Không thể chủ quan với bệnh viêm gan virus
- Thứ năm - 14/09/2023 14:54
- In ra
- Đóng cửa sổ này
(CTT-Đồng Nai) - Sở Y tế Đồng Nai phối hợp với Công ty TNHH Roche Việt Nam vừa tổ chức hội thảo khoa học Cập nhật giá trị xét nghiệm trong hành trình bệnh nhân viêm gan virus.
Chủ động xét nghiệm để phát hiện bệnh sớm
Bệnh viêm gan virus là tình trạng lá gan bị virus xâm nhập và tấn công, gây viêm và tổn thương các tế bào gan. Virus viêm gan có thể ảnh hưởng đến chức năng gan, làm giảm khả năng lọc máu, thải độc và xử lý các chất dinh dưỡng của gan.
Người mắc bệnh viêm gan virus có thể gặp phải một số biến chứng nguy hiểm như: suy gan, ung thư gan, uy giảm hệ miễn dịch và tử vong. Ung thư gan là 1 trong 10 bệnh ung thư đứng đầu, có tỷ lệ mắc và tử vong cao nhất trên thế giới. Tại Việt Nam, ung thư gan là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trong số các loại ung thư nói chung.
Đáng lưu ý, ung thư gan diễn biến âm thầm nên nhiều người khi phát hiện bệnh thường đã ở giai đoạn muộn khiến việc điều trị không mang lại hiệu quả. Do vậy, việc xét nghiệm để phát hiện sớm bệnh ung thư gan rất quan trọng.
Giám đốc Sở Y tế Lê Quang Trung nhấn mạnh, việc phát triển hệ thống xét nghiệm tại các cơ sở y tế giúp nâng cao hiệu quả trong việc phát hiện và điều trị bệnh viêm gan virus. Thời gian tới, ngành Y tế sẽ tiếp tục quan tâm chỉ đạo các cơ sở y tế đầu tư mua sắm các hệ thống máy móc xét nghiệm hiện đại, phục vụ công tác khám, chữa bệnh cho người dân trên địa bàn tỉnh.
Tại hội thảo, các đại biểu đã được nghe các chuyên gia đến từ Bệnh viện đại học Y dược TP.HCM, Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai, Công ty TNHH Roche Việt Nam chia sẻ, cập nhật những kiến thức liên quan đến xét nghiệm viêm gan virus, công tác dự phòng, điều trị bệnh viêm gan, ung thư gan. Trong đó, ngoài việc xét nghiệm thì tiêm vaccine phòng bệnh viêm gan virus sẽ góp phần phòng bệnh viêm gan virus.
Có 6 loại viêm gan virus
Có 6 loại virus gây viêm gan là A, B, C, D, E, G. Mỗi loại có tính chất và khả năng gây bệnh khác nhau nên triệu chứng và phương pháp điều trị cũng khá đa dạng.
Trong đó, viêm gan A lây qua đường ăn uống do thực phẩm và nguồn nước bị ô nhiễm. Hiện nay đã có vaccine phòng viêm gan A. Bệnh viêm gan A lành tính, không chuyển thành mạn tính và có thể chữa khỏi hoàn toàn nhưng lại có thể bị tái nhiễm.
Virus viêm gan B có cấu trúc rất nhỏ, khi nhiễm virus này, gan của bệnh nhân sẽ sưng lên, có thể gây ra những tổn thương nghiêm trọng. Viêm gan B trở thành mạn tính dẫn đến các biến chứng như sẹo gan, xơ gan, ung thư biểu mô tế bào gan. Cách đây 20 năm đã có vaccine phòng bệnh, hiệu quả phòng ngừa lên tới 95%. Cho tới nay vẫn chưa có cách nào để chữa khỏi viêm gan B hoàn toàn.
Virus viêm gan C được tìm thấy từ năm 1989 với sự đa dạng về gen nhưng cho đến nay vẫn chưa có vaccine phòng bệnh này bởi chưa có hệ thống nuôi cấy tế bào phù hợp và đa dạng của kiểu gen. Dù đã được điều trị khỏi nhưng cơ thể vẫn có thể bị tái nhiễm viêm gan C. Và có tới hơn 80% số người mắc bệnh bị viêm gan C mạn tính.
Virus viêm gan D là một virus không hoàn chỉnh (chỉ có phần nhân không có phần vỏ) được phát hiện năm 1977. Vì vậy nó không thể độc lập gây bệnh mà phải đồng nhiễm hoặc bội nhiễm với viêm gan B mới có khả năng gây bệnh. Hiện nay đã có vaccine phòng viêm gan D.
