Cẩn thận với tác hại rượu, bia

​Những ngày gần trước, trong và sau tết, nhu cầu sử dụng rượu, bia gia tăng. Tuy nhiên, việc lạm dụng rượu, bia gây nhiều hệ lụy khó lường.

Tình trạng người dân sử dụng rượu, bia điều khiển phương tiện tham gia giao thông hoặc gây gổ, đánh nhau còn diễn ra phổ biến.

* Tránh vi phạm điều mà luật cấm

Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia năm 2019 nghiêm cấm hành vi: xúi giục, kích động, lôi kéo, ép buộc người khác uống rượu, bia; người chưa đủ 18 tuổi uống rượu, bia. Tuy vậy, nếu để ý quan sát tại các bàn tiệc, buổi tiệc tất niên, họp mặt đầu năm mới thì vấn đề này hiện vẫn chưa được tuân thủ nghiêm ngặt. Khi đó có ai nhắc nhở thì cả chủ, lẫn khách cùng nhìn nhau cười trừ. Thậm chí, có trường hợp xô xát vì ép uống rượu, bia.

Như trường hợp giữa ông V.T.H. và ông K.V.D. (ngụ xã Núi Tượng, H.Tân Phú). Mới đây, vì ép bạn uống rượu, bia không được nên ông H. có lời nói khiếm nhã với ông D. dẫn tới 2 bên xung đột. May mắn được mọi người ngăn cản kịp thời nên ông H. chỉ bị xây xước nhẹ ở mặt và tay.

Điều 30 và 31 Nghị định số 117/2020/NĐ-CP ngày 28-9-2020 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế (gọi tắt Nghị định 117) quy định, cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500 ngàn đến 1 triệu đồng đối với hành vi xúi giục, kích động, lôi kéo người khác uống rượu, bia. Phạt tiền từ 1-3 triệu đồng với hành vi ép buộc người khác uống rượu, bia; bán, cung cấp rượu, bia cho người chưa đủ 18 tuổi.

Luật sư Nguyễn Đức (Hội Luật gia tỉnh) cho biết: “Pháp luật không hoàn toàn cấm người dân, cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức sử dụng rượu, bia mà chỉ cho phép, giới hạn họ sử dụng trong chừng mực, khuôn khổ như: được tiếp khách ngoài giờ hành chính; không được tổ chức liên hoan có rượu, bia tại nơi làm việc; đã uống rượu, bia thì không tới cơ quan; không lái xe khi sử dụng rượu, bia…. Một khi họ sử dụng rượu, bia vượt ra khỏi khuôn khổ cho phép thì bị chế tài, xử lý chứ không thể vì ngày Xuân mà bất chấp".

Khoản 5, Điều 5 Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia năm 2019 nghiêm cấm cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong các cơ quan, tổ chức, sĩ quan, hạ sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, chiến sĩ, người làm việc trong lực lượng vũ trang nhân dân, học sinh, sinh viên uống rượu, bia ngay trước, trong giờ làm việc, học tập và nghỉ giữa giờ làm việc, học tập.

Còn tại Khoản 3, Điều 30 Nghị định 117 quy định phạt tiền từ 1-3 triệu đồng đối với hành vi uống rượu, bia ngay trước, trong giờ làm việc, học tập và nghỉ giữa giờ làm việc, học tập. Bên cạnh đó, người vi phạm còn bị xử lý kỷ luật theo quy định của ngành, đơn vị, tổ chức, nội quy cơ quan.

* Đừng để rượu, bia dắt lối

Pháp luật nghiêm cấm hành vi sử dụng rượu, bia, đồng thời có chế tài xử lý hành chính về vi phạm nồng độ cồn khi điều khiển phương tiện giao thông. Nghị định số 100/2019/NĐ-CP ngày 30-12-2019 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt; Nghị định số 123/2021/NĐ-CP ngày 28-12-2021 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hàng hải; giao thông đường bộ, đường sắt; hàng không dân dụng có quy định: điều khiển xe mô tô, xe máy (kể cả xe máy điện) mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn bị phạt tiền từ 2-8 triệu đồng. Ngoài ra, còn bị tước giấy phép lái xe từ 10-24 tháng (tùy mức độ vi phạm).

Riêng với người điều khiển xe ô tô và các loại xe tương tự xe ô tô điều khiển xe trên đường mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn thì bị phạt từ 8-40 triệu đồng. Người điều khiển xe còn bị áp dụng hình phạt bổ sung là bị tước quyền sử dụng giấy phép lái xe từ 10-24 tháng.

“Việc người dân sử dụng, lạm dụng rượu, bia không chỉ ảnh hưởng tới sức khỏe, tinh thần, bị xử lý hành chính, kỷ luật lao động, tham gia giao thông… mà còn là nguy cơ tiềm ẩn liên quan tới hành vi bạo lực gia đình, vi phạm trật tự an toàn xã hội, tội phạm" - luật sư Nguyễn Đức khuyến cáo.

Cụ thể như vụ án giết người xảy ra tại xã Phú Bình (H.Tân Phú) ngày 22-12-2022. Hôm đó, Phạm Văn Hữu (18 tuổi, ngụ xã Phú Bình) cùng bạn tổ chức ăn nhậu tại nhà. Trong lúc ăn nhậu vui vẻ thì hết rượu nên Hữu chạy xe máy ra tiệm tạp hóa của ông D. (54 tuổi) mua 5 lon bia và 5 quả trứng với tổng số tiền gần 70 ngàn đồng. Không có tiền trả, Hữu xin thiếu rồi quay về nhà nhậu tiếp với bạn.

Nhậu xong, Hữu cùng bạn quay lại tiệm tạp hóa của ông D. mua 1 lon nước ngọt và lấy tiền ra trả. Lúc này, ông D. mới nói đùa với Hữu là “vừa nãy mày thiếu tao 500 ngàn đồng".

Cho rằng ông D. thấy mình say nên cố tình ép trả số tiền như vậy, Hữu tức giận về nhà lấy dao quay lại gặp ông D. Trong lúc cãi nhau, Hữu chém ông D. liên tiếp khiến nạn nhân tử vong tại chỗ.

Cũng theo luật sư Nguyễn Đức, Bộ luật Hình sự sửa đổi, bổ sung năm 2017 có quy định, người phạm tội trong tình trạng mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình do dùng rượu, bia hoặc chất kích thích mạnh khác thì vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự. Đồng thời, hoàn cảnh phạm tội này không được xem xét là tình tiết giảm nhẹ khi lượng hình. Bởi theo quan điểm của nhà làm luật, cơ quan xét xử, khi dùng rượu, bia dẫn tới mất kiểm soát hành vi là do họ tự tước bỏ khả năng nhận thức, khả năng điều khiển hành vi mình, tự đặt mình vào tình trạng mất khả năng nhận thức, khả năng điều khiển hành vi.