Trẻ hóa người mắc các bệnh lý về cột sống
- Thứ tư - 30/08/2023 10:17
- In ra
- Đóng cửa sổ này
(CTT - Đồng Nai) - Theo thống kê của Bệnh viện Đại học y dược TPHCM, 30% bệnh nhân mắc bệnh lý về cột sống là người trẻ, đang trong độ tuổi lao động. Không ít trường hợp tới khám với tình trạng nặng nề, trễ mất thời gian vàng can thiệp nên phải chịu các di chứng nghiêm trọng.
Lối sống ít vận động, đứng, ngồi sai tư thế
TS-BS. Nguyễn Minh Anh, Trưởng khoa Ngoại thần kinh Bệnh viện Đại học Y dược TPHCM cho biết, trước đây, những bệnh lý cột sống mắc phải thường chỉ ghi nhận ở người từ 55 tuổi trở lên. Bây giờ, trường hợp trẻ nhất đi khám mới ngoài 20 tuổi, nhóm từ 30-60 tuổi chiếm đa số.
Trong quá trình thăm khám, bác sĩ Minh Anh ghi nhận bên cạnh các trường hợp có triệu chứng nhẹ như đau lưng và tê tay chân, có nhiều ca lâm vào tình trạng rất nặng (đau đớn, không đi lại được, yếu liệt tay chân…). Những bệnh lý gây ra các dấu hiệu này phải kể tới thoát vị đĩa đệm, phì đại khối khớp bên làm hẹp ống sống và ảnh hưởng dây chằng, trượt và thoái hóa đốt sống (mất cân bằng lực cúi, ưỡn khiến rễ thần kinh bị căng gây đau đớn).
Sở dĩ ngày càng nhiều người trẻ phải đi khám cột sống là do lối sống ít vận động, tư thế sinh hoạt và học tập chưa đúng, chấn thương cột sống trong quá trình tập luyện thể thao…
Các bác sĩ cho hay, có 3 nhóm bệnh lý cột sống cần phải chỉ định cấp cứu (trong vòng 24-48 giờ). Nếu để quá thời gian vàng, bệnh nhân sẽ khó hồi phục, gánh chịu di chứng lâu dài.
Thứ nhất, người mắc hội chứng chùm đuôi ngựa (nhiều rễ thần kinh bị chèn ép). Bệnh nhân không chỉ bị yếu chân mà còn bị rối loạn chức năng cơ tròn (tiêu tiểu không kiểm soát). Thứ hai là nhóm bệnh nhân bị hội chứng bàn chân rủ, rễ thần kinh bị chèn ép khiến người bệnh đi hay rớt dép, ngón chân cái không bám được vào đế dép. Nếu không được mổ trong vòng 24 giờ, họ sẽ bị yếu liệt vĩnh viễn. Thứ ba là nhóm bệnh nhân bị đau kháng trị với thuốc.
Bên cạnh đó, những bệnh nhân bị teo cơ, yếu chân tay tiến triển cần được can thiệp phẫu thuật đúng thời điểm. 85% bệnh nhân đi khám cột sống là bị đau lưng đơn thuần, sẽ tự hồi phục sau 2-4 tuần. Tuy nhiên, nếu quá thời gian này mà tình trạng vẫn không cải thiện, bệnh nhân cần được phối hợp đa chuyên khoa để can thiệp phù hợp.
Các phương pháp điều trị
Đối với lĩnh vực điều trị bệnh lý cột sống, bên cạnh dùng thuốc và vật lý trị liệu, phục hồi chức năng, còn có các phương pháp xâm lấn tối thiểu như phẫu thuật nội soi cột sống, bắt vít qua da cố định cột sống, đặt điện cực kích thích tủy sống điều trị đau… Đặc biệt, bệnh nhân mắc bệnh lý cột sống rất dễ bị trầm cảm do các cơn đau đớn và những bất tiện trong cuộc sống. Vì vậy, họ cần được chăm sóc và tư vấn tâm lý để giảm thiểu các tổn thương về mặt tinh thần do bệnh tật gây ra.
