Biên Hòa xưa và nay qua ảnh

Trải qua bao thăng trầm, biến thiên của thời cuộc, Biên Hòa - Ðồng Nai đã và đang vươn mình trở thành một trong những địa phương có sự phát triển năng động ở Ðông Nam bộ và cả nước nói chung. Trong dòng chảy hiện đại đó,  Biên Hòa - Ðồng Nai vẫn giữ được những nét xưa của riêng mình. Và hồi ức về một Biên Hòa xưa lại càng khiến nhiều người tò mò, thích thú hơn khi vùng đất này đang hướng đến kỷ niệm 320 năm hình thành và phát triển.​

Hình ảnh tư liệu về Biên Hòa xưa hiện nay không nhiều và càng trở nên quý giá hơn với người Ðồng Nai cũng như những ai yêu mến mảnh đất này. Với tình cảm đặc biệt đối với Biên Hòa - Ðồng Nai cùng niềm đam mê nhiếp ảnh, mong muốn quảng bá nét đẹp của đất và người nơi đây, nhiều nhiếp ảnh gia chuyên và không chuyên đã và đang dày công sưu tầm những hình ảnh Biên Hòa xưa, chụp và đối sánh với Biên Hòa hôm nay để giới thiệu rộng rãi đến công chúng.

Kỳ công…

Gần 2 tháng nay, trên trang Facebook của nhà báo Ðỗ Trung Tiến (Phó chủ tịch thường trực Hội Nhà báo tỉnh) thường đăng tải các hình ảnh về Biên Hòa xưa và nay với những dòng chú thích ngắn gọn, dễ hiểu. Các bài đăng tải thu hút nhiều người quan tâm, theo dõi và bình luận. Những tác phẩm ông sưu tầm rồi chọn lọc đăng tải thể hiện tình cảm ông dành cho Biên Hòa, giúp người xem hòa mình vào những cung bậc cảm xúc thân thương giữa quá khứ và hiện tại.

Nhà báo Ðỗ Trung Tiến cho biết, ý tưởng sưu tầm hình ảnh Biên Hòa xưa xuất phát từ hoạt động hướng đến kỷ niệm Biên Hòa 320 năm hình thành và phát triển. Ngoài thời gian làm việc, ông thường sử dụng điện thoại (công cụ hỗ trợ đắc lực) tìm kiếm trên các website, các trang mạng trong và ngoài nước về những hình ảnh Biên Hòa xưa. Ðồng thời, từ chiếc điện thoại, ông đi và chụp lại những hình ảnh Biên Hòa hôm nay rồi tổng hợp lại và giới thiệu trên Facebook.

 Nhà báo Đỗ Trung Tiến giới thiệu những tác phẩm Biên Hòa xưa và nay tại phố đi bộ Nguyễn Văn Trị.

“Ðể tìm được một hình ảnh như ý, chụp được một bức ảnh tương đồng và có chú thích rõ ràng không phải dễ dàng gì. Ảnh sưu tầm, sau khi tìm được, tôi thường phải tra lại trên sách, báo và tạp chí những dữ liệu, sự kiện lịch sử, đối chiếu ảnh mới sao cho khớp. May mắn, tôi có kinh nghiệm làm báo lâu năm cùng với “vốn liếng” về nhiếp ảnh nhất định nên việc xác định thông tin, đối sánh hình ảnh cũng dễ dàng hơn”, nhà báo Ðỗ Trung Tiến trải lòng.

Hiện, nhà báo Ðỗ Trung Tiến đã giới thiệu được 11 chuyên đề về Biên Hòa xưa và nay, bắt đầu từ di tích đền thờ Nguyễn Hữu Cảnh đến Văn miếu Trấn Biên, Thành cổ Biên Hòa, cầu Ghềnh, cồn Gáo, ngã tư Vườn Mít; Quận Ðức Tu xưa, TP. Biên Hòa nay… Mỗi lần bài đăng, có rất nhiều người đã quan tâm bình luận, góp ý về tên những địa danh để các dữ liệu đồng bộ và chính xác hơn. Chẳng hạn như địa danh ngã tư Vườn Mít, nhà văn Nguyễn Thái Hải cho rằng, người Biên Hòa trước năm 75 gọi là ngã ba Vườn Mít vì đoạn từ cổng Quảng trường ngày nay chỉ vòng qua Ðài kỷ niệm rồi nhập với quốc lộ 1. Ðoạn từ Ðài kỷ niệm qua Công an TP. Biên Hòa tới cầu mới được làm sau này…

