Tăng huyết áp - kẻ giết người thầm lặng

(CTT-Đồng Nai) Theo thống kê của Hội Tim mạch Việt Nam, cả nước có khoảng 47% người từ 25 tuổi trở lên bị bệnh tăng huyết áp (THA). Tại Đồng Nai, hiện có khoảng 85 ngàn người mắc bệnh THA đang được quản lý tại các cơ sở y tế. Đây là một trong những bệnh không lây nhiễm phổ biến nhất trên thế giới, có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm, thậm chí dẫn đến tử vong. Do đó, người dân cần đi khám sức khỏe định kỳ, có lối sống, ăn uống, sinh hoạt lành mạnh, tránh xa các chất kích thích…


Nhận biết bệnh THA

Một người được xác định mắc bệnh tăng huyết áp (THA) khi huyết áp tâm thu từ 140mmHg trở lên và/hoặc huyết áp tâm trương từ 90mmHg trở lên. Chỉ số huyết áp lý tưởng là ở mức 120/80mmHg.

BS CKII.Đồng Minh Hùng, Khoa Phòng chống bệnh không lây nhiễm, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh cho biết, khoảng 1/3 người bệnh THA không có triệu chứng rõ ràng, chỉ được phát hiện mắc bệnh khi vô tình đi khám sức khỏe. Tùy thuộc vào thể trạng của từng người mà có thể gặp một số dấu hiệu như: choáng váng, nhức đầu, mất ngủ, chóng mặt, ù tai, hoa mắt, khó thở, đau tức ngực, hồi hộp, đỏ mặt, buồn nôn.

Bệnh THA gây ra những biến chứng nguy hiểm, ảnh hưởng nặng nề đến sức khỏe của người bệnh. Thậm chí, có những trường hợp tử vong trước khi có triệu chứng.

Có 4 cơ quan trong cơ thể bị ảnh hưởng nặng nề bởi bệnh THA. Đó là tim, não, mắt và thận. Đối với tim, bệnh THA có thể gây suy tim, nhồi máu cơ tim. Đối với não, có thể gây nhức đầu, chóng mặt, giảm trí nhớ, tai biến mạch máu não. Bệnh cũng khiến mắt bị xuất huyết võng mạc, phù nề, thậm chí mù lòa. Riêng với thận, bệnh THA gây suy thận mạn khiến người bệnh phải điều trị thường xuyên, suốt đời.

Thời gian gần đây, trên địa bàn tỉnh ghi nhận một số trường hợp tử vong liên quan đến bệnh Covid-19. Theo các bác sĩ, hầu hết các bệnh nhân tử vong liên quan đến Covid-19 đều mắc các bệnh nền nguy hiểm như THA, suy tim, ung thư. Do đó, khi nhiễm Covid-19, sức khỏe của các bệnh nhân sụt giảm nhanh chóng, không đáp ứng được với các biện pháp điều trị và tử vong.

Ông H.V.T., 71 tuổi, ngụ P.Trảng Dài, TP.Biên Hòa được phát hiện mắc bệnh THA cách đây hơn 10 năm. Từ đó đến nay, ông thường xuyên phải đến bệnh viện để thăm khám và lấy thuốc uống. Sức khỏe của ông T. cũng suy giảm dần theo thời gian, không thể làm được việc nặng, không thể gắng sức vì nếu gắng sức là tim lại đập nhanh khiến người mệt mỏi, chóng mặt, hoa mắt.

Không riêng với người cao tuổi mà hiện nay, người mắc bệnh THA đang có xu hướng trẻ hóa. Sau một lần bị ngất xỉu trong khi làm việc, phải nhập viện cấp cứu, anh H.M.L, 34 tuổi, ngụ P.Xuân Trung, TP.Long Khánh được chẩn đoán mắc bệnh THA kèm suy tim. Đang là lao động chính trong gia đình, anh L. buộc phải nghỉ làm tại công ty vì sức khỏe không đáp ứng. Anh thường xuyên phải đến bệnh viện để kiểm tra sức khỏe và uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ, không dám bỏ liều.

Phòng ngừa bệnh THA

BS Nguyễn Tất Trung, Khoa Nội tim mạch Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai cho hay, khoảng 90% bệnh nhân mắc bệnh THA không rõ nguyên nhân. Những yếu tố nguy cơ gây bệnh THA thường gặp gồm: người từ 45 tuổi trở lên; người thừa cân, béo phì với vòng bụng ở nam >=90 cm và >=80 cm đối với nữ. Ngoài ra, những người có thói quen sử dụng rượu, bia, thuốc lá cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh THA so với những người không sử dụng các chất này. Chế độ ăn nhiều muối, ít rau củ quả; ít vận động, tâm lý căng thẳng, lo âu, mệt mỏi cũng là nguyên nhân khiến bệnh THA gia tăng.

Các bác sĩ cho biết thêm, nếu như trong gia đình có người mắc bệnh THA hay bản thân mắc các bệnh mạn tính như: đái tháo đường, suy thận, viêm cầu thận, hội chứng thận hư, u tuyến thượng thận, cường giáp, suy giáp… cũng nên quan tâm hơn đến sức khỏe bản thân, đi khám sức khỏe định kỳ để sớm phát hiện bệnh nếu có.

“Hiện nay, trên thị trường có bán máy đo huyết áp điện tử cá nhân nhỏ gọn, sử dụng đơn giản. Người dân nếu mắc bệnh THA hoặc có yếu tố nguy cơ có thể tự mua máy đo huyết áp này để sử dụng tại nhà những khi cần thiết. Khi các chỉ số có dấu hiệu bất thường, người dân cần đến cơ sở y tế để được bác sĩ có chuyên môn thăm khám, chỉ định điều trị phù hợp, tránh việc tự ý điều trị hoặc tăng, giảm liều thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ” - BS Trung nói.

 
Để có chỉ số huyết áp ổn định, bác sĩ khuyến cáo người dân cần có chế độ ăn hợp lý, giảm ăn mặn (sử dụng dưới 5g muối/ngày), tăng cường ăn rau xanh, hoa quả tươi, chất xơ; hạn chế ăn thức ăn chế biến sẵn, thức ăn béo. Tăng cường tập luyện thể dục thể thao, tập thể dục tối thiểu 30 phút/ngày. Duy trì cân nặng lý tưởng với chỉ số khối cơ thể (BMI) từ 18,5 đến 22,9; cố gắng duy trì vòng bụng dưới 90cm đối với nam và dưới 80cm đối với nữ; hạn chế sử dụng các chất kích thích như rượu, bia, thuốc lá, thuốc lào. Tránh lo âu, căng thẳng thần kinh; cần chú ý đến việc thư giãn, nghỉ ngơi hợp lý, tránh bị lạnh đột ngột…