Ảnh hưởng dịch Covid-19: Giảm số người tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế

​Từ đầu năm 2020 đến nay, do ảnh hưởng của dịch Covid-19, hoạt động sản xuất, kinh doanh của nhiều doanh nghiệp bị thu hẹp, đình trệ, nhiều người lao động thất nghiệp, mất thu nhập… đã dẫn đến tình trạng sụt giảm mạnh số người tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT). Trước tình hình này, cơ quan BHXH tỉnh đã phối hợp với các sở, ngành liên quan tập trung nhiều giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong công tác phát triển đối tượng tham gia BHXH, BHYT.

Nhân viên Bảo hiểm xã hội tỉnh làm thủ tục rút BHXH một lần cho một  người lao động 

Sụt giảm sâu số người tham gia

Dịch bệnh Covid-19 kéo dài đã để lại nhiều hệ lụy, đặc biệt với người lao động. Nhiều người bị mất việc, giảm việc ảnh hưởng đến thu nhập, buộc phải làm thủ tục rút BHXH một lần để trang trải cuộc sống. Từ đó dẫn đến số lượng người tham gia BHXH giảm.

Theo BHXH tỉnh, tính đến ngày cuối đầu tháng 11-2020, toàn tỉnh có hơn 2,57 triệu đối tượng tham gia các loại hình bảo hiểm bắt buộc và tự nguyện. Tuy nhiên, so với thời điểm ngày 31-12-2019 thì số người tham gia các loại bảo hiểm đều sụt giảm, trong đó BHYT hiện có 2.529.022 người tham gia, giảm 50.624 người tham gia; BHXH bắt buộc hiện có 781.751 người tham gia, giảm 50.572 người; BHTN có 766.244 người tham gia, giảm 46.467 người tham gia và BHXH tự nguyện có 8.037 người tham gia, giảm 1.197 người.

Đến cơ quan BHXH tỉnh để làm thủ tục đăng ký rút BHXH một lần, anh Lê Tuấn Tú (ngụ P.Long Bình, TP.Biên Hòa) chia sẻ, anh bị mất việc từ đợt bùng phát dịch Covid-19 vào tháng 4-2020. Quá trình tham gia BHXH của anh bị ngắt quãng vì không còn được công ty đóng, ngay cả bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) anh cũng không được nhận vì công ty còn nợ tiền đóng BHXH.

 Anh Tú nói: “Dù rất muốn giữ lại sổ BHXH để dành sau này nhận lương hưu, nhưng từ khi nghỉ việc đến nay đã nửa năm vẫn chưa kiếm được việc làm mới trong khi đó có nhiều thứ phải chi tiêu nên tôi quyết định đăng ký rút BHXH một lần để lo cho gia định trong thời điểm khó khăn này”.

Theo BHXH tỉnh, hiện có rất nhiều người lao động đến đăng ký rút BHXH một lần để trang trải cuộc sống như anh Tú. Một trong những nguyên nhân chính là có nhiều doanh nghiệp phải thu hẹp sản xuất, cắt giảm lao động, doanh nghiệp phá sản, giải thể. Đây cũng là nguyên nhân chính của tình trạng sụt giảm lượng lớn đối tượng tham gia các loại hình BHYT, BHXH bắt buộc, BHTN. Song song đó, do sản xuất, kinh doanh gặp nhiều khó khăn, nhiều doanh nghiệp không có nhu cầu tuyển dụng thêm lao động… khiến số lượng đối tượng tham gia BHYT, BHXH bắt buộc, BHTN chỉ giảm mà không tăng.

Cũng do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19, tình trạng doanh nghiệp trên địa bàn nợ đọng, trốn đóng BHYT, BHXH diễn biến ngày càng phức tạp. Theo BHXH tỉnh, hiện có hàng trăm doanh nghiệp trên địa bàn nợ đọng, trốn đóng BHYT, BHXH, BHTN với số tiền lên đến hơn 705,5 tỷ đồng.

Bên cạnh những doanh nghiệp thực sự khó khăn vì ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 cũng có không ít doanh nghiệp “viện cớ” để đối phó, trốn tránh hoặc chiếm dụng tiền BHXH, BHYT, BHTN của người lao động. Trong khi đó, nhiều người lao động vì quá cần việc làm mà chấp nhận điều kiện của chủ sử dụng lao động đưa ra là tự thỏa thuận tăng lương và không đóng BHXH bắt buộc. Điều này gây khó khăn trong công tác phát triển BHXH bắt buộc trên địa bàn.