Tại phố đi bộ Nguyễn Văn Trị (TP. Biên Hòa) hiện đang trưng bày những hình ảnh đẹp về Biên Hòa xưa và nay, giúp người xem có thể hình dung hình ảnh Biên Hòa xưa và nay từ các công trình văn hóa, lịch sử, giao thông… Là một trong những tác giả trẻ có 5 tác phẩm sưu tầm đề tài Biên Hòa xưa trưng bày ở phố đi bộ, chị Huyền Quy (Hội Văn học - nghệ thuật Ðồng Nai) cho hay, từ yêu thích nhiếp ảnh, hay đi “săn ảnh”, đặc biệt những bức đen trắng nên chị đã “bỏ công” tìm kiếm hình ảnh Biên Hòa xưa với mong muốn góp thêm vào bộ sưu tập ký ức này.

“Khó khăn thường gặp khi sưu tầm ảnh xưa là những bức ảnh đã bị hỏng do thời gian hoặc dung lượng quá nhỏ, không thể phóng to, đạt chuẩn nét. Tôi phải mất rất nhiều thời gian, dò tìm trên các trang mạng của nước ngoài, tìm những bức ưng ý nhất. Sau đó, tôi nhờ Ban Nhiếp ảnh của Hội Văn học - nghệ thuật góp ý, hoàn thiện nội dung. Nhờ quá trình tương tác như vậy, tôi đã tích lũy thêm những thông tin, quý hơn là những bài học lịch sử”, chị Huyền Quy chia sẻ.

Quảng bá nét đẹp văn hóa Đồng Nai

Biên Hòa xưa qua ảnh thật bình dị, ấm áp, khó khăn mà tình cảm. Hình ảnh đô thị đã dần thay đổi, thích ứng với lối sống mới. Tuy không còn nét đặc trưng của một thời đã qua nhưng đâu đó vẫn hiển hiện nét xưa qua các di tích lịch sử, chùa chiền... Biên Hòa ngày nay phát triển nhanh chóng với các tòa nhà cao tầng, cao ốc văn phòng hiện đại, nhà máy xí nghiệp không ngừng mọc lên. Ðường sá được mở rộng với nhiều loại hình phương tiện. Con người cũng dần thay đổi, từ tính cách, văn hóa, lối sống và sinh hoạt với các trào lưu đương thời, sự giao thoa văn hóa nhiều vùng miền... Ðó chính là kết quả của sự phát triển kinh tế cùng với quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh chóng.

Với nhà báo Ðỗ Trung Tiến, Biên Hòa ngày nay qua ảnh dẫu có phát triển vượt bậc nhưng vẫn có những nét rất riêng mà không một đô thị nào có được. Ông cho rằng, đó là niềm tự hào của người dân xứ Ðồng Nai. Hiện nay, công nghệ thông tin, internet phát triển nên bất cứ ai cũng có thể thể hiện tình yêu quê hương, đất nước bằng việc giới thiệu, lan tỏa hình ảnh đẹp. Sưu tầm, giới thiệu và chú thích hình ảnh Biên Hòa xưa và nay không chỉ có tác dụng quảng bá cho nét đẹp văn hóa xứ Ðồng Nai mà còn là kênh tư liệu, giúp các thế hệ trẻ hiểu hơn lịch sử, sự hình thành, phát triển của vùng đất mình sống.

“Ðể làm được điều này, người sưu tầm cần có cái tâm, có kiến thức về văn hóa, lịch sử kể cả về nhiếp ảnh trong thời đại cách mạng 4.0. Những câu chuyện từ bức ảnh của mỗi cá nhân cũng có thể là những giá trị để trao truyền cho thế hệ sau”, nhà báo Ðỗ Trung Tiến nói.

Ðiều tuyệt vời nhất của nhiếp ảnh là lưu giữ một khoảnh khắc cho mãi mãi. Mỗi bức ảnh của sưu tầm hay sáng tác mới đều chứa đựng một cảm xúc, truyền cảm hứng về tình yêu quê hương, đất nước thấm đẫm giá trị văn hóa, lịch sử lâu đời. Cầu Ghềnh, cồn Gáo, Ðài kỷ niệm Biên Hòa … ngày xưa vẫn còn nhưng hình ảnh xưa cũ nay đã đổi thay. Bởi thế, dù được giới thiệu ở đâu, bằng hình thức nào thì những bức ảnh Biên Hòa xưa và nay đã và đang làm sống lại những ký ức tưởng đã phai trong lòng các tầng lớp nhân dân. Ðây là những hình ảnh quý giá mà thế hệ hôm nay và mai sau cần phải gìn giữ và phát huy.

Ly Na