Chế biến gỗ lao đao

​Chế biến gỗ là một trong những ngành có giá trị kim ngạch xuất khẩu cao của Việt Nam. Tiếp đà tăng trưởng những năm trước, nửa đầu năm nay kim ngạch xuất khẩu gỗ tiếp tục đạt những con số ấn tượng, tuy nhiên từ tháng 7, nhất là trong tháng 8, ngành gỗ bị ảnh hưởng nặng nề do giãn cách xã hội, nhiều DN buộc phải tạm ngưng sản xuất để chống dịch. Cùng với đó là tốc độ tăng trưởng giá trị xuất khẩu sụt giảm mạnh. Các DN trong ngành đang rất kỳ vọng dịch bệnh Covid-19 sớm được kiềm chế và tình hình sản xuất từng bước trở lại ổn định trong nhưng tháng cuối năm. 

                                        Sản xuất gỗ tại một DN ở Biên Hoà

Tăng trưởng xuất khẩu sụt giảm 

Bước vào năm sản xuất 2021, ngành gỗ được kỳ vọng tiếp tục tăng trưởng cao về sản lượng và giá trị xuất khẩu. Những thuận lợi từ các Hiệp định thương mại tự do như EVFFTA, CPTPP…đã tác động tích cực đến các mặt hàng xuất khẩu nói chung, xuất khẩu gỗ nói riêng. Kết quả là nửa đầu năm, sản xuất, chế biến và xuất khẩu gỗ đạt những con số ấn tượng. Ngay từ đầu năm, các DN trong ngành nhận được nhiều đơn đặt hàng từ các đối tác, có nhiều đơn hàng, hợp đồng dài hạn. 6 tháng đầu năm, xuất khẩu gỗ tăng 62,6% so với cùng kỳ năm 2020, đạt gần 8,21 tỷ USD.

Tuy nhiên, đợt bùng phát dịch bệnh lần thứ 4 đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất, chế biến của các DN, nhất là tại TP Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Bình Dương, khu vực có hơn 70% DN ngành gỗ và gần 80% kim ngạch xuất khẩu gỗ cả nước. Theo Hiệp hội Gỗ và lâm sản Việt Nam, kết quả khảo sát nhanh của các hiệp hội địa phương vào trung tuần tháng 8 đối với 360 DN tại Bình Dương, TPHCM, Đồng Nai và Bình Định cho thấy, có trên 50% DN dừng sản xuất. Các DN còn hoạt động cũng chỉ duy trì được khoảng 50-60% số lao động; công suất giảm từ 30-50% so với điều kiện bình thường. Về giá trị xuất khẩu, do dịch bệnh diễn biến phức tạp nên trong 3 tháng gần đây, trị giá xuất khẩu đã giảm đáng kể. Trong đó tháng 8 giảm hơn 22% so với tháng 7.

Tại Đồng Nai, số liệu từ Cục Thống kê Đồng Nai, 8 tháng đầu năm, sản phẩm gỗ có giá trị xuất khẩu tăng 46,98% so với cùng kỳ năm 2020, tuy nhiên những tháng gần đây xuất khẩu đã sụt giảm lại do ảnh hưởng của dịch bệnh, nhiều DN phải tạm ngưng hoạt động hoặc chia ca sản xuất. Tính riêng trong tháng 8 xuất khẩu sản phẩm gỗ giảm 18,38% so với tháng 7.

Mong sớm phục hồi sản xuất 

Gỗ là một trong những ngành sản xuất còn thâm dụng nhiều lao động nhất hiện nay bởi, số lượng lao động đông nên trong tình hình dịch bệnh phức tạp, nhiều DN buộc phải ngừng hoạt động tạm thời. Khi mức độ phủ vaccine tăng lên, DN đang rất mong ngóng ngày trở lại trạng thái bình thường mới để được tiếp tục sản xuất.

Nhiều công ty hiện đã 2 tháng tạm dừng sản xuất. Khó khăn ngày càng chồng chất, các đơn hàng với đối tác phải tạm ngưng, trong khi tiền lương cho người lao động và công nợ vẫn phải đảm bảo. Theo các DN khi chậm trễ hoặc không nhập được nguyên phụ liệu sản xuất, nguy cơ đứt quãng hay phải dừng sản xuất cũng có thể xảy ra. Nguyên liệu nhập về khó, hàng xuất đi cũng càng khó khăn. Đó là chưa kể việc sản xuất thường theo dây chuyền mà DN lại buộc phải tiết giảm tối đa nhân công trên từng ca kíp, chỉ cần một hệ thống máy móc hỏng hoặc công đoạn sản xuất nào đó có vấn đề là ngay lập tức bị ảnh hưởng. Bên cạnh đó, một số thị trường xuất khẩu cũng đang bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh nên tác động tiêu cực đến xuất khẩu gỗ, một ngành sản xuất có mức độ hội nhập rất sâu.

Trong bối cảnh khó khăn, điều quan trọng hiện nay là DN áp dụng các biện pháp kiểm soát rủi ro chặt chẽ nhằm cố gắng duy trì các hoạt động sản xuất kinh doanh, giữ chân khách hàng, tránh đứt gãy hoàn toàn các đơn hàng, gây rủi ro về thị trường đầu ra sản phẩm trong tương lai. Bên cạnh đó, cần chuẩn bị tâm thế, sẵn sàng cho việc phục hồi một cách tốt nhất khi bệnh dịch được kiểm soát. 

                                                                                                Phan Anh