Theo ThS-BS. Nguyễn Nhựt Linh, Khoa Ngoại thần kinh Bệnh viện Đại học y dược TP.HCM, những vấn đề liên quan tới cột sống bao gồm bệnh lý do chấn thương, thoái hóa, các bệnh do u tân sinh, các tác nhân gây viêm cột sống - tủy sống. Nếu xuất hiện triệu chứng đau lưng kéo dài, cơn đau làm yếu, tê bì chân gây ảnh hưởng chất lượng sống, cần đi khám chuyên khoa ngay để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Đối với bệnh lý chèn ép tủy hoặc thần kinh cấp tính, bệnh nhân chỉ có 24-48 giờ để giải quyết các tổn thương. Quá thời gian này, bệnh nhân sẽ mất cơ hội hồi phục và bị tàn phế.
Các bác sĩ cũng nhấn mạnh những sai lầm thường gặp khi mắc bệnh lý cột sống như từ chối mổ khi có chỉ định. Đây là tình trạng hay gặp ở người mắc bệnh lý cột sống. Không ít bệnh nhân cho rằng mổ cột sống sẽ bị liệt. Khi có triệu chứng bất thường về cột sống, ưu tiên hàng đầu là điều trị nội khoa. Tuy nhiên, mỗi phương pháp chỉ có hiệu quả trong một giai đoạn nhất định. Nếu uống thuốc từ 6-8 tuần mà vẫn không hồi phục thì bắt buộc phải phẫu thuật để tránh các di chứng teo cơ, yếu chi, tiểu không kiểm soát do rối loạn cơ vòng…
Nhiều trường hợp mắc bệnh lý cột sống lạm dụng thuốc kháng viêm, giảm đau trong thời gian dài. Tác dụng phụ của thuốc gây suy thượng thận, ảnh hưởng không nhỏ tới sức khỏe.
Nắn chỉnh cột sống bừa bãi. Các bệnh viện đã tiếp nhận vài trường hợp là nạn nhân của việc nắn chỉnh cột sống tại các cơ sở tự phát. Hậu quả là lực tác động lên cột sống đã gây thoát vị đĩa đệm, đè ép lên rễ thần kinh khiến bệnh nhân bị rối loạn cơ vòng, tiểu không kiểm soát.
Đi mát xa làm các động tác bẻ cổ. Đây là hành động vô cùng nguy hiểm. Từng có bệnh nhân bị tê rần 2 cánh tay do chèn ép tủy sau khi được mát xa bẻ cổ. Khi bị chèn ép tủy, nạn nhân có thể bị yếu liệt vĩnh viễn.
Lối sống ít vận động, đứng, ngồi sai tư thế
TS-BS. Nguyễn Minh Anh, Trưởng khoa Ngoại thần kinh Bệnh viện Đại học Y dược TPHCM cho biết, trước đây, những bệnh lý cột sống mắc phải thường chỉ ghi nhận ở người từ 55 tuổi trở lên. Bây giờ, trường hợp trẻ nhất đi khám mới ngoài 20 tuổi, nhóm từ 30-60 tuổi chiếm đa số.
Bệnh nhân đăng ký khám, chữa bệnh tại Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM
Trong quá trình thăm khám, bác sĩ Minh Anh ghi nhận bên cạnh các trường hợp có triệu chứng nhẹ như đau lưng và tê tay chân, có nhiều ca lâm vào tình trạng rất nặng (đau đớn, không đi lại được, yếu liệt tay chân…). Những bệnh lý gây ra các dấu hiệu này phải kể tới thoát vị đĩa đệm, phì đại khối khớp bên làm hẹp ống sống và ảnh hưởng dây chằng, trượt và thoái hóa đốt sống (mất cân bằng lực cúi, ưỡn khiến rễ thần kinh bị căng gây đau đớn).
Sở dĩ ngày càng nhiều người trẻ phải đi khám cột sống là do lối sống ít vận động, tư thế sinh hoạt và học tập chưa đúng, chấn thương cột sống trong quá trình tập luyện thể thao…
Các bác sĩ cho hay, có 3 nhóm bệnh lý cột sống cần phải chỉ định cấp cứu (trong vòng 24-48 giờ). Nếu để quá thời gian vàng, bệnh nhân sẽ khó hồi phục, gánh chịu di chứng lâu dài.
