Cán bộ văn hóa cơ sở và niềm đam mê lan tỏa sách thiếu nhi

​Chúng tôi tìm gặp anh Phan Đình Phương (hiện đang công tác tại Trung tâm Văn hóa - thông tin và thể thao H.Nhơn Trạch) trong một con hẻm khá sâu ở xã An Phước, H.Long Thành. Bước vào nơi ở của anh, chúng tôi không khỏi ngạc nhiên bởi không gian nhà được bố trí như một “thư viện thu nhỏ” với hàng ngàn cuốn sách.

Sách được trưng bày trên kệ, trên ghế, trên bàn, sắp xếp ngay ngắn theo thứ tự, chủ đề như: bộ sưu tập truyện xuất bản lần đầu; các truyện thể loại thơ; các truyện tái bản theo các năm... tạo thành một không gian đúng nghĩa của “cho tôi xin một vé đi tuổi thơ”.

Cầm trên tay cuốn sách khá cũ, anh Phương cho biết, hiện nay anh đã sưu tầm được hơn 50 tác phẩm của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh với số lượng trên 1 ngàn cuốn. Hầu như cuốn sách nào của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh xuất bản anh cũng tìm mua cho bằng được, nhất là những cuốn xuất bản lần đầu cho đến cuốn tái bản mới nhất. Ngoài sách của Nguyễn Nhật Ánh, anh còn sưu tầm nhiều tác phẩm văn học thiếu nhi của hàng chục tác giả trên cả nước.

Theo anh Phương, sưu tầm sách là niềm đam mê từ nhỏ của anh. Không chỉ sưu tầm để đọc sách mà đây còn là cách để anh thỏa mãn đam mê nghiên cứu văn chương thiếu nhi. Nói như nhà văn Nguyễn Nhật Ánh, sách cũ, giấy đen, không còn đọc được nhưng nó lại có giá trị của những trang nhật ký cuộc đời. Nó là kỷ niệm, là nhắc nhớ, là những cuốn sách không phải để đọc mà để nghĩ ngợi, để suy tư, để ngẩn ngơ cùng năm tháng đời người. Bán chúng làm chi. Vì giữ chúng thì chật nhà nhưng không có chúng, cuộc đời ta bỗng hóa ra buồn tênh, trống rỗng.

“Hiện nay, để tìm lại những đầu sách cũ và sách hiếm không phải là chuyện dễ. Nhiều cuốn sách mà tôi sưu tầm được có nhiều cuốn khó tìm trên thị trường, phải thông qua các diễn đàn hoặc đi tìm khắp các hiệu sách cũ tại TP.HCM may ra mới có. Do đó, người chơi phải có sự kiên nhẫn và đam mê mới theo đuổi được, nếu không dễ bỏ dở nửa chừng lắm. Có những cuốn tôi chỉ mua với giá vài chục ngàn, thậm chí chỉ có vài ngàn đồng, nhưng cũng có những cuốn tôi bỏ ra đến vài triệu đồng” - anh Phương bộc bạch.

Để minh chứng cho những khó khăn trong quá trình sưu tầm sách, anh Phương giới thiệu những cuốn sách đã được chuyển ngữ mà anh gọi là “bộ ngoại văn”. Bộ sách gồm các tác phẩm: Mắt biếc (do giáo sư Kato Sakae chuyển ngữ, NXB Terrain Inc ấn hành năm 2004), Cô gái đến từ hôm qua (do Maksim Syunnerberg biên soạn năm 2012), Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh (do giáo sư Kato Sakae chuyển ngữ, phát hành ở Nhật năm 2017), Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ (tiếng Thái, do TS Montira Rato chuyển ngữ, xuất bản năm 2010; tiếng Hàn ấn hành năm 2013)...

Nhiều cuốn sách của Nguyễn Nhật Ánh được anh Phương đặt mua từ các nước: Mỹ, Hàn, Nhật, Thái, Nga... Đặc biệt, bộ sách Kính vạn hoa cũng được anh sưu tập đủ các phiên bản từ năm 1996, 2002, 2008, 2012, 2016, 2018. Hay đó là bộ sưu tập thơ với đầy đủ các cuốn: Lễ hội của đêm đen, Thơ tình, Tứ tuyệt cho nàng, Đầu xuân ra sông giặt áo, Thành phố tháng tư, Thành phố tình yêu và nỗi nhớ...

Tình yêu sách của anh Phan Đình Phương khiến những người cùng chung đam mê sẵn sàng tìm sách giúp anh những lúc cần. Bởi vậy, cái tên “Phương râu” nổi như “cồn” trong giới sưu tầm sách Nguyễn Nhật Ánh vài năm trở lại đây. Theo anh Phương, những cuốn sách anh tự đặt mua hoặc tự săn lùng được thì có thể nhiều quá anh không nhớ nổi nhưng với những cuốn sách được tặng thì anh nhớ hết, không quên một ai.

Bên cạnh thú chơi sưu tầm sách Nguyễn Nhật Ánh và sách thiếu nhi, anh Phương còn tích cực tham gia các hoạt động khác liên quan đến sách như: lập trang mạng xã hội để hướng dẫn các bạn trẻ sưu tầm sách; thường xuyên tổ chức các trò chơi liên quan đến sách thiếu nhi, qua đó tặng sách cho các bạn trẻ. Trong năm 2020, anh tổ chức thành công trò chơi “chụp ảnh bìa sách”; đầu năm 2021, anh tổ chức trò chơi “thi viết văn” qua mạng xã hội Facebook... thu hút đông đảo các bạn trẻ yêu thích văn chương tham gia.

Với kho sách thiếu nhi đồ sộ, nhất là sách về nhà văn Nguyễn Nhật Ánh, anh Phương đã hỗ trợ rất nhiều sinh viên, nghiên cứu sinh trên địa bàn H.Nhơn Trạch, H.Long Thành và một số địa phương ngoài tỉnh đến tìm tư liệu để làm luận văn liên quan đến tác giả. Ngoài ra, anh cũng hỗ trợ sách thiếu nhi cho các đơn vị tổ chức trưng bày sách, nhất là các địa phương vùng sâu, vùng đồng bào dân tộc. Nhiều lúc anh tự đi xe máy chở nhiều bao sách từ H.Long Thành lên TP.Thủ Đức (TP.HCM) để trưng bày, giới thiệu cho các bạn đọc và người hâm mộ tham quan, thưởng lãm.

Em Lê Nguyễn Quỳnh Anh, học sinh lớp 5 Trường Tiểu học An Phước cho biết: “Mùa hè nghỉ ở nhà phòng, chống dịch, thỉnh thoảng cha mẹ chở con qua nhà chú Phương để chơi và mượn sách đọc. Con rất thích, ở đây có nhiều truyện thiếu nhi để con lựa chọn. Chú Phương hướng dẫn con cách đọc sách thế nào cho hiệu quả cũng như chọn sách phù hợp với lứa tuổi”.

Nói về những dự định sắp tới, anh Phan Đình Phương cho biết sẽ tiếp tục sưu tầm các bộ sách của Nguyễn Nhật Ánh cũng như sách thiếu nhi của các tác giả trong và ngoài tỉnh. Riêng đối với sách của Nguyễn Nhật Ánh, khi có đủ các phiên bản bìa sách của nhà văn, anh sẽ mở một khu trưng bày mini tại H.Long Thành và H.Nhơn Trạch để dành cho người yêu thích văn chương, nhất là bạn đọc nhí cùng thưởng thức.