​Cấp phiếu lý lịch tư pháp điện tử

Để giải quyết tình trạng cấp phiếu lý lịch tư pháp cho người dân theo quy trình thủ công, rườm rà, tốn nhiều thời gian như hiện nay, Sở Tư pháp đã có đề nghị thí điểm cấp phiếu lý lịch tư pháp điện tử.

Giải pháp này khi đi vào triển khai đại trà hứa hẹn sẽ đem đến nhiều lợi ích thiết thực cho cả người dân và cán bộ tư pháp, giúp giải quyết công việc nhanh ​chóng, gọn nhẹ, phù hợp với xu thế của thời đại công nghệ số.

Giao, nhận hồ sơ tại nhà

Anh Lê Huỳnh Lê (ngụ phường Tân Mai, TP.Biên Hòa) sau khi tốt nghiệp một trường đại học trên địa bàn tỉnh chưa tìm được việc làm đúng chuyên môn đã xin vào làm tại một công ty chuyên kết nối, vận chuyển đồ ăn, giao hàng. Công ty này yêu cầu anh Lê ngoài sơ yếu lý lịch cá nhân phải có phiếu lý lịch tư pháp xem anh Lê có tiền án, tiền sự trước đó không. 

Để có phiếu này, anh Lê phải nộp 2 bộ hồ sơ qua bưu điện đến Sở Tư pháp bao gồm: tờ khai yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp, bản sao giấy chứng minh nhân dân có công chứng, sổ hộ khẩu có xác nhận của địa phương. 

Việc giải quyết hồ sơ nhanh hay chậm đều phụ thuộc vào việc xác minh từ Trung tâm lý lịch tư pháp quốc gia và việc chuyển giao hồ sơ giấy giữa cơ quan công an và Sở Tư pháp, thông thường mất khoảng 15-20 ngày.

Không chỉ những công dân Việt Nam khi đi xin việc muốn có phiếu lý lịch tư pháp để bổ sung hồ sơ mà nhiều người Việt Nam ở nước ngoài, du học sinh, lao động xuất khẩu cũng có nhu cầu được cấp phiếu lý lịch tư pháp để nộp cho đất nước sở tại, trường học, cơ sở lao động. Để có phiếu này, người Việt Nam ở nước ngoài phải đến các đại sứ quán Việt Nam hoặc Tổng lãnh sự quán Việt Nam tại nước ngoài để xác nhận tờ khai, hộ chiếu bản sao rồi nộp về Sở Tư pháp trong nước qua đường bưu điện. Những bất tiện mà người dân gặp phải khi giao dịch kiểu này là không phải ở nước nào cũng có đại sứ quán Việt Nam, họ phải tốn nhiều thời gian, công sức, tiền bạc để di chuyển, đi xác nhận giấy tờ, nộp, nhận kết quả.

Phó Chánh văn phòng Sở Tư pháp Lê Xuân Quý cho hay, vì giải quyết thủ tục hành chính bằng phương pháp thủ công, trao đổi hồ sơ giấy qua lại nên tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hẹn tại Sở Tư pháp từ năm 2015 trở về trước đạt rất thấp, chỉ khoảng 64%. 

Từ năm 2016, khi bắt đầu áp dụng giải pháp phần mềm Kiềng 3 chân để chuyển giao hồ sơ xác minh lý lịch tư pháp điện tử, thời gian chuyển giao bằng cách scan hồ sơ, gửi trực tiếp trên hệ thống phần mềm qua internet đã góp phần tăng tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn, lên đến 99% vào cuối năm 2018.

Không những thế, người dân còn có thể tiếp nhận hồ sơ tại nhà bằng cách thông qua tổng đài 1022 của Trung tâm hành chính công tỉnh Đồng Nai. Tổng đài cung cấp thông tin cho bưu điện, nhân viên bưu điện sẽ đến tận nhà người dân để hỗ trợ nộp hồ sơ, kê khai hồ sơ và giao hồ sơ tận nhà cho người dân.

Tính từ ngày 1-7-2010 (ngày Luật Lý lịch tư pháp có hiệu lực) đến nay, cả nước đã cấp khoảng 3 triệu phiếu lý lịch tư pháp cho các công dân, tổ chức. Riêng Sở Tư pháp Đồng Nai đã cấp gần 100 ngàn phiếu. Trong năm 2019, Sở Tư pháp dự kiến cấp khoảng 22 ngàn phiếu lý lịch tư pháp cho người dân trong tỉnh.​​

Thí điểm cấp phiếu lý lịch tư pháp điện tử

Nhằm đẩy mạnh thực hiện cải cách thủ tục hành chính, trong năm 2019, Sở Tư pháp triển khai đồng thời 2 nội dung là nộp hồ sơ trực tuyến và nhận kết quả trực tuyến.

Theo đó, người dân có thể nộp hồ sơ trực tuyến lên hệ thống của Sở Tư pháp và chuyển khoản qua bưu điện để thanh toán phí, hoặc đến các đầu mối của Sở Tư pháp tại 11 bộ phận một cửa cấp huyện trong tỉnh để nộp hồ sơ. Hồ sơ sau đó sẽ được scan, đính kèm trên hệ thống rồi gửi về Sở Tư pháp mà không cần nhân viên bưu điện phải đóng gói văn bản giấy gửi về Sở Tư pháp như trước kia. Điều này giúp Sở Tư pháp rút ngắn thời gian trong việc tiếp nhận hồ sơ.

Khi khâu tiếp nhận hồ sơ trực tuyến được giải quyết, Sở Tư pháp đang hướng tới việc trả hồ sơ trực tuyến cho người dân qua hộp thư điện tử, Zalo, Viber hoặc Facebook. Dĩ nhiên, việc trả hồ sơ trực tuyến phải đảm bảo tính bảo mật thông tin, an toàn thông tin, thông tin trong văn bản không bị chỉnh sửa.

“Hiện tại đã có đầy đủ cơ sở pháp lý, đầy đủ công cụ, hạ tầng công nghệ thông tin, nhân lực để cấp phiếu lý lịch tư pháp điện tử. Chúng tôi chỉ chờ Bộ Tư pháp chấp thuận sẽ tiến hành triển khai thí điểm song song với lý lịch tư pháp bản giấy như hiện nay, đảm bảo đúng các nguyên tắc về giao dịch điện tử, an toàn và bảo mật thông tin” - ông Lê Xuân Quý cho hay.

Theo đó, khi phiếu lý lịch tư pháp điện tử được triển khai tại Đồng Nai sẽ là thủ tục hành chính đầu tiên trong cả nước dành cho cá nhân nộp hồ sơ trực tuyến và nhận hồ sơ trực tuyến, phù hợp với lộ trình ứng dụng công nghệ thông tin trong giải quyết hồ sơ thủ tục hành chính như hiện nay. Đồng thời tiết kiệm chi phí, thời gian đi lại cho cơ quan quản lý cũng như người dân, nhất là người dân ở vùng sâu, vùng xa, người Việt Nam ở nước ngoài; rút ngắn thời gian tuyệt đối giữa việc gửi - nhận kết quả trong các cơ quan quản lý nhà nước và người dân; tăng cường sự minh bạch và giám sát của xã hội đối với cơ quan nhà nước do quá trình tiếp nhận, xử lý và trả hồ sơ cho người dân được thực hiện hoàn toàn tự động trên môi trường mạng, hướng tới xây dựng chính phủ số, chính phủ không giấy tờ.

Hạnh Dung