Thứ nhất, người mắc hội chứng chùm đuôi ngựa (nhiều rễ thần kinh bị chèn ép). Bệnh nhân không chỉ bị yếu chân mà còn bị rối loạn chức năng cơ tròn (tiêu tiểu không kiểm soát). Thứ hai là nhóm bệnh nhân bị hội chứng bàn chân rủ, rễ thần kinh bị chèn ép khiến người bệnh đi hay rớt dép, ngón chân cái không bám được vào đế dép. Nếu không được mổ trong vòng 24 giờ, họ sẽ bị yếu liệt vĩnh viễn. Thứ ba là nhóm bệnh nhân bị đau kháng trị với thuốc.
Bên cạnh đó, những bệnh nhân bị teo cơ, yếu chân tay tiến triển cần được can thiệp phẫu thuật đúng thời điểm. 85% bệnh nhân đi khám cột sống là bị đau lưng đơn thuần, sẽ tự hồi phục sau 2-4 tuần. Tuy nhiên, nếu quá thời gian này mà tình trạng vẫn không cải thiện, bệnh nhân cần được phối hợp đa chuyên khoa để can thiệp phù hợp.
Các phương pháp điều trị
Đối với lĩnh vực điều trị bệnh lý cột sống, bên cạnh dùng thuốc và vật lý trị liệu, phục hồi chức năng, còn có các phương pháp xâm lấn tối thiểu như phẫu thuật nội soi cột sống, bắt vít qua da cố định cột sống, đặt điện cực kích thích tủy sống điều trị đau… Đặc biệt, bệnh nhân mắc bệnh lý cột sống rất dễ bị trầm cảm do các cơn đau đớn và những bất tiện trong cuộc sống. Vì vậy, họ cần được chăm sóc và tư vấn tâm lý để giảm thiểu các tổn thương về mặt tinh thần do bệnh tật gây ra.
Việc nắn chỉnh cột sống cần được thực hiện bởi những người có chuyên môn
Theo ThS-BS. Nguyễn Nhựt Linh, Khoa Ngoại thần kinh Bệnh viện Đại học y dược TP.HCM, những vấn đề liên quan tới cột sống bao gồm bệnh lý do chấn thương, thoái hóa, các bệnh do u tân sinh, các tác nhân gây viêm cột sống - tủy sống. Nếu xuất hiện triệu chứng đau lưng kéo dài, cơn đau làm yếu, tê bì chân gây ảnh hưởng chất lượng sống, cần đi khám chuyên khoa ngay để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Đối với bệnh lý chèn ép tủy hoặc thần kinh cấp tính, bệnh nhân chỉ có 24-48 giờ để giải quyết các tổn thương. Quá thời gian này, bệnh nhân sẽ mất cơ hội hồi phục và bị tàn phế.
Các bác sĩ cũng nhấn mạnh những sai lầm thường gặp khi mắc bệnh lý cột sống như từ chối mổ khi có chỉ định. Đây là tình trạng hay gặp ở người mắc bệnh lý cột sống. Không ít bệnh nhân cho rằng mổ cột sống sẽ bị liệt. Khi có triệu chứng bất thường về cột sống, ưu tiên hàng đầu là điều trị nội khoa. Tuy nhiên, mỗi phương pháp chỉ có hiệu quả trong một giai đoạn nhất định. Nếu uống thuốc từ 6-8 tuần mà vẫn không hồi phục thì bắt buộc phải phẫu thuật để tránh các di chứng teo cơ, yếu chi, tiểu không kiểm soát do rối loạn cơ vòng…
Nhiều trường hợp mắc bệnh lý cột sống lạm dụng thuốc kháng viêm, giảm đau trong thời gian dài. Tác dụng phụ của thuốc gây suy thượng thận, ảnh hưởng không nhỏ tới sức khỏe.
Nắn chỉnh cột sống bừa bãi. Các bệnh viện đã tiếp nhận vài trường hợp là nạn nhân của việc nắn chỉnh cột sống tại các cơ sở tự phát. Hậu quả là lực tác động lên cột sống đã gây thoát vị đĩa đệm, đè ép lên rễ thần kinh khiến bệnh nhân bị rối loạn cơ vòng, tiểu không kiểm soát.
Đi mát xa làm các động tác bẻ cổ. Đây là hành động vô cùng nguy hiểm. Từng có bệnh nhân bị tê rần 2 cánh tay do chèn ép tủy sau khi được mát xa bẻ cổ. Khi bị chèn ép tủy, nạn nhân có thể bị yếu liệt vĩnh viễn.