Thực hiện tiêu chí "xanh" ở nông thôn còn trở ngại
- Thứ ba - 19/07/2022 08:44
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Quyết định số 318/QĐ-TTg ngày 8-3-2022 của Chính phủ về Bộ tiêu chí quốc gia về xã NTM và Bộ tiêu chí quốc gia về NTM nâng cao giai đoạn 2021-2025 gồm 19 tiêu chí, trong đó có tiêu chí số 17 về môi trường gồm 12 chỉ tiêu (phân loại rác thải sinh hoạt, thu gom nước thải, nghĩa trang, cây xanh…); tiêu chí 18 về chất lượng môi trường sống gồm 8 chỉ tiêu (nước sạch; an toàn vệ sinh thực phẩm; bãi chôn lấp chất thải rắn sinh hoạt…). Một số chỉ tiêu Chính phủ quy định tỷ lệ cụ thể, một số chỉ tiêu do bộ, UBND cấp tỉnh quy định.
Hiện nay, nhiều xã nông thôn mới (NTM) trên địa bàn tỉnh khó thực hiện tiêu chí môi trường do đường giao thông nhỏ hẹp, không đủ quỹ đất trồng cây xanh và làm hệ thống thoát nước, tỷ lệ hộ dân sử dụng nước sạch từ hệ thống cấp nước tập trung thấp, rác thải chưa được phân loại.
Môi trường là tiêu chí khó thực hiện nhưng dễ bị “lỗi”, nên cần duy trì và nâng cấp thường xuyên mới có cảnh quan đẹp.
Nhiều tiêu chí khó thực hiện
Những năm gần đây, nhờ Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng NTM mà diện mạo nông thôn và đời sống của người dân trên địa bàn tỉnh có nhiều khởi sắc. Tuy nhiên, quá trình thực hiện các tiêu chí số 17, số 18 về môi trường, nhiều xã đã gặp khó khăn.
Trưởng phòng TN-MT H.Xuân Lộc Trần Quỳnh Trâm cho rằng, trong quá trình xây dựng NTM, hầu hết các xã đều bị vướng tiêu chí môi trường. Nguyên nhân là do tiêu chí này có nhiều chỉ tiêu như: nước thải và rác thải sinh hoạt, nước sạch, cây xanh, cảnh quan môi trường… đều phải đạt chuẩn. Việc thực hiện các chỉ tiêu này cần có thời gian, nguồn kinh phí và sự đồng lòng cao của người dân. Quá trình đánh giá kết quả thực hiện đôi khi lại phụ thuộc về cảm quan, cảm nhận của người đánh giá.
“Tôi ví dụ về chỉ tiêu cây xanh, để thực hiện cần nguồn kinh phí mua cây, mua phân bón, cần chăm sóc một thời gian. Đến kỳ đánh giá nếu cây ra hoa nhiều, tươi tốt thì được điểm cao, ngược lại thì bị “rớt”. Đó là chưa kể nhiều tuyến đường giao thông nông thôn không có lộ giới để trồng cây xanh” - bà Trâm dẫn chứng.
Theo Phó chủ tịch UBND H.Trảng Bom Đỗ Ngọc Nam, để thực hiện tiêu chí môi trường trong xây dựng NTM, huyện giao các xã chịu trách nhiệm tổ chức dọn vệ sinh, thu gom rác, nạo vét kênh mương và hệ thống thoát nước. Bên cạnh đó, huyện chỉ đạo Phòng TN-MT phối hợp với các ngành liên quan giám sát công tác thu gom chất thải, quản lý nguồn nước thải từ các cơ sở chăn nuôi, chế biến, dịch vụ.
Hiện nay, huyện còn 5 xã chưa hoàn thành tiêu chí giao thông; một số tuyến đường nhỏ hẹp khó đầu tư hệ thống thoát nước và trồng cây xanh. Riêng tỷ lệ hộ gia đình dùng nước sạch bình quân mới đạt khoảng 27%.
Chủ tịch UBND xã Long Đức (H.Long Thành) Nguyễn Ngọc Khải cho biết, xã đang nỗ lực để hoàn thành mục tiêu NTM nâng cao trong năm 2022. Để thực hiện tiêu chí môi trường, xã thường xuyên tổ chức ra quân dọn vệ sinh, vận động người dân trồng cây xanh và thu gom rác thải. Đồng thời, xã hợp đồng với một công ty môi trường thu gom rác thải phát sinh dọc các trục đường.
“Hiện nay, xã Long Đức cơ bản đạt các chỉ tiêu: cây xanh, rác thải, cảnh quan nhưng chỉ tiêu nước sạch đáng lo ngại vì đa phần người dân dùng nước giếng khoan, giếng đào. Xã kiến nghị huyện làm việc với Công ty CP Cấp nước Đồng Nai đầu tư đường ống cấp nước sạch cho người dân” - ông Khải chia sẻ.