Nhiều giải pháp chủ động để kéo tăng

Hiện công tác phục hồi và phát triển đối tượng tham gia BHXH, BHYT, BHTN đang gặp nhiều khó khăn, thách thức. Đến nay, việc thực hiện các chỉ tiêu kế hoạch của tỉnh giao còn đạt thấp. Cụ thể là tỷ lệ bao phủ BHYT hiện thấp hơn chỉ tiêu 6,9%; tỷ lệ lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia BHXH hiện thấp hơn chỉ tiêu 8,2% và tỷ lệ lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia BHTN còn thấp hơn 1,7%...

Để thực hiện đạt các chỉ tiêu theo kế hoạch của tỉnh giao trong năm 2020, bên cạnh việc UBND tỉnh tiếp tục tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi sản xuất, kinh doanh để tăng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc BHXH, cơ quan BHXH tỉnh cũng đang triển khai nhiều  giải pháp cụ thể để hoàn thành các chỉ tiêu được tỉnh giao, sau khi tình hình dịch Covid-19 cơ bản được khống chế và đẩy lùi.

Giám đốc BHXH tỉnh Phạm Minh Thành cho biết, ngành BHXH phối hợp chặt chẽ với các sở, ban, ngành, các cơ quan báo chí, Bưu điện tỉnh đa dạng các hình thức tuyên truyền phù hợp đến các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, người dân; tăng cường tổ chức hội nghị khách hàng để tuyên truyền, vận động, phát triển người tham gia BHXH tự nguyện; tiếp tục triển khai rà soát dữ liệu do cơ quan thuế cung cấp để khai thác, phát triển đối tượng.

Ngoài ra, BHXH tỉnh chỉ đạo các phòng nghiệp vụ chủ động tham mưu những giải pháp cụ thể, phối hợp với các sở, ban, ngành trong tỉnh nắm rõ tình trạng hoạt động các đơn vị, doanh nghiệp, để qua đó có giải pháp hỗ trợ, vận động đơn vị, doanh nghiệp tham gia đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động nhằm bù đắp số lượng người tham gia sụt giảm thời gian qua.

Cũng theo Giám đốc BHXH tỉnh Phạm Minh Thành, BHXH tỉnh sẽ phối hợp với Cục Thuế Đồng Nai thống kê số doanh nghiệp vừa và nhỏ chưa tham gia BHXH, BHYT, BHTN. Sau đó sẽ đến tận doanh nghiệp, đơn vị để thông báo, yêu cầu các đơn vị, doanh nghiệp thực hiện trích nộp vào quỹ hưu trí, tử tuất theo đúng quy định của pháp luật, đảm bảo quyền lợi cho người lao động, bảo đảm chính sách an sinh xã hội của tỉnh, cũng như hoàn thành tỷ lệ bao phủ BHYT toàn dân trong năm 2020.

Riêng đối với những đơn vị không chấp hành đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động hoặc không ký biên bản làm việc, các cơ quan chức năng sẽ thực hiện thanh tra chuyên ngành BHXH, BHYT, BHTN đột xuất và xử lý vi phạm theo quy định. Trường hợp đơn vị, doanh nghiệp cố tình trốn đóng, sẽ kiến nghị cơ quan công an điều tra, khởi tố theo quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015.

Bên cạnh đó, BHXH tỉnh sẽ phối hợp với Bưu điện tỉnh cung cấp danh sách những đối tượng đến hạn đóng BHXH tự nguyện, BHYT, giao chỉ tiêu đến các đại lý thu, BHXH, BHYT cấp huyện để tuyên truyền, đôn đốc, vận động người dân tham gia xuyên suốt, không bỏ ngang việc tham gia BHXH, BHYT, BHTN.

                                                                                                                                                                                                                                                         Hạ Di

Box: Tại buổi làm việc với BHXH tỉnh Đồng Nai ngày 28-9, Tổng giám đốc BHXH Việt Nam Nguyễn Thế Mạnh yêu cầu cần tăng cường kiểm tra, giám sát, đôn đốc việc triển khai thực hiện kế hoạch, dự toán thu, chi, phát triển đối tượng BHXH, BHYT, BHTN được giao năm 2020. Đồng thời, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra liên ngành, thanh tra chuyên ngành, thanh tra đột xuất tại các đơn vị, doanh nghiệp nợ đọng, có dấu hiệu lạm dụng, trục lợi BHXH, BHYT, BHTN; kịp thời xử lý, kiến nghị xử lý các hành vi vi phạm pháp luật.