Những hạn chế của y tế cơ sở
- Thứ hai - 06/11/2023 10:58
- In ra
- Đóng cửa sổ này
(CTT-Đồng Nai) - Y tế tuyến cơ sở ngày càng có vai trò quan trọng trong bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, đã góp phần quan trọng trong phòng, chống dịch bệnh, đặc biệt trong phòng, chống dịch Covid-19.
Tuy nhiên, nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân ngày càng cao, có những quy định mới được ban hành, cơ sở vật chất, nhân lực, trang thiết bị; trình độ, năng lực, kinh nghiệm chuyên môn còn nhiều hạn chế, vì vậy, đòi hỏi nhiều nỗ lực trong quản lý, chỉ đạo thực hiện và nhiều nhiệm vụ mới đặt ra cho ngành y tế.
Nhiều bất cập, hạn chế
Phó Giám đốc Sở Y tế Võ Thị Ngọc Lắm cho biết, y tế cơ sở vẫn chưa thực hiện tốt việc quản lý sức khỏe cá nhân, tầm soát phát hiện bệnh sớm, quản lý bệnh nhất là các bệnh mạn tính. Cơ chế tài chính còn bất cập, thiếu cơ số thuốc, năng lực cung ứng dịch vụ hạn chế, người dân chưa tin tưởng vào y tế cơ sở dẫn đến vượt tuyến trên. Các phần mềm còn phân mảnh, không thống nhất do không cùng nền tảng giải pháp kỹ thuật, phụ thuộc nhiều vào nhà cung cấp nên việc kết nối, chia sẻ thông tin, dữ liệu còn gặp nhiều khó khăn.
Đến nay, trên địa bàn tỉnh có trên 82% số trạm y tế xã có đủ điều kiện khám, chữa bệnh BHYT và thực hiện được tối thiểu 85% danh mục dịch vụ kỹ thuật của tuyến xã; duy trì 100% xã đạt tiêu chí quốc gia về y tế; 100% trạm y tế có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn được đầu tư cơ sở vật chất.
Trong 60 dự án được đầu tư, xây dựng theo kế hoạch của UBND tỉnh, đến tháng 10 năm 2023, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh đã hoàn thành được 37 dự án; chuyển qua Ban Quản lý dự án huyện, thành phố làm chủ đầu tư thực hiện 10 dự án (trạm y tế); đang tiếp tục triển khai thực hiện xây dựng 13 dự án.
Thực tế cho thấy, chất lượng khám chữa bệnh ở tuyến cơ sở còn hạn chế, tiến độ triển khai kỹ thuật mới, kỹ thuật cao của các trung tâm y tế còn chậm, điều kiện làm việc và điều kiện phục vụ bệnh nhân ở một số bệnh viện và trung tâm y tế chưa đạt yêu cầu. Mô hình bệnh tật diễn biến phức tạp, một số bệnh mới nổi như: COVID-19, Cúm A/H1N1, cúm A/H5N1,... diễn biến khó lường. Đặc biệt là tỷ lệ mắc bệnh không lây nhiễm như: Bệnh lý tim mạch, đột quỵ, ung thư, đái tháo đường, bệnh phổi mạn tính... có xu hướng gia tăng.
Ngoài ra, tình hình dịch bệnh và an toàn vệ sinh thực phẩm trên địa bàn còn diễn biến phức tạp, tỷ lệ mắc một số bệnh truyền nhiễm như sốt xuất huyết, tay chân miệng vẫn khá cao, nguy cơ bùng phát dịch và xảy ra ngộ độc thực phẩm còn cao. Công tác phòng, chống và kiểm soát các bệnh không lây nhiễm chưa đáp ứng yêu cầu, chưa theo kịp với những thay đổi về cơ cấu bệnh tật trong điều kiện công nghiệp hóa và kinh tế - xã hội phát triển.
Nguồn nhân lực y tế còn thiếu và yếu, nhất là bác sĩ, tỷ lệ bác sĩ/vạn dân tuyến y tế cơ sở còn thấp, đặc biệt là y tế xã, phường, thị trấn, việc thu hút bác sĩ về công tác tại các trạm y tế và các cơ sở y tế tuyến huyện gặp rất nhiều khó khăn. Nhân lực y tế tuyến cơ sở chưa đáp ứng đầy đủ về số lượng và chất lượng. Hầu hết các cơ sở y tế thiếu bác sĩ, tỷ lệ trạm y tế có bác sĩ biên chế trong định biên chưa đạt. Cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin trong ngành y tế còn hạn chế, nhiều cơ sở y tế triển khai chậm. Một số cơ sở y tế xuống cấp, thiếu trang thiết bị chậm được đầu tư để nâng cao chất lượng chuyên môn.
