Bệnh đột quỵ nguy hiểm khó lường

BS CKII.Nguyễn Đình Quang, Trưởng khoa Nội thần kinh Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai cho biết, đột quỵ có 2 loại chính là đột quỵ do thiếu máu cục bộ (chiếm khoảng 80%, do các cục máu đông làm tắc nghẽn động mạch, cản trở máu lưu thông lên não) và đột quỵ do xuất huyết não (chiếm khoảng 20%, là tình trạng mạch máu bị vỡ khiến máu chảy ồ ạt). Ngoài ra, còn có những cơn thiếu máu thoáng qua, diễn ra trong vài phút, người dân cần lưu ý vì đây là dấu hiệu cảnh báo nguy cơ đột quỵ.

Những đối tượng có nguy cơ mắc bệnh đột quỵ cao gồm: Người có tiền sử bị đột quỵ ở những lần trước đó; người bị các bệnh như đái tháo đường, tim mạch, cao huyết áp, mỡ máu, béo phì, hút thuốc lá, ăn uống không điều độ, lười vận động, sử dụng chất kích thích như rượu, bia quá nhiều…

Tuổi thường gặp nhất của bệnh đột quỵ khoảng 60 tuổi. Tuy nhiên những năm gần đây, có nhiều bệnh nhân bị bệnh đột quỵ khi tuổi đời còn khá trẻ. Nguyên nhân chính được cho là đa số những người trẻ mắc bệnh đột quỵ có sử dụng các chất gây nghiện, đặc biệt là thuốc lá, tiếp đó là rượu, bia. Ngoài ra, còn phải kể đến yếu tố căng thẳng do công việc hoặc nhiều yếu tố khác chi phối.

Người dân có thể dễ dàng nhận biết các dấu hiệu của bệnh đột quỵ thông qua các biểu hiện sau: Gương mặt bỗng dưng bị méo mó; không cân đối, nói đớ, khó phát âm, bị dính chữ, nói ngọng bất thường; cánh tay không cử động được, bị tê liệt một bên; hoa mắt, chóng mặt, người mất thăng bằng đột ngột; thị lực giảm; đau đầu dữ dội… Khi nhận thấy bản thân hoặc người thân có những dấu hiệu trên, người dân cần nhanh chóng đến các bệnh viện có đơn vị điều trị bệnh đột quỵ để được can thiệp sớm, giảm nguy cơ tử vong và để lại di chứng.

Để phòng bệnh đột quỵ, BS Nguyễn Đình Quang khuyến cáo người dân nên có chế độ dinh dưỡng hợp lý, ăn nhiều loại rau, củ, quả, ăn nhiều thịt trắng, hạn chế thịt đỏ, hạn chế chất béo, đồ ăn nhanh, uống đủ nước lọc... Tăng cường tập luyện thể dục thể thao, ít nhất 30 phút mỗi ngày. Không hút thuốc lá để giảm nguy cơ bị đột quỵ và nhiều bệnh lý khác liên quan đến phổi. Định kỳ 6 tháng 1 lần đi kiểm tra sức khỏe để sớm phát hiện những yếu tố nguy cơ dẫn đến đột quỵ.

PGS-TS.Nguyễn Huy Thắng, Phó chủ tịch Hội Đột quỵ Việt Nam, Chủ tịch Hội Đột quỵ TP.HCM cho hay, tử vong do đột quỵ đang đứng thứ 3 sau bệnh tim mạch và ung thư. Theo thống kê, cứ 3 người thì có 1 người có nguy cơ bị đột quỵ.

Số trường hợp mắc bệnh đột quỵ tại Việt Nam tăng lên đáng kể qua từng năm. Hiện nay, trung bình mỗi năm cả nước ghi nhận hơn 200 ngàn ca đột quỵ mới, trong đó có khoảng 11 ngàn trường hợp tử vong. Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tỷ lệ tử vong cao do đột quỵ là bệnh nhân được đưa đến bệnh viện muộn, quá giờ vàng (sau 4,5 giờ đầu kể từ khi bệnh khởi phát).

Bên cạnh đó, người bệnh đột quỵ nếu không được điều trị kịp thời sẽ dẫn đến bị tàn phế. Điều này thực sự sẽ trở thành gánh nặng cho chính bệnh nhân, gia đình bệnh nhân và xã hội bởi khi đó, việc chăm sóc, điều trị cho bệnh nhân khá tốn kém và vất vả.

“Theo công bố của Hội Đột quỵ Hoa Kỳ, trong số 10 bệnh nhân bị đột quỵ thì chỉ có 3 người có thể quay trở lại với công việc trước đó. Vì thế, mục đích hướng đến của việc điều trị bệnh đột quỵ hiện nay không chỉ là cứu sống bệnh nhân mà còn phải làm sao để bệnh nhân có thể quay trở lại cuộc sống và công việc thường ngày” – PGS-TS.Huy Thắng nói.

Hiện có 2 phương pháp chính để điều trị bệnh đột quỵ. Đó là sử dụng thuốc tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch để làm làm tiêu hủy cục huyết khối đang bị tắc trong não của bệnh nhân, giúp nhanh chóng tái lập được dòng máu nuôi não. Thuốc tiêu sợi huyết có tác dụng rõ rệt nhất trong 4,5 giờ đầu kể từ khi bệnh nhân có dấu hiệu khởi phát của bệnh đột quỵ. Kết quả điều trị thời gian qua cho thấy, cứ 8 người sử dụng thuốc tiêu sợi huyết tĩnh mạch thì có thêm 1 người phục hồi hoàn toàn. Phương pháp thứ 2 là can thiệp bằng dụng cụ. Tùy vào tình hình của bệnh nhân, các bác sĩ sẽ quyết định sử dụng phương pháp điều trị phù hợp.

Đơn vị đột quỵ đầu tiên ở Việt Nam thuộc Bệnh viện nhân dân 115 (TP.HCM). Từ đó đến nay, cả nước đã có gần 100 đơn vị đột quỵ. Đối với bệnh nhân bị đột quỵ, thời gian chính là sự sống. Do đó, người bệnh đột quỵ cần phải được đưa vào bệnh viện càng sớm càng tốt.

“Thách thức lớn nhất trong điều trị đột quỵ là bệnh nhân đến bệnh viện trễ do bản thân hoặc người nhà không nhận thức được triệu chứng của bệnh. Nhiều người không hiểu biết thấy người thân mệt mỏi, nói khó thì nghĩ bị trúng gió rồi tiến hành cạo gió, vắt chanh, lấy kim châm vào đầu ngón tay… Những cách này không những không mang lại hiệu quả mà còn có thể gây hại cho bệnh nhân” - PGS-TS. Nguyễn Huy Thắng khuyến cáo.

Tại Đồng Nai hiện có 4 đơn vị đột quỵ thuộc các bệnh viện: Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai, Bệnh viện Đa khoa Thống Nhất, Bệnh viện Đa khoa khu vực Long Khánh và Bệnh viện Hoàn Mỹ ITO Đồng Nai. Trong đó, Đơn vị đột quỵ Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai đã đạt được chứng nhận Bạch kim của Hội Đột quỵ thế giới. Đơn vị đột quỵ Bệnh viện Đa khoa khu vực Long Khánh đạt chứng nhận Vàng.