Cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây: Gấp rút triển khai công tác giải phóng mặt bằng

Tuyến cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây (thuộc dự án tuyến cao tốc Bắc-Nam) được Bộ Giao thông - vận tải (GT-VT) đưa vào kế hoạch ưu tiên thực hiện và dự kiến sẽ được khởi công trong năm 2020. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại công tác chuẩn bị cho giải phóng mặt bằng (GPMB) tuyến đường cao tốc này quá chậm.​

Ngày 22-11, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Quốc Hùng đã họp với Ban quản lý dự án Thăng Long (đơn vị quản lý dự án thuộc Bộ GT-VT) và các sở, ngành, địa phương để thúc đẩy tiến độ lập hồ sơ GPMB tuyến đường cao tốc này.

Cần bàn giao mốc giải phóng mặt bằng trong quý I-2019

Theo Ban quản lý dự án Thăng Long, cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây đã được điều chỉnh quy hoạch nâng quy mô lên 6 làn xe, vận tốc thiết kế 120km/giờ. Trong giai đoạn 1, dự án sẽ xây dựng 4 làn xe có chiều rộng từ 25 - 27m. Tổng mức đầu tư giai đoạn 1 của dự án hơn 18.100 tỷ đồng, trong đó chi phí xây dựng khoảng 11.000 tỷ đồng, dự kiến sẽ  hoàn thành trong 36 tháng xây dựng.

Tuyến đường có chiều dài 99km đi qua 2 tỉnh Bình Thuận và Đồng Nai, trong đó riêng Đồng Nai dài 51,5km qua các địa phương: Thống Nhất, Cẩm Mỹ, Long Khánh và Xuân Lộc. Điểm đầu dự án nằm trên tuyến đường từ QL 1 đi Mỹ Thạnh (tỉnh Bình Thuận), cách QL 1 2,5km; điểm cuối tại khu vực kết nối với đường cao tốc TP. Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây.

Theo dự kiến, tổng chi phí bồi thường, hỗ trợ tái định cư vào khoảng 2.055 tỷ đồng được lấy từ ngân sách Nhà nước. Trong đó, chi phí GPMB ở Bình Thuận là 634,7 tỷ đồng và ở Đồng Nai hơn 1.420 tỷ đồng.

Đại diện Ban quản lý dự án Thăng Long phát biểu tại cuộc họp.

Về tiến độ thực hiện GPMB, Ban quản lý dự án đã lập tiến độ tổng thể với các mốc cụ thể: tháng 2-2019 sẽ hoàn thành công tác lựa chọn nhà thầu tư vấn khảo sát, thiết kế kỹ thuật, cắm cọc GPMB và mốc lộ giới. Trong quý II-2019, hoàn thành bàn giao mốc GPMB cho địa phương.

Phó Giám đốc Ban quản lý dự án Thăng Long Nguyễn Xuân Lâm cho hay, từ năm 2014, dự án đã được cắm cọc mốc bàn giao cho địa phương để chuẩn bị công tác GPMB. Tuy nhiên, do trước đây chỉ quy hoạch 4 làn xe, sau đó Quốc hội phê duyệt lên 6 làn xe, vì vậy đơn vị phải làm lại hồ sơ điều chỉnh diện tích đất bị thu hồi. Theo đại diện Ban quản lý dự án Thăng Long, để có thể triển khai thi công đúng tiến độ, các địa phương cần hoàn thành GPMB trước tháng 8-2020.

Về đề nghị này của Ban quản lý dự án Thăng Long, các địa phương cho rằng cần được bàn giao mốc GPMB sớm hơn, cụ thể là vào quý I-2019, bởi khi triển khai công tác GPMB trên thực địa rất phức tạp. Bên cạnh đó, việc bàn giao mốc GPMB sớm sẽ giúp địa phương kịp thời đưa vào kế hoạch sử dụng đất năm 2019, trình HĐND cùng cấp thông qua trong nửa đầu năm, tạo điều kiện thuận lợi trong công tác GPMB.

