc đối tượng được tư vấn giới thiệu đến Trung tâm TGPL để được hưởng chính sách TGPL của nhà nước là 6 vụ/6 người. “Tuy số lượng các vụ án, các đối tượng được TGPL không nhiều, nhưng chất lượng vụ việc ngày càng nâng cao nhờ công tác phối hợp tốt. Trong đó, vai trò của TGV pháp lý khi tham gia tranh tụng, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người được TGPL ngày càng được nâng cao”- ông Phúc cho hay.

Hướng đến quyền lợi của người yếu thế

Ông Lê Quang Vinh, Giám đốc Trung tâm TGPL Nhà nước tỉnh (Sở Tư pháp) cho biết, qua kiểm tra đợt này cho thấy, công tác phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng với Trung tâm TGPL, TGV pháp lý và luật sư là cộng tác viên của trung tâm ngày càng chặt chẽ, hiệu quả. Đặc biệt, đội ngũ TGV pháp lý của trung tâm ngày càng hoàn thiện và trở thành những người có năng lực, kỹ năng nghiệp vụ, trình độ chuyên môn tốt. Họ nhiệt tình trong công tác, không ngại khó, ngại khổ trong thực thi nhiệm vụ, thể hiện được đầy đủ vai trò, vị trí của người bào chữa, bảo vệ, đại diện trong các vụ án hình sự, dân sự. Nhờ đó, họ được xã hội, người dân ngày càng quan tâm và tìm đến càng đông hơn.

Theo đại diện các cơ quan tiến hành tố tụng, bên cạnh những kết quả đã đạt được, công tác phối hợp về TGPL còn gặp những khó khăn, vướng mắc. Cụ thể, số lượng vụ việc có đối tượng thuộc diện được TGPL còn thấp so với số vụ việc thụ lý. Việc hướng dẫn quyền được TGPL cho đương sự còn hạn chế, phần lớn mới chú trọng đối với các vụ án hình sự.

Bên cạnh đó, đối tượng yếu thế ít được tiếp cận với các thông tin về TGPL nên nhiều người chưa biết về quyền được TGPL của mình. Cũng có những trường hợp nhận thức của bà con đối với công tác TGPL chưa cao, thậm chí nhiều người không quan tâm, đến khi xảy ra sự việc và được các cơ quan tiến hành tố tụng giải thích thì họ mới biết quyền được TGPL của mình. Đối với những trường hợp là hộ nghèo hiện còn gây nhiều tranh luận do chuẩn nghèo thường xuyên thay đổi, danh sách hộ nghèo cũng thay đổi, việc cấp giấy chứng nhận hộ nghèo ở một số địa phương thực hiện chưa kịp thời nên ảnh hưởng đến việc thực hiện quyền được TGPL của đương sự....

Về những vấn đề trên, Giám đốc Trung tâm TGPL Nhà nước tỉnh Lê Quang Vinh cho biết, đoàn ghi nhận tất cả ý kiến, đề xuất của các cơ quan tiến hành tố tụng và sẽ tiếp tục nghiên cứu để có những giải pháp phù hợp nhằm triển khai trong thời gian tới. “Chúng tôi cũng mong các ngành, các cấp, chính quyền địa phương tiếp tục quan tâm và tạo điều kiện thuận lợi để công tác TGPL thực hiện tốt chính sách của nhà nước đối với các đối tượng được TGPL”- ông Vinh chia sẻ.