Các công trình điện trọng điểm quốc gia gặp vướng trong giải phóng mặt bằng: Miền Nam đứng trước nguy cơ thiếu điện

Ba công trình lưới điện truyền tải trọng điểm quốc gia đi qua địa bàn tỉnh hiện đều đang gặp nhiều khó khăn, vướng mắc trong khâu giải phóng mặt bằng (GPMB) làm ảnh hưởng đến tiến độ thi công. Điều này khiến khu vực phía Nam đứng trước nguy cơ thiếu điện trong thời gian tới.​

“Lỡ” tiến độ vì vướng mặt bằng

Hiện trên địa bàn tỉnh Đồng Nai có 3 công trình lưới điện truyền tải trọng điểm quốc gia gồm: công trình Đường dây 500kV Vĩnh Tân - rẽ Sông Mây - Tân Uyên; Đường dây 500kV Sông Mây - Tân Uyên và Trạm biến áp 500kV Tân Uyên và đấu nối. Theo dự kiến ban đầu, cả 3 công trình sẽ hoàn thành xây dựng và đóng điện vào quý I-2018. Tuy nhiên đến thời điểm hiện tại, các công trình này vẫn chưa thể hoàn thành và tiến hành đóng điện theo kế hoạch.

Theo lãnh đạo Ban quản lý dự án các công trình Điện miền Nam (SPMB), đơn vị quản lý dự án thay mặt chủ đầu tư là Tổng công ty Truyền tải điện quốc gia, nguyên nhân khiến các công trình này bị “lỡ” tiến độ là do gặp phải những vướng mắc trong quá trình thực hiện GPMB phục vụ thi công. Trong đó, 2 công trình Đường dây 500kV Vĩnh Tân - rẽ Sông Mây - Tân Uyên và Đường dây 500kV Sông Mây - Tân Uyên, hiện còn một số vị trí móng trụ vẫn chưa được bàn giao mặt bằng.

Đặc biệt, đối với công trình Đường dây 500kV Sông Mây - Tân Uyên, dù đã được khởi công từ cuối năm 2015, tuy nhiên hiện vẫn còn 11/60 vị trí móng trụ chưa thể thi công do vướng mặt bằng.

Các công trình điện trọng điểm quốc gia trên địa bàn tỉnh đang bị chậm tiến độ do gặp khó trong giải phóng mặt bằng.

Giám đốc SPMB Đoàn Tấn Phong cho biết, công tác bồi thường GPMB đối với các công trình điện luôn phức tạp, khó khăn do phải vừa tuân thủ đúng các quy định của Nhà nước và pháp luật về đất đai, tài sản, hoa màu của người dân và tổ chức đồng thời cũng phải thỏa mãn được nhu cầu của đối tượng bị ảnh hưởng về mức giá bồi thường, hỗ trợ. Trong khi giá bồi thường, hỗ trợ do các cơ quan có thẩm quyền của Nhà nước ban hành thì người dân lại luôn đòi hỏi phải được đền bù ở mức giá cao nhất có thể. Do đó, trong rất nhiều trường hợp, giá bồi thường theo quy định không đáp ứng được yêu cầu của người dân nên việc GPMB chậm trễ. Không có mặt bằng thi công, tiến độ thực hiện các công trình lại bị ảnh hưởng.

Lấy dẫn chứng cho thực tế này, ông Phong cho hay, trong quá trình thực hiện công tác bồi thường GPMB cho công trình Đường dây 500kV Vĩnh Tân - rẽ Sông Mây - Tân Uyên trên địa bàn huyện Trảng Bom, cơ quan chức năng chỉ thu hồi một phần diện tích đất của một hộ dân. Tuy nhiên, sau khi phương án bồi thường đã được thực hiện theo quy định, hộ này yêu cầu ngoài tiền bồi thường phải được bố trí cho mua thêm 2 suất đất tái định cư mới chịu bàn giao mặt bằng. Ngoài ra, đối với 2 vị trí móng trụ nằm trong ao nuôi cá, hộ này cũng yêu cầu phải hỗ trợ thêm 400 triệu đồng tiền bồi thường. Thế nhưng, đây là những yêu cầu vượt ngoài quy định của pháp luật nên đơn vị không thể thực hiện. Chính vì vậy, đến nay hộ dân này vẫn chưa đồng ý bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công.

