Bảo tàng Đồng Nai: Đổi mới để thu hút du khách

Là nơi lưu giữ nhiều giá trị văn hóa của vùng đất Đồng Nai, Bảo tàng Đồng Nai thời gian qua đã không ngừng nỗ lực đổi mới tổ chức hoạt động, trưng bày triển lãm để thu hút du khách. Nỗ lực đổi mới tại Bảo tàng Đồng Nai bước đầu đã có những tín hiệu khả quan, song vẫn cần thêm nhiều giải pháp để nâng hiệu quả hoạt động của Bảo tàng trong thời gian tới.​

Nỗ lực đổi mới…

Bảo tàng Đồng Nai được trưng bày theo các mảng riêng biệt ở 14 phòng; kho lưu trữ hơn 21 ngàn hiện vật gốc với hơn 25 bộ sưu tập có giá trị đặc trưng theo bề dày lịch sử của vùng đất Đồng Nai. Đó là những nét đặc trưng từ thiên nhiên, con người cho đến các hiện vật phát hiện về khảo cổ học; những nét văn hóa đặc trưng của các dân tộc bản địa: Chơ Ro, Mạ, S’tiêng, Kơho; nghề thủ công truyền thống hơn 300 năm trước cư dân miền Bắc, miền Trung và cả người Hoa vào Đồng Nai khai hoang lập nghiệp… Đặc biệt, Bảo tàng đã giới thiệu khái quát lịch sử Đồng Nai từ thời tiền sử đến các cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm, xây dựng và bảo vệ đất nước.

Nếu trước đây, Bảo tàng tỉnh thường áp dụng phương pháp trưng bày theo mô típ quen thuộc thì hiện nay đã chú ý hơn yếu tố hình thức, giải pháp trưng bày. Điển hình như hoạt động trưng bày, giới thiệu các triển lãm lưu động Trường Sa, Hoàng Sa tại các huyện Tân Phú, Xuân Lộc, TX. Long Khánh; tiếp nhận và trưng bày tượng đồng Đại tá Anh hùng lực lượng vũ trang Lê Bá Ước do Hội Khoa học lịch sử Việt Nam và Tạp chí Xưa và nay trao tặng; tiếp nhận hiện vật là các công trình âm nhạc do nhạc sĩ Trần Viết Bính trao tặng… Riêng các triển lãm lưu động về Trường Sa, Hoàng Sa trong năm 2018 thu hút hơn 4.000 lượt khách đến tham quan.

Thiếu nhi Đồng Nai tham quan Bảo tàng tỉnh.

Cán bộ Phòng Kiểm kê, bảo quản tại Bảo tàng Đồng Nai Lê Ánh Tuyết cho biết, những năm gần đây chương trình học ngoại khóa của các trường học trên địa bàn tỉnh thường chọn Bảo tàng tỉnh làm “địa chỉ tin cây”. Các thầy cô thường xuyên đưa học sinh, sinh viên đến Bảo tàng nghiên cứu, học tập. “Ở Bảo tàng, các em được tận mắt xem các hiện vật, tư liệu trưng bày, xem triển lãm chuyên đề, nghe thuyết minh… Và hầu hết các em rất hào hứng. Đây cũng được xem là sự động viên đối với những người làm công tác Bảo tàng, bởi qua đó, thế hệ trẻ hiểu hơn về văn hóa, lịch sử dân tộc, ý thức được phải sống sao cho thật xứng đáng với truyền thống cha ông, có ích đối với gia đình, xã hội”, bà Tuyết nói.

Những năm gần đây, công tác bảo tồn hiện vật ở Bảo tàng Đồng Nai ngày càng được tăng cường và đi vào chiều sâu. Theo đó, Bảo tàng đã số hóa hàng ngàn phiếu hiện vật theo quy định của Cục Di sản; đăng ký hiện vật mới; bảo quản hiện vật chất liệu vải, hiện vật giấy và hiện vật tủ gỗ. Mỗi năm, Bảo tàng thu hút khoảng hơn 10.000 lượt khách đến tham quan. Trong các triển lãm trưng bày và giới thiệu hiện vật, Bảo tàng tỉnh đã chú trọng khai thác các hiện vật gốc, điều này dễ dàng tác động tới cảm xúc người thưởng lãm.

