Cân nhắc thật kỹ khi rút BHXH 1 lần

Cực chẳng đã

Cách đây ít ngày, chị Phan Thị Thu Trang, ngụ P.Tân Hiệp, TP.Biên Hòa cầm sổ BHXH và một số loại giấy tờ đến cơ quan BHXH tỉnh để chốt sổ BHXH và làm thủ tục nhận BHXH 1 lần. Chị Trang cho biết, chị đã nghỉ việc tại công ty được 2 năm, tổng thời gian tham gia BHXH là 10 năm 5 tháng. Trong 2 năm qua, chị Trang buôn bán ở bên ngoài nhưng tình hình dịch bệnh Covid-19 phức tạp khiến đời sống gặp nhiều khó khăn. Sau khi đắn đo, cân nhắc, chị Trang quyết định chốt sổ BHXH, nhận một khoản tiền để làm vốn về quê nhà tại H.Xuân Lộc làm rẫy và tính kế sinh nhai.

Chị Trang tâm sự, mặc dù đã cố gắng để bám trụ lại thành phố nhưng ở thành phố phải chi trả nhiều khoản tiền như tiền thuê trọ, thực phẩm, chi phí sinh hoạt ngày một tăng cao, một mình chị không đủ khả năng lo cho 2 con nhỏ ăn học nên cực chẳng đã, chị phải quyết định về quê. Chị Trang cũng chưa suy nghĩ đến tương lai sau này khi không có lương hưu sẽ ra sao, chị chỉ biết cần có một khoản tiền ngay trong thời điểm này để trang trải cuộc sống trước mắt.

Trong khi đó, bà Đặng Thị Sen, 57 tuổi, ngụ P.Tân Mai, TP.Biên Hòa cũng đã hoàn tất thủ tục để nhận BHXH 1 lần, chỉ chờ đến tiền được chuyển vào tài khoản.
Bà Sen chia sẻ, hồi trẻ bà buôn bán ở chợ, không tham gia BHXH. Cách đây hơn 4 năm, bà Sen làm nhân viên nấu ăn cho một công ty trên địa bàn TP.Biên Hòa nên được tham gia BHXH. Thời gian gần đây, sức khỏe suy yếu, chân tay nhức mỏi, bà Sen không thể tiếp tục làm việc tại công ty nên đành xin nghỉ việc. Sau 3 tháng hưởng trợ cấp thất nghiệp khoảng 8 triệu đồng, bà Sen đến BHXH tỉnh để làm thủ tục hưởng BHXH 1 lần. Mục đích để chi tiêu trong thời gian sắp tới dù số tiền nhận được không đáng là bao. Khi được hỏi sắp tới đây sức khỏe suy yếu, không còn thể lao động được nữa, không có thu nhập thì trông cậy vào đâu, bà Sen bộc bạch, khi đó chỉ biết nhờ cậy con cái.


Mất đi nhiều quyền lợi

Giám đốc BHXH tỉnh Phạm Minh Thành cho biết, việc gia tăng số người rút BHXH 1 lần thời gian qua rất đáng lo ngại. Bởi rút BHXH 1 lần đồng nghĩa với việc toàn bộ thời gian đã đóng BHXH trước đó của NLĐ dù 1 năm hay 19 năm sẽ chấm dứt. NLĐ nếu muốn tiếp tục tham gia BHXH để nhận lương hưu sẽ phải đóng lại từ đầu, nhưng không phải ai cũng có thể đóng đủ thời gian theo quy định để được nhận lương hưu. Rút BHXH 1 lần, NLĐ mất đi cơ hội hưởng lương hưu - nguồn thu nhập ổn định, hữu ích khi về già. Khi còn trẻ, NLĐ có nhiều cơ hội để kiếm việc làm, có thu nhập để trang trải cuộc sống, nhưng đến khi về già, nếu không có lương hưu, người già sẽ phải phụ thuộc vào con cái. Gia đình nào con cái hiếu thảo, điều kiện khá giả thì còn có thể lo được cho cha mẹ và ngược lại. Trên thực tế đã có nhiều trường hợp con cái không thể phụng dưỡng cha mẹ khi về già, xảy ra những bất hòa đáng buồn.

Không những thế, khi càng lớn tuổi, người già sẽ có nguy cơ mắc nhiều loại bệnh, sức khỏe ngày càng suy yếu. Tuy nhiên, do không có lương hưu nên người già không được cấp thẻ BHYT miễn phí. Nếu chẳng may bị đau ốm phải nằm viện, đặc biệt là các bệnh nặng, sẽ tạo gánh nặng rất lớn cho gia đình, con cháu.

Đặc biệt, số tiền mà NLĐ nhận được sẽ ít hơn so với số tiền đã đóng vào Qũy BHXH nếu rút BHXH 1 lần. Cụ thể, theo quy định của pháp luật, hiện nay tổng mức đóng BHXH là 22% mức tiền lương hàng tháng. Trong đó, NLĐ đóng 8%, người sử dụng lao động đóng 14%. Tổng mức đóng vào Quỹ BHXH hàng năm bằng 2,64 tháng lương. Nếu hưởng BHXH 1 lần thì NLĐ chỉ được thanh toàn bằng 2 tháng lương làm căn cứ đóng BHXH cho 1 năm tham gia BHXH. Như vậy, NLĐ mất đi 0,64 tháng lương mỗi năm.

Mặt khác, hiện nay, mỗi năm ngân sách nhà nước phải chi khoảng 3 ngàn tỷ đồng để trợ cấp cho những người già không có lương hưu. Do vậy, nếu người dân tham gia BHXH đủ điều kiện và được hưởng lương hưu sẽ giảm bớt gánh nặng cho ngân sách nhà nước.
“NLĐ cần cân nhắc để bảo lưu thời gian đóng BHXH, đến khi có điều kiện thì tiếp tục tham gia hoặc tham gia BHXH tự nguyện cho đủ điều kiện được hưởng lương hưu, đảm bảo việc chủ động trong cuộc sống khi về già và an sinh xã hội của đất nước. Sắp tới đây, dự kiến Luật BHXH sẽ được sửa đổi theo hướng giảm thời gian đóng BHXH để hưởng lương hưu cho NLĐ. Do vậy, NLĐ không nên vội vàng vì cái lợi trước mắt mà đánh mất cái lợi lâu dài”- ông Phạm Minh Thành nói.

Theo đó, nếu đủ điều kiện hưởng lương hưu, người dân sẽ được hưởng lương hưu hàng tháng, lương hưu được hưởng sẽ điều chỉnh tăng phù hợp với điều kiện thực tế. Người hưởng lương hưu được cấp thẻ BHYT miễn phí từ khi hưởng lương hưu đến khi chết với quyền lợi hưởng lên đến 95%. Trong thời gian hưởng lương hưu, nếu người hưởng lương hưu qua đời thì thân nhân sẽ được hưởng chế độ tử tuất gồm trợ cấp mai táng phí bằng 10 lần mức lương cơ sở, trợ cấp tuất hàng tháng bằng 50-70% mức lương cơ sở hoặc tuất 1 lần.