Viêm gan E diễn biến lành tính, chữa được khỏi hoàn toàn và không bị tái nhiễm. Nếu phụ nữ mang thai bị nhiễm viêm gan E thì có nguy cơ cao trở thành viêm gan ác tính và tỷ lệ tử vong cao. Virus viêm gan E được tìm thấy từ năm 1991, đến nay chưa có vaccine tiêm phòng ở nước ta.
25% thành phần của viêm gan G giống với viêm gan C nhưng vai trò bệnh chưa rõ ràng. Hơn 70% người mắc bệnh này không có biểu hiện lâm sàng.
Nguyên nhân gây bệnh viêm gan virus chủ yếu là do tiếp xúc với máu của bệnh nhân ở vết thương hở, truyền máu có virus viêm gan. Do mẹ truyền cho con, do quan hệ tình dục không an toàn với người bệnh. Do sử dụng chung kim tiêm, xăm trổ, bấm xỏ khuyên tai, dụng cụ chăm sóc móng tay móng chân. Và do ăn phải thực phẩm và nguồn nước bị ô nhiễm.
Thời gian ủ bệnh viêm gan virus tuỳ thuộc vào mỗi loại virus viêm gan, khoảng từ 15 - 180 ngày.
Thời kỳ khởi phát, bệnh nhân có biểu hiện sốt, đau tức vùng hạ sườn phải, mệt mỏi không muốn đi lại, nước tiểu màu vàng thẫm.
Thời kỳ toàn phát, bệnh nhân có biểu hiện vàng da, ngứa da, gan to, lách to, chán ăn, mệt mỏi, đau đớn, rối loạn tiêu hoá, phân bạc màu, nước tiểu ít và sẫm như nước vối đặc. Xét nghiệm sẽ thấy men gan tăng, Transaminase tăng cao, Bilirubin máu toàn phần tăng…
Thời kỳ hồi phục, các triệu trứng giảm dần, bắt đầu là hiện tượng đa niệu (lượng nước tiểu tăng lên nhiều, bệnh nhân đi tiểu nhiều lần hơn), nước tiểu trong dần lên. Gan lách thu dần về bình thường, các cơn đau giảm đi nên bệnh nhân ăn ngủ tốt hơn. Hết đau khớp. Các chỉ số xét nghiệm dần trở về bình thường.
Giám đốc Sở Y tế Lê Quang Trung phát biểu tại hội thảo
Chủ động xét nghiệm để phát hiện bệnh sớm
Bệnh viêm gan virus là tình trạng lá gan bị virus xâm nhập và tấn công, gây viêm và tổn thương các tế bào gan. Virus viêm gan có thể ảnh hưởng đến chức năng gan, làm giảm khả năng lọc máu, thải độc và xử lý các chất dinh dưỡng của gan.
Người mắc bệnh viêm gan virus có thể gặp phải một số biến chứng nguy hiểm như: suy gan, ung thư gan, uy giảm hệ miễn dịch và tử vong. Ung thư gan là 1 trong 10 bệnh ung thư đứng đầu, có tỷ lệ mắc và tử vong cao nhất trên thế giới. Tại Việt Nam, ung thư gan là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trong số các loại ung thư nói chung.
Đáng lưu ý, ung thư gan diễn biến âm thầm nên nhiều người khi phát hiện bệnh thường đã ở giai đoạn muộn khiến việc điều trị không mang lại hiệu quả. Do vậy, việc xét nghiệm để phát hiện sớm bệnh ung thư gan rất quan trọng.
Giám đốc Sở Y tế Lê Quang Trung nhấn mạnh, việc phát triển hệ thống xét nghiệm tại các cơ sở y tế giúp nâng cao hiệu quả trong việc phát hiện và điều trị bệnh viêm gan virus. Thời gian tới, ngành Y tế sẽ tiếp tục quan tâm chỉ đạo các cơ sở y tế đầu tư mua sắm các hệ thống máy móc xét nghiệm hiện đại, phục vụ công tác khám, chữa bệnh cho người dân trên địa bàn tỉnh.
Tại hội thảo, các đại biểu đã được nghe các chuyên gia đến từ Bệnh viện đại học Y dược TP.HCM, Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai, Công ty TNHH Roche Việt Nam chia sẻ, cập nhật những kiến thức liên quan đến xét nghiệm viêm gan virus, công tác dự phòng, điều trị bệnh viêm gan, ung thư gan. Trong đó, ngoài việc xét nghiệm thì tiêm vaccine phòng bệnh viêm gan virus sẽ góp phần phòng bệnh viêm gan virus.