Đầu tư hạ tầng cho bảo vệ môi trường
Môi trường là tiêu chí mềm nhưng khó thực hiện vì có nhiều chỉ tiêu đánh giá và tính bền vững của các chỉ tiêu không cao. Theo đánh giá của Chi cục Bảo vệ môi trường (Sở TN-MT), quá trình thẩm định, có nhiều xã chưa đạt các tiêu chí về môi trường. Có xã khi tổ chức thẩm định, đánh giá các chỉ tiêu như: nước sạch, cây xanh, rác thải… đạt, nhưng qua một thời gian lại không đạt.
Để hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi cho các địa phương và ngành trong quá trình thẩm định, xét công nhận xã đạt NTM, Sở TN-MT đã ban hành các văn bản hướng dẫn, xây dựng các mẫu phiếu điều tra và báo cáo kết quả thực hiện. Ngoài ra, Sở cũng thông qua chương trình liên tịch với các đơn vị như: Hội Nông dân đầu tư hơn 1,5 ngàn bể chứa thuốc bảo vệ thực vật, triển khai các mô hình sản xuất nông nghiệp sạch; chương trình liên tịch với MTTQ Việt Nam thành lập 225 mô hình khu dân cư bảo vệ môi trường và 112 khu dân cư bảo vệ môi trường ứng phó với biến đổi khí hậu.
Môi trường ở vùng nông thôn đã và đang có nhiều cải thiện, nhưng để duy trì và nâng cấp các chỉ tiêu cần tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động như: thu gom và phân loại chất thải sinh hoạt; giảm thiểu sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, thuốc tăng trưởng trong sản xuất nông nghiệp; xử lý nước thải chăn nuôi, chế biến; trồng và chăm sóc cây xanh… Bên cạnh đó, cần quan tâm đầu tư hạ tầng để thực hiện các chỉ tiêu này như: đường giao thông, đèn chiếu sáng, mương thoát nước, đường ống nước sạch, bãi tập kết rác thải.
Đại diện lãnh đạo Sở NN-PTNT cho rằng, đô thị hóa và gia tăng dân số đang tác động trực tiếp đến việc thực hiện tiêu chí môi trường. Hạ tầng giao thông nông thôn xuống cấp nhanh do không có hệ thống thoát nước đi kèm. Nhiều địa phương thiếu nước sạch từ hệ thống cấp nước tập trung. Việc triển khai thực hiện Bộ tiêu chí quốc gia về xã NTM và Bộ tiêu chí quốc gia về NTM nâng cao giai đoạn 2021-2025 gặp khó khăn do các bộ, ngành chưa công bố chỉ tiêu cũng như hướng dẫn thực hiện các chỉ tiêu, tiêu chí.
Chi cục bảo vệ Môi trường kiểm tra thực hiện tiêu chí môi trường tại xã Tân Bình, H.Vĩnh Cửu
Môi trường là tiêu chí khó thực hiện nhưng dễ bị “lỗi”, nên cần duy trì và nâng cấp thường xuyên mới có cảnh quan đẹp.
Nhiều tiêu chí khó thực hiện
Những năm gần đây, nhờ Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng NTM mà diện mạo nông thôn và đời sống của người dân trên địa bàn tỉnh có nhiều khởi sắc. Tuy nhiên, quá trình thực hiện các tiêu chí số 17, số 18 về môi trường, nhiều xã đã gặp khó khăn.
Trưởng phòng TN-MT H.Xuân Lộc Trần Quỳnh Trâm cho rằng, trong quá trình xây dựng NTM, hầu hết các xã đều bị vướng tiêu chí môi trường. Nguyên nhân là do tiêu chí này có nhiều chỉ tiêu như: nước thải và rác thải sinh hoạt, nước sạch, cây xanh, cảnh quan môi trường… đều phải đạt chuẩn. Việc thực hiện các chỉ tiêu này cần có thời gian, nguồn kinh phí và sự đồng lòng cao của người dân. Quá trình đánh giá kết quả thực hiện đôi khi lại phụ thuộc về cảm quan, cảm nhận của người đánh giá.
“Tôi ví dụ về chỉ tiêu cây xanh, để thực hiện cần nguồn kinh phí mua cây, mua phân bón, cần chăm sóc một thời gian. Đến kỳ đánh giá nếu cây ra hoa nhiều, tươi tốt thì được điểm cao, ngược lại thì bị “rớt”. Đó là chưa kể nhiều tuyến đường giao thông nông thôn không có lộ giới để trồng cây xanh” - bà Trâm dẫn chứng.