Tăng cường đầu tư cho y tế cơ sở
Theo Giám đốc Sở Y tế Lê Quang Trung, vừa qua, Bộ Y tế đã ban hành những chính sách mới quy định về quy mô cơ sở vật chất, chuyên môn, trang thiết bị, kỹ thuật y tế của tuyến y tế cơ sở.
Qua đó cho thấy, cơ sở hiện hữu của các trạm y tế, trung tâm y tế không phù hợp với quy định, cần phải xây dựng và sửa chữa, mua sắm bổ sung trang thiết bị để phù hợp với quy định mới của Bộ Y tế.
Xác định việc đầu tư cho y tế là đầu tư liên tục để đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân ngày càng cao, UBND tỉnh đã chỉ đạo rà soát và tiếp tục giao UBND các huyện, thành phố làm chủ đầu tư thực hiện xây mới 55 trạm y tế và sửa chữa, cải tạo 46 trạm y tế. Đồng thời, UBND tỉnh giao Sở Y tế làm chủ đầu tư mua sắm bổ sung trang thiết bị y tế cho 20 trạm y tế trong giai đoạn 2022-2025.
Để từng bước tháo gỡ những khó khăn của tuyến y tế cơ sở, Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã chỉ đạo Sở Y tế rà soát tuyến y tế cơ sở, đặc biệt là tuyến y tế xã, phường, thị trấn để tăng cường chất lượng và nâng cao năng lực hoạt động cho tuyến y tế cơ sở trên địa bàn tỉnh Đồng Nai đến năm 2030.
Trong đó tập trung thu hút, đào tạo, nâng cao năng lực cán bộ y tế; sửa chữa, cải tạo, xây mới cơ sở vật chất; mua sắm trang thiết bị với mục tiêu nâng cao chất lượng hoạt động tuyến y tế cơ sở hướng đến sự hài lòng người bệnh.
Nhân viên y tế sử dụng máy hấp dụng cụ tại trạm y tế trên địa bàn H.Vĩnh Cửu
Tuy nhiên, nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân ngày càng cao, có những quy định mới được ban hành, cơ sở vật chất, nhân lực, trang thiết bị; trình độ, năng lực, kinh nghiệm chuyên môn còn nhiều hạn chế, vì vậy, đòi hỏi nhiều nỗ lực trong quản lý, chỉ đạo thực hiện và nhiều nhiệm vụ mới đặt ra cho ngành y tế.
Nhiều bất cập, hạn chế
Phó Giám đốc Sở Y tế Võ Thị Ngọc Lắm cho biết, y tế cơ sở vẫn chưa thực hiện tốt việc quản lý sức khỏe cá nhân, tầm soát phát hiện bệnh sớm, quản lý bệnh nhất là các bệnh mạn tính. Cơ chế tài chính còn bất cập, thiếu cơ số thuốc, năng lực cung ứng dịch vụ hạn chế, người dân chưa tin tưởng vào y tế cơ sở dẫn đến vượt tuyến trên. Các phần mềm còn phân mảnh, không thống nhất do không cùng nền tảng giải pháp kỹ thuật, phụ thuộc nhiều vào nhà cung cấp nên việc kết nối, chia sẻ thông tin, dữ liệu còn gặp nhiều khó khăn.
Đến nay, trên địa bàn tỉnh có trên 82% số trạm y tế xã có đủ điều kiện khám, chữa bệnh BHYT và thực hiện được tối thiểu 85% danh mục dịch vụ kỹ thuật của tuyến xã; duy trì 100% xã đạt tiêu chí quốc gia về y tế; 100% trạm y tế có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn được đầu tư cơ sở vật chất.
Trong 60 dự án được đầu tư, xây dựng theo kế hoạch của UBND tỉnh, đến tháng 10 năm 2023, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh đã hoàn thành được 37 dự án; chuyển qua Ban Quản lý dự án huyện, thành phố làm chủ đầu tư thực hiện 10 dự án (trạm y tế); đang tiếp tục triển khai thực hiện xây dựng 13 dự án.