Các chuyên gia chia sẻ tại hội thảo
Có 6 loại viêm gan virus
Có 6 loại virus gây viêm gan là A, B, C, D, E, G. Mỗi loại có tính chất và khả năng gây bệnh khác nhau nên triệu chứng và phương pháp điều trị cũng khá đa dạng.
Trong đó, viêm gan A lây qua đường ăn uống do thực phẩm và nguồn nước bị ô nhiễm. Hiện nay đã có vaccine phòng viêm gan A. Bệnh viêm gan A lành tính, không chuyển thành mạn tính và có thể chữa khỏi hoàn toàn nhưng lại có thể bị tái nhiễm.
Virus viêm gan B có cấu trúc rất nhỏ, khi nhiễm virus này, gan của bệnh nhân sẽ sưng lên, có thể gây ra những tổn thương nghiêm trọng. Viêm gan B trở thành mạn tính dẫn đến các biến chứng như sẹo gan, xơ gan, ung thư biểu mô tế bào gan. Cách đây 20 năm đã có vaccine phòng bệnh, hiệu quả phòng ngừa lên tới 95%. Cho tới nay vẫn chưa có cách nào để chữa khỏi viêm gan B hoàn toàn.
Virus viêm gan C được tìm thấy từ năm 1989 với sự đa dạng về gen nhưng cho đến nay vẫn chưa có vaccine phòng bệnh này bởi chưa có hệ thống nuôi cấy tế bào phù hợp và đa dạng của kiểu gen. Dù đã được điều trị khỏi nhưng cơ thể vẫn có thể bị tái nhiễm viêm gan C. Và có tới hơn 80% số người mắc bệnh bị viêm gan C mạn tính.
Virus viêm gan D là một virus không hoàn chỉnh (chỉ có phần nhân không có phần vỏ) được phát hiện năm 1977. Vì vậy nó không thể độc lập gây bệnh mà phải đồng nhiễm hoặc bội nhiễm với viêm gan B mới có khả năng gây bệnh. Hiện nay đã có vaccine phòng viêm gan D.
Viêm gan E diễn biến lành tính, chữa được khỏi hoàn toàn và không bị tái nhiễm. Nếu phụ nữ mang thai bị nhiễm viêm gan E thì có nguy cơ cao trở thành viêm gan ác tính và tỷ lệ tử vong cao. Virus viêm gan E được tìm thấy từ năm 1991, đến nay chưa có vaccine tiêm phòng ở nước ta.
25% thành phần của viêm gan G giống với viêm gan C nhưng vai trò bệnh chưa rõ ràng. Hơn 70% người mắc bệnh này không có biểu hiện lâm sàng.
Nguyên nhân gây bệnh viêm gan virus chủ yếu là do tiếp xúc với máu của bệnh nhân ở vết thương hở, truyền máu có virus viêm gan. Do mẹ truyền cho con, do quan hệ tình dục không an toàn với người bệnh. Do sử dụng chung kim tiêm, xăm trổ, bấm xỏ khuyên tai, dụng cụ chăm sóc móng tay móng chân. Và do ăn phải thực phẩm và nguồn nước bị ô nhiễm.
Thời gian ủ bệnh viêm gan virus tuỳ thuộc vào mỗi loại virus viêm gan, khoảng từ 15 - 180 ngày.
Thời kỳ khởi phát, bệnh nhân có biểu hiện sốt, đau tức vùng hạ sườn phải, mệt mỏi không muốn đi lại, nước tiểu màu vàng thẫm.
Thời kỳ toàn phát, bệnh nhân có biểu hiện vàng da, ngứa da, gan to, lách to, chán ăn, mệt mỏi, đau đớn, rối loạn tiêu hoá, phân bạc màu, nước tiểu ít và sẫm như nước vối đặc. Xét nghiệm sẽ thấy men gan tăng, Transaminase tăng cao, Bilirubin máu toàn phần tăng…
Thời kỳ hồi phục, các triệu trứng giảm dần, bắt đầu là hiện tượng đa niệu (lượng nước tiểu tăng lên nhiều, bệnh nhân đi tiểu nhiều lần hơn), nước tiểu trong dần lên. Gan lách thu dần về bình thường, các cơn đau giảm đi nên bệnh nhân ăn ngủ tốt hơn. Hết đau khớp. Các chỉ số xét nghiệm dần trở về bình thường.