Huyện chiến khu xưa về đích nông thôn mới

Vốn là huyện chiến khu nên khi bắt tay xây dựng nông thôn mới (NTM), Vĩnh Cửu gặp rất nhiều khó khăn do xuất phát điểm thấp. Thế nhưng với sự