Cảnh giác với “tín dụng đen”

Lợi dụng khó khăn về mặt tài chính của một bộ phận người dân, nhất là công nhân lao động, hoạt động “tín dụng đen” trên địa bàn tỉnh đang có chiều hướng diễn biến phức tạp với các thủ đoạn tinh vi. Đằng sau những lời mời gọi “thủ tục đơn giản”, “không cần thế chấp”, “nhận tiền tại nhà”… là những hệ lụy mà người vay phải đối mặt.​

Thủ đoạn tinh vi

Dọc các tuyến đường, con hẻm trên địa bàn TP. Biên Hòa, nhất là khu vực tập trung các khu công nghiệp, có nhiều công nhân lao động sinh sống, dễ dàng bắt gặp vô số tờ rơi, biển quảng cáo cho vay kèm số điện thoại liên hệ. Bên cạnh đó, các lời chào mời còn được đăng tải trên mạng xã hội như Facebook hay Zalo để tiếp cận người dân. Theo lời một quảng cáo trên Zalo, chỉ cần nhấc điện thoại, người dân có thể được vay số tiền từ 1 đến 10 triệu đồng mà không cần thế chấp tài sản nào ngoài chứng minh dân dân hoặc bằng lái xe. Ðặc biệt, một số đối tượng cho vay còn in tờ rơi và phát tại các phòng trọ của công nhân. Chị Nguyễn Thị Lệ, công nhân tại KCN Biên Hòa 1 cho biết: “Ở phòng trọ thường xuyên thấy các tờ rơi cho vay được đút qua khe cửa, thấy thủ tục rất đơn giản. Ðôi khi công nhân túng thiếu thì cũng alo coi sao vì khi đã túng thì cũng không nghĩ đến lãi suất”.

Vô số các quảng cáo cho vay trên các tuyến đường, ngõ hẻm tại TP. Biên Hòa.

Sở dĩ người lao động là đối tượng mà cho vay nặng lãi hướng đến do còn hạn chế về kiến thức pháp luật, đồng thời với nguồn thu nhập eo hẹp, khi cần tiền để trang trải cho công việc, cuộc sống, không ít công nhân đã tìm đến các tổ chức “tín dụng đen” chấp nhận mức lãi suất cao để vay được khoản tiền nhanh chóng. Thế nhưng sau đó không ít người đã rơi vào cảnh “vay dễ, trả khó” do lãi mẹ đẻ lãi con, số tiền nợ tăng nhanh khiến họ không đủ khả năng chi trả. Ðiều này cũng dẫn đến nhiều vụ đòi nợ thuê, siết nợ… xảy ra trên địa bàn tỉnh thời gian qua.

Theo Giám đốc Công an tỉnh Huỳnh Tiến Mạnh, tình hình băng nhóm tội phạm trong đó có “tín dụng đen” hoạt động khá phức tạp với phương thức thủ đoạn tinh vi, có sự móc nối giữa các đối tượng trong và ngoài tỉnh. Ðặc biệt là các băng nhóm núp bóng các doanh nghiệp cho thuê tài chính, kinh doanh cầm đồ để hoạt động “tín dụng đen” cho vay nặng lãi, kèm theo là hoạt động đòi nợ, cố ý gây thương tích, cưỡng đoạt tài sản, gây mất an ninh trật tự. Trong năm 2018, công an các đơn vị, địa phương đã đấu tranh triệt phá 90 băng nhóm với hơn 500 đối tượng các loại.

Còn theo ông Huỳnh Văn Lưu, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh, hiện nay một số cá nhân, tổ chức cho vay nặng lãi biến tướng thành hợp đồng mua bán hợp pháp, các hoạt động “tín dụng đen” đều là các giao dịch ngầm mang tính dân sự giữa hai bên, gây ra nhiều khó khăn trong công tác quản lý, thu thập căn cứ để xử lý. Theo ông Lưu, sở dĩ tín dụng đen có “đất” để sống là do nhu cầu vay vốn trong dân khá lớn trong khi không tiếp cận được vốn ngân hàng, quỹ tín dụng nhân dân lại không thực hiện đúng, đầy đủ chức năng.

