Nghề giám định pháp y - những chuyện chưa kể

(CTT-Đồng Nai) Sau rất nhiều lần lỡ hẹn do liên tục phải đi công tác đột xuất, cuối tuần vừa qua, BS Nguyễn Gió (Giám đốc Trung tâm Pháp y tỉnh) mới có một buổi sáng “rảnh rang” để chia sẻ về công việc thầm lặng mà anh và đồng nghiệp đang làm.

Xứng đáng là cán cân công lý

Cách đây 17 năm, sau khi tốt nghiệp chuyên ngành Bác sĩ đa khoa Trường đại học Y dược Huế, BS Nguyễn Gió - bác sĩ trẻ duy nhất của cả nước thời điểm đó tình nguyện trở thành bác sĩ pháp y. Anh nộp hồ sơ xin việc vào Trung tâm Pháp y tỉnh Đồng Nai trong khi có rất nhiều cơ hội việc làm tại các bệnh viện.

Những ngày đầu bước chân vào nghề, BS Gió được các bác sĩ đàn anh tận tình hướng dẫn, chỉ bảo. Vụ đầu tiên anh tham gia với vai trò hỗ trợ giám định viên là năm 2006, có một ông cụ đang đi xe đạp thì té xuống đất, va đầu vào thành cầu tử vong, máu chảy rất nhiều. Sau khi hỗ trợ mổ tử thi, kiểm tra não, tim, phổi của nạn nhân, các giám định viên đánh giá nạn nhân bị nhồi máu cơ tim dẫn đến đột tử.

2 năm sau đó, BS Gió gặp phải một trường hợp khiến anh khá ám ảnh. Đó là 1 nam thanh niên ở xã Đắk Lua, H.Tân Phú đi làm rẫy thì tử vong, đến gần 40 ngày sau mới được phát hiện.

“Khi đó cơ thể nạn nhân đã thối rữa, mùi rất khủng khiếp, có rất nhiều côn trùng. Mặc dù phải tiếp xúc với môi trường độc hại nhưng tôi và các đồng nghiệp đã thực hiện giám định, đánh giá các tổn thương trên cơ thể nạn nhân cẩn trọng, tỉ mỉ, đúng quy trình. Từ đó đã loại trừ nguyên nhân tử vong do gãy xương hay độc chất, khả năng cao nạn nhân tử vong do bệnh lý” - BS Gió nhớ lại.

Mới đây, nhờ sự vào cuộc của các giám định viên Trung tâm Pháp y tỉnh mà công an đã tìm ra thủ phạm gây tai nạn giao thông khiến một phụ nữ làm nghề bán vé số tử vong trên địa bàn P.Tân Vạn, TP.Biên Hòa.

Theo đó, sáng ngày 27-10, người dân phát hiện có người phụ nữ nằm bên vệ đường nên đưa vào bệnh viện cấp cứu, nhưng được chẩn đoán đã tử vong ngoại viện. Ban đầu nhiều người nghĩ rằng khả năng người này bị đột quỵ dẫn đến tử vong. Tuy nhiên, khi mổ tử thi, các giám định viên phát hiện nạn nhân bị gãy nhiều xương xườn, khả năng do bị xe tông. Các giám định viên còn đưa ra khả năng về loại xe gây tai nạn cho người phụ nữ. Từ những nhận xét và suy đoán của giám định viên pháp y, lực lượng công an đã tiến hành truy xét và tìm ra được chiếc xe tải nhỏ gây tai nạn, bắt tài xế phải nhận tội.

Một vụ án xảy ra từ năm 2009 mà đến nay BS Gió vẫn nhớ như in. Đó là vụ án xảy ra tại suối Cầu Quan, xã Phước Tân, H.Long Thành (nay là P.Phước Tân, TP.Biên Hòa).