Cũng theo ông Phong, ngoài khó khăn về giá đền bù, nhiều vị trí móng trụ nằm sâu trong đất của người dân nên dù đã được bàn giao mặt bằng nhưng vẫn không thể thi công vì thiếu đường vào cho các phương tiện cơ giới. Trong khi đó, việc thỏa thuận mượn đất thi công cũng gặp nhiều khó khăn do người dân thường… đòi giá rất cao. “Một vị trí móng trụ tại xã Bắc Sơn, huyện Trảng Bom người dân yêu cầu giá mượn đất thi công lên đến 200 triệu đồng”, ông Phong cho biết.

Chính vì nguyên nhân này nên công trình Đường dây 500kV Vĩnh Tân - rẽ Sông Mây - Tân Uyên trên địa bàn huyện Trảng Bom, dù 3 vị trí móng trụ cuối cùng đã được bàn giao mặt bằng nhưng vẫn chưa thể thi công được. “Ngoài các vị trí móng trụ, hiện công tác GPMB tại 3 công trình này cũng gặp khó khăn với gần 400 hộ dân nằm trong hành lang đường dây”, ông Phong cho biết thêm.

Miền Nam đối mặt với nguy cơ thiếu điện

Theo ông Đinh Quang Tri, Phó tổng giám đốc phụ trách Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), cả 3 công trình đường dây 500kV hiện đang được triển khai thi công có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc giải tỏa công suất các nhà máy điện tại cụm Nhiệt điện Vĩnh Tân (tỉnh Bình Thuận) nhằm đảm bảo điện cho miền Nam, trong đó có tỉnh Đồng Nai. Cụ thể, đây là những công trình phục vụ cho việc truyền tải điện từ cụm Nhiệt điện Vĩnh Tân cung cấp cho nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của khu vực phía Nam. Do đó, nếu các dự án trên không đảm bảo tiến độ, nguy cơ thiếu điện đối với khu vực miền Nam sẽ hiện hữu. “Nếu trong năm 2018, các công trình này không thể hoàn thành và đóng điện thì miền Nam sẽ đối mặt nguy cơ thiếu điện”, ông Tri cho hay.

Cũng theo lãnh đạo EVN, không chỉ ảnh hưởng đến việc cấp điện cho khu vực phía Nam, việc chậm trễ trong thi công các công trình đường dây 500kV cũng sẽ gây lãng phí nguồn vốn đầu tư. Bởi, các nhà máy nhiệt điện tại cụm Nhiệt điện Vĩnh Tân khi hoàn thành phát điện nhưng không có lưới điện truyền tải thì không thể bán điện để thu hồi vốn.

Nhấn mạnh tầm quan trọng của các công trình đường dây 500kV, Chủ tịch UBND tỉnh Đinh Quốc Thái cho rằng, Đồng Nai nói riêng và khu vực nói chung có nhu cầu rất lớn về điện để phục vụ cho phát triển kinh tế - xã hội. Riêng Đồng Nai là tỉnh công nghiệp, do đó yêu cầu có nguồn điện đầy đủ và ổn định là bắt buộc. Bởi hiện nay, với số lượng nhà máy, xí nghiệp rất lớn đang hoạt động, không thể thực hiện việc cắt điện luân phiên như trước đây mà đòi hỏi nguồn điện phải được cung cấp liên tục. “Không chỉ ảnh hưởng đến các doanh nghiệp đang hoạt động, việc thiếu điện cũng sẽ làm giảm sự hấp dẫn về môi trường đầu tư của Đồng Nai trong mắt các nhà đầu tư. Bởi yêu cầu về điện là một trong những yêu cầu hàng đầu mà các nhà đầu tư đặt ra khi tìm hiểu môi trường đầu tư”, Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh.

Cũng chính vì vậy, Chủ tịch UBND tỉnh Đinh Quốc Thái đã yêu cầu các sở, ban ngành cũng như các địa phương liên quan khẩn trương thực hiện các giải pháp để bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư các công trình. “Chậm nhất trong tháng 7 này phải hoàn tất bàn giao mặt bằng các công trình nói trên cho ngành Điện thực hiện thi công”, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu.

Phạm Tùng