Thực tế cho thấy, chất lượng khám chữa bệnh ở tuyến cơ sở còn hạn chế, tiến độ triển khai kỹ thuật mới, kỹ thuật cao của các trung tâm y tế còn chậm, điều kiện làm việc và điều kiện phục vụ bệnh nhân ở một số bệnh viện và trung tâm y tế chưa đạt yêu cầu. Mô hình bệnh tật diễn biến phức tạp, một số bệnh mới nổi như: COVID-19, Cúm A/H1N1, cúm A/H5N1,... diễn biến khó lường. Đặc biệt là tỷ lệ mắc bệnh không lây nhiễm như: Bệnh lý tim mạch, đột quỵ, ung thư, đái tháo đường, bệnh phổi mạn tính... có xu hướng gia tăng.
Ngoài ra, tình hình dịch bệnh và an toàn vệ sinh thực phẩm trên địa bàn còn diễn biến phức tạp, tỷ lệ mắc một số bệnh truyền nhiễm như sốt xuất huyết, tay chân miệng vẫn khá cao, nguy cơ bùng phát dịch và xảy ra ngộ độc thực phẩm còn cao. Công tác phòng, chống và kiểm soát các bệnh không lây nhiễm chưa đáp ứng yêu cầu, chưa theo kịp với những thay đổi về cơ cấu bệnh tật trong điều kiện công nghiệp hóa và kinh tế - xã hội phát triển.
Nguồn nhân lực y tế còn thiếu và yếu, nhất là bác sĩ, tỷ lệ bác sĩ/vạn dân tuyến y tế cơ sở còn thấp, đặc biệt là y tế xã, phường, thị trấn, việc thu hút bác sĩ về công tác tại các trạm y tế và các cơ sở y tế tuyến huyện gặp rất nhiều khó khăn. Nhân lực y tế tuyến cơ sở chưa đáp ứng đầy đủ về số lượng và chất lượng. Hầu hết các cơ sở y tế thiếu bác sĩ, tỷ lệ trạm y tế có bác sĩ biên chế trong định biên chưa đạt. Cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin trong ngành y tế còn hạn chế, nhiều cơ sở y tế triển khai chậm. Một số cơ sở y tế xuống cấp, thiếu trang thiết bị chậm được đầu tư để nâng cao chất lượng chuyên môn.
Kiểm tra hoạt động của phòng y tế trường học
Tăng cường đầu tư cho y tế cơ sở
Theo Giám đốc Sở Y tế Lê Quang Trung, vừa qua, Bộ Y tế đã ban hành những chính sách mới quy định về quy mô cơ sở vật chất, chuyên môn, trang thiết bị, kỹ thuật y tế của tuyến y tế cơ sở.
Qua đó cho thấy, cơ sở hiện hữu của các trạm y tế, trung tâm y tế không phù hợp với quy định, cần phải xây dựng và sửa chữa, mua sắm bổ sung trang thiết bị để phù hợp với quy định mới của Bộ Y tế.
Xác định việc đầu tư cho y tế là đầu tư liên tục để đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân ngày càng cao, UBND tỉnh đã chỉ đạo rà soát và tiếp tục giao UBND các huyện, thành phố làm chủ đầu tư thực hiện xây mới 55 trạm y tế và sửa chữa, cải tạo 46 trạm y tế. Đồng thời, UBND tỉnh giao Sở Y tế làm chủ đầu tư mua sắm bổ sung trang thiết bị y tế cho 20 trạm y tế trong giai đoạn 2022-2025.
Để từng bước tháo gỡ những khó khăn của tuyến y tế cơ sở, Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã chỉ đạo Sở Y tế rà soát tuyến y tế cơ sở, đặc biệt là tuyến y tế xã, phường, thị trấn để tăng cường chất lượng và nâng cao năng lực hoạt động cho tuyến y tế cơ sở trên địa bàn tỉnh Đồng Nai đến năm 2030.
Trong đó tập trung thu hút, đào tạo, nâng cao năng lực cán bộ y tế; sửa chữa, cải tạo, xây mới cơ sở vật chất; mua sắm trang thiết bị với mục tiêu nâng cao chất lượng hoạt động tuyến y tế cơ sở hướng đến sự hài lòng người bệnh.