Theo Phó chủ tịch UBND H.Trảng Bom Đỗ Ngọc Nam, để thực hiện tiêu chí môi trường trong xây dựng NTM, huyện giao các xã chịu trách nhiệm tổ chức dọn vệ sinh, thu gom rác, nạo vét kênh mương và hệ thống thoát nước. Bên cạnh đó, huyện chỉ đạo Phòng TN-MT phối hợp với các ngành liên quan giám sát công tác thu gom chất thải, quản lý nguồn nước thải từ các cơ sở chăn nuôi, chế biến, dịch vụ.
Hiện nay, huyện còn 5 xã chưa hoàn thành tiêu chí giao thông; một số tuyến đường nhỏ hẹp khó đầu tư hệ thống thoát nước và trồng cây xanh. Riêng tỷ lệ hộ gia đình dùng nước sạch bình quân mới đạt khoảng 27%.
Chủ tịch UBND xã Long Đức (H.Long Thành) Nguyễn Ngọc Khải cho biết, xã đang nỗ lực để hoàn thành mục tiêu NTM nâng cao trong năm 2022. Để thực hiện tiêu chí môi trường, xã thường xuyên tổ chức ra quân dọn vệ sinh, vận động người dân trồng cây xanh và thu gom rác thải. Đồng thời, xã hợp đồng với một công ty môi trường thu gom rác thải phát sinh dọc các trục đường.
“Hiện nay, xã Long Đức cơ bản đạt các chỉ tiêu: cây xanh, rác thải, cảnh quan nhưng chỉ tiêu nước sạch đáng lo ngại vì đa phần người dân dùng nước giếng khoan, giếng đào. Xã kiến nghị huyện làm việc với Công ty CP Cấp nước Đồng Nai đầu tư đường ống cấp nước sạch cho người dân” - ông Khải chia sẻ.
Đường giao thông nông thôn mới tại xã Cây Gáo, H.Trảng Bom
Đầu tư hạ tầng cho bảo vệ môi trường
Môi trường là tiêu chí mềm nhưng khó thực hiện vì có nhiều chỉ tiêu đánh giá và tính bền vững của các chỉ tiêu không cao. Theo đánh giá của Chi cục Bảo vệ môi trường (Sở TN-MT), quá trình thẩm định, có nhiều xã chưa đạt các tiêu chí về môi trường. Có xã khi tổ chức thẩm định, đánh giá các chỉ tiêu như: nước sạch, cây xanh, rác thải… đạt, nhưng qua một thời gian lại không đạt.
Để hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi cho các địa phương và ngành trong quá trình thẩm định, xét công nhận xã đạt NTM, Sở TN-MT đã ban hành các văn bản hướng dẫn, xây dựng các mẫu phiếu điều tra và báo cáo kết quả thực hiện. Ngoài ra, Sở cũng thông qua chương trình liên tịch với các đơn vị như: Hội Nông dân đầu tư hơn 1,5 ngàn bể chứa thuốc bảo vệ thực vật, triển khai các mô hình sản xuất nông nghiệp sạch; chương trình liên tịch với MTTQ Việt Nam thành lập 225 mô hình khu dân cư bảo vệ môi trường và 112 khu dân cư bảo vệ môi trường ứng phó với biến đổi khí hậu.
Môi trường ở vùng nông thôn đã và đang có nhiều cải thiện, nhưng để duy trì và nâng cấp các chỉ tiêu cần tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động như: thu gom và phân loại chất thải sinh hoạt; giảm thiểu sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, thuốc tăng trưởng trong sản xuất nông nghiệp; xử lý nước thải chăn nuôi, chế biến; trồng và chăm sóc cây xanh… Bên cạnh đó, cần quan tâm đầu tư hạ tầng để thực hiện các chỉ tiêu này như: đường giao thông, đèn chiếu sáng, mương thoát nước, đường ống nước sạch, bãi tập kết rác thải.
Đại diện lãnh đạo Sở NN-PTNT cho rằng, đô thị hóa và gia tăng dân số đang tác động trực tiếp đến việc thực hiện tiêu chí môi trường. Hạ tầng giao thông nông thôn xuống cấp nhanh do không có hệ thống thoát nước đi kèm. Nhiều địa phương thiếu nước sạch từ hệ thống cấp nước tập trung. Việc triển khai thực hiện Bộ tiêu chí quốc gia về xã NTM và Bộ tiêu chí quốc gia về NTM nâng cao giai đoạn 2021-2025 gặp khó khăn do các bộ, ngành chưa công bố chỉ tiêu cũng như hướng dẫn thực hiện các chỉ tiêu, tiêu chí.