Để thu hút nhiều hơn khách tham quan

Hiệu quả bước đầu đã có, song để duy trì và tăng tính hiệu quả thì còn nhiều vấn đề cần lưu tâm. Theo Giám đốc Bảo tàng Đồng Nai Lưu Văn Du, sau gần 20 năm mở cửa phục vụ, qua thực tiễn cho thấy đã bộc lộ nhiều hạn chế, lạc hậu trong quá trình hoạt động. Theo đó, Bảo tàng tỉnh chưa có sức hấp dẫn, lôi cuốn mạnh mẽ, chưa đáp ứng được yêu cầu ngày càng phát triển của xã hội, nhất là thời kỳ công nghệ thông tin bùng nổ. Do đó, việc đổi mới hoạt động Bảo tàng cả về tư duy nhận thức, phương pháp thể hiện, kỹ thuật, mỹ thuật trưng bày để bắt kịp và đáp ứng nhu cầu phục vụ xã hội là yêu cầu cấp thiết. “Công chúng đến với Bảo tàng không chỉ xem, hồi tưởng lại quá khứ một thời, tìm hiểu một kho đồ cổ hay nghe những câu chuyện đã qua. Công chúng đến với Bảo tàng còn để trải nghiệm, học hỏi những kiến thức mới, đúc kết những kinh nghiệm để có những phút giây trải nghiệm ý nghĩa. Bảo tàng phải lấy công chúng làm mục tiêu, đáp ứng những gì công chúng cần và đưa hiện vật bảo tàng đến với công chúng, tạo ra được một cuộc thưởng ngoạn, vui chơi bổ ích”, ông Du nhấn mạnh.

Hiện tại, Bảo tàng Đồng Nai vẫn mở cửa phục vụ du khách miễn phí. Về lâu dài, cần tính thêm nhiều giải pháp, trong đó có đẩy mạnh quảng bá. Ngoài ra, do vẫn còn hạn chế trong việc thu hút khách du lịch, bảo tàng cần chủ động “ngồi lại” với ngành Du lịch cùng các doanh nghiệp lữ hành để trao đổi, mạnh dạn kết nối các bảo tàng trong và ngoài tỉnh; đưa tham quan bảo tàng thành một điểm đến vào các tour, tạo ra lợi ích cho hai phía.

Có thể thấy, xã hội ngày càng phát triển nhu cầu của công chúng ngày một cao, đòi hỏi ngành Bảo tàng phải luôn chủ động thích ứng, đổi mới để thu hút và mang lại những giá trị thiết thực cho công chúng. Và, Bảo tàng Đồng Nai cũng không ngoại lệ.

Tập huấn công tác bảo tồn, phát huy giá trị Di sản văn hóa năm 2018

Kỷ niệm 73 năm ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 65/SL về việc bảo tồn di sản văn hóa (DSVH) dân tộc và chào mừng ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23-11), Ban quản lý di tích và danh thắng Đồng Nai phối hợp với Ban quản lý di tích tỉnh Bình Phước tổ chức hội nghị tập huấn công tác bảo tồn, phát huy giá trị DSVH năm 2018 tại di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Tà Thiết (xã Lộc Thành, huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước).

Ngoài các nội dung tập huấn, trong khuôn khổ của chương trình, các đại biểu còn đi tham quan thực tế, tìm hiểu DSVH tại di tích Tà Thiết. Qua đó, cung cấp những kiến thức quý giá, thiết thực cho những người làm công tác quản lý di tích hai địa phương Đồng Nai và Bình Phước; tạo điều kiện để cán bộ trong ngành DSVH giao lưu, học tập, trao đổi kinh nghiệm trong việc gìn giữ, bảo vệ DSVH; nâng cao nhận thức, hiểu biết về chuyên môn nghiệp vụ và các quy định của Luật Di sản trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích…

Ly Na