Nạn nhân là một phụ nữ đi lấy củi trong rừng tràm thì bị giết và dìm xuống đáy suối. Sau khi nhận được thông tin từ cơ quan công an, BS Gió cùng ê kíp đã nhanh chóng có mặt tại hiện trường để khám nghiệm tử thi. Kết quả giám định cho thấy, nạn nhân bị hiếp, giết, mổ bụng lấy phụ tạng rồi dìm xuống suối khoảng 2 ngày trước. Từ những kết quả và nhận định của các giám định viên, cơ quan công an đã nhanh chóng tìm ra hung thủ chỉ vài giờ sau đó.

Hay một vụ ẩu đả xảy ra giữa 2 anh em ruột làm một người tử vong. Ban đầu khi thấy vết trầy trên đầu của nạn nhân, nhiều người nghĩ rằng nạn nhân bị đánh, nhưng khi các giám định viên pháp y tiến hành giám định tử thi thì phát hiện nạn nhân chết không phải do bị đánh, mà nạn nhân có tiền sử về bệnh tim, lúc tinh thần bị kích động đã bị suy tim dẫn đến tử vong.

Đặt cái Tâm của người thầy thuốc lên trên hết

Trung bình mỗi năm, Trung tâm Pháp y tỉnh Đồng Nai thực hiện khoảng 2,5 ngàn vụ giám định tử thi, giám định thương tật, giám định xâm hại tình dục, giám định hồ sơ, giám định hung khí gây án…, đứng thứ 3 cả nước chỉ sau Trung tâm Pháp y TP.HCM và Hà Nội.

 
Những nhận xét, kết luận của giám định viên pháp y có ý nghĩa quan trọng, phục vụ cho công tác điều tra, truy tố, xét xử, bào chữa, kết án. Để đưa ra kết luận chính xác, khách quan, trung thực, yêu cầu giám định viên phải không ngừng nỗ lực, tìm tòi, học hỏi để nâng cao trình độ chuyên môn không chỉ trong lĩnh vực y học mà cả sinh học, hóa học, vật lý học, tin học…

“Bất kể khi nào, dù ngày hay đêm, ngày thường hay ngày nghỉ, môi trường làm việc ra sao, hễ cơ quan công an cần trưng cầu, các giám định viên đều sẵn sàng lên đường làm nhiệm vụ. Có nhiều vụ án, chúng tôi chịu sức ép rất lớn từ dư luận xã hội, từ bị hại, gia đình bị hại, thủ phạm, gia đình thủ phạm và cả từ phía luật sư, tòa án, cơ quan tố tụng. Trong mỗi vụ án, chúng tôi đều làm việc nghiêm túc, cẩn trọng, cân nhắc rất kỹ lưỡng, đặt cái tâm của người thầy thuốc lên trên hết, vượt qua mọi cám dỗ để giúp cơ quan điều tra hoàn tất hồ sơ, xử lý đúng người, đúng tội, tránh bỏ lọt tội phạm và giúp minh oan cho người vô tội” - BS Gió tâm sự.

Theo lãnh đạo Trung tâm Pháp y tỉnh, do đặc thù công việc có nhiều khó khăn, phức tạp, phải đối mặt với nhiều hiểm nguy nên rất hiếm bác sĩ trẻ ra trường tình nguyện làm giám định viên pháp y. Toàn tỉnh có hơn 3,2 triệu dân, là địa bàn “nóng” nhưng đến nay Trung tâm mới chỉ được giao 18 biên chế, trong đó có 4 giám định viên.

Việc thiếu nhân lực cũng ít nhiều ảnh hưởng đến tiến độ giải quyết công việc đòi hỏi áp lực về thời gian. Do vậy, Trung tâm rất mong được bố trí thêm nhân lực cũng như có cơ sở vật chất đạt chuẩn để có thể thực hiện được các xét nghiệm, chụp chiếu cần thiết phục vụ quá trình giám định.

BS Nguyễn Gió tâm sự: “Suốt 17 năm qua, chưa có đêm 30 Tết nào tôi và các giám định viên trực được đón giao thừa cùng gia đình bởi luôn phải lên đường làm nhiệm vụ. Nếu không có sự cảm thông, hỗ trợ từ phía gia đình, các giám định viên pháp y rất khó để hoàn thành nhiệm vụ”.