Lập Ban chỉ đạo giải phóng mặt bằng để thúc đẩy tiến độ

Theo Phó Giám đốc Ban quản lý dự án Thăng Long, dự kiến tháng 7-2020, đường cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây sẽ được khởi công,  Quốc hội cũng đã ra Nghị quyết yêu cầu dự án này phải được hoàn thành vào năm 2021. Tuy nhiên, để khởi công đúng theo kế hoạch còn phải trải qua rất nhiều quy trình, thủ tục. Trong đó, quan trọng nhất, theo quy định mặt bằng phải được bàn giao trước khi dự án khởi công.Trước yêu cầu cấp bách đó, Ban quản lý dự án Thăng Long kiến nghị tỉnh thành lập ngay Ban chỉ đạo GPMB tỉnh và Hội đồng đền bù tại các địa phương để đẩy nhanh tiến độ.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Quốc Hùng đồng ý với đề xuất của Ban quản lý dự án Thăng Long và yêu cầu trong tháng 12 tới, Ban chỉ đạo GPMB cấp tỉnh phải được thành lập để sớm triển khai công việc.

Sơ đồ hướng tuyến cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây.

Tại cuộc họp, các bên đã thảo luận và thống nhất việc GPMB sẽ chỉ tiến hành trong 1 lần theo mốc lộ giới giai đoạn hoàn chỉnh 6 làn xe. Không thực hiện đền bù theo 2 giai đoạn bởi không phù hợp trên thực tế. “Nếu tính toán bồi thường 4 làn xe trước, sau này sẽ khó thực hiện phần mở rộng thêm bởi một thửa đất không thể được đền bù 2 lần theo hai mức giá khác nhau. Diện tích bồi thường dù không thay đổi so với phương án được duyệt nhưng cũng gây khó khăn cho công tác kiểm đếm bởi tài sản trên đất sẽ bị thay đổi theo thời gian”, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Nguyễn Ngọc Hưng kiến nghị.

Để gấp rút thực hiện các thủ tục chuẩn bị cho công tác GPMB, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Quốc Hùng giao các địa phương rà soát lại quy hoạch sử dụng đất, các khu tái định cư… trên địa bàn. Trên cơ sở đó, quý I-2019 các địa phương sẽ nhận bàn giao mốc GPMB từ chủ đầu tư. Như vậy sẽ kịp trình kế hoạch sử dụng đất lên HĐND địa phương vào kỳ họp giữa năm thông qua nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị.

Dự án PPP đầu tiên tại Việt Nam

Tuyến cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây là dự án hạ tầng giao thông thí điểm theo hình thức đối tác công - tư (PPP) đầu tiên Việt Nam sử dụng nguồn lực từ khu vực tư nhân, có sự tham gia vốn của Nhà nước. Tuyến cao tốc này  từng được Bộ GT-VT phối hợp nghiên cứu chuẩn bị và thí điểm thực hiện theo hình thức PPP, với nhà đầu tư thứ nhất là Tập đoàn Bitexco. Vào cuối tháng 3-2018, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định dừng triển khai việc thí điểm và chấm dứt việc chỉ định Bitexco là nhà đầu tư thứ nhất nhưng vẫn tiếp tục giao Bitexco tiếp tục hoàn chỉnh, cập nhật Báo cáo nghiên cứu khả thi theo nhiệm vụ được Thủ tướng giao trước đây.

Theo Bộ GT-VT, đoạn cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây cùng với đoạn Hà Nội - Vinh nằm trong dự án đường cao tốc Bắc-Nam là những đoạn quan trọng, có tốc độ phát triển kinh tế năng động bậc nhất cả nước nên cần đầu tư trước để kết nối giao thông, tạo thuận lợi giao thương hàng hóa, phát triển kinh tế - xã hội.

Văn Gia