Để giúp người dân tiếp cận được nguồn vốn từ các kênh chính thức, hạn chế tiếp cận nguồn “tín dụng đen” Phó giám đốc phụ trách Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Đồng Nai Nguyễn Hùng Mạnh cho biết, Ngân hàng Nhà nước đang tích cực mở rộng mạng lưới hoạt động của hệ thống ngân hàng, nhất là địa bàn vùng sâu vùng xa, phát triển tài chính vi mô cũng như mạng lưới của Ngân hàng chính sách xã hội. Đối với hoạt động cho vay của các tổ chức tín dụng, ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành các thông tư, quy định nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của khách hàng, minh bạch hóa hoạt động cho vay…

Tăng cường  quản lý, xử lý vi phạm

Ðể bảo vệ quyền và lợi ích của đoàn viên, công nhân lao động, vừa qua, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã có công văn gửi Liên đoàn Lao động các tỉnh, thành phố; các Công đoàn ngành Trung ương và tương đương cũng như Công đoàn tổng công ty trực thuộc về việc tuyên truyền, phòng ngừa, ngăn chặn hoạt động tín dụng đen trong công nhân lao động. Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đề nghị các cấp Công đoàn nắm chắc tình hình tín dụng đen trong công nhân lao động. Từ đó, kịp thời thông tin tuyên truyền giúp người lao động hiểu rõ về phương thức, thủ đoạn và tác hại của “tín dụng đen” để biết, cảnh giác và tố giác; không để “tín dụng đen” làm ảnh hưởng đến việc làm, cuộc sống của công nhân lao động.

Cùng với đó, hoạt động Công đoàn cần tập trung vào việc thực hiện hiệu quả chương trình phúc lợi đoàn viên, trong đó cần quan tâm, chăm lo nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người lao động, có chính sách hỗ trợ đoàn viên, công nhân lao động nghèo, gặp hoàn cảnh khó khăn. Ðồng thời, tổ chức sinh hoạt, hướng dẫn công nhân lao động sử dụng tài chính của bản thân có hiệu quả.

Ðể hạn chế tiến tới dẹp bỏ hoạt động “tín dụng đen”, Giám đốc Công an tỉnh Huỳnh Tiến Mạnh cho biết, Công an tỉnh chỉ đạo các phòng nghiệp vụ, công an các địa phương rà soát, xác định đối tượng, băng nhóm đưa vào quản lý, nhất là các băng nhóm đòi nợ thuê, cho vay nặng lãi; tập trung lực lượng điều tra làm rõ vi phạm, xử lý nghiêm các đối tượng trước pháp luật.

Liên quan đến hoạt động “tín dụng đen”, tại kỳ họp thứ 8 HÐND tỉnh khóa IX diễn ra mới đây, Chủ tịch UBND tỉnh Ðinh Quốc Thái đề nghị Công an tỉnh tiếp tục thực hiện hiệu quả công tác rà soát nắm tình hình, xác định các đối tượng, băng nhóm đưa vào quản lý, tập trung làm rõ vi phạm, xử lý nghiêm các đối tượng trước pháp luật, nhất là các băng nhóm cho vay nặng lãi, đòi nợ thuê. Bên cạnh đó, các cấp, ngành phải tăng cường công tác tuyên truyền để nhân dân nắm được phương thức, thủ đoạn, nguy cơ tác hại của hoạt động ”tín dụng đen”; khuyến cáo người dân thận trọng trong vay mượn tiền; thay đổi quan niệm về tín dụng, trực tiếp liên hệ các tổ chức tín dụng chính thức để được tư vấn các dịch vụ tín dụng nhằm tránh được rủi ro trong giao dịch vay, gửi tiền. Ngoài ra, Ngân hàng nhà nước chi nhánh Ðồng Nai cần tổ chức cải cách hành chính mạnh mẽ, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và nhân dân có thể tiếp cận nguồn vốn vay an toàn, nhanh chóng, thuận tiện, qua đó hạn chế được hoạt động “tín dụng đen” trên địa bàn.

Điều 201, Bộ luật Hình sự quy định về tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự như sau: Người nào trong giao dịch dân sự mà cho vay với lãi suất gấp 5 lần trở lên của mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật Dân sự, thu lợi bất chính từ 30 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 200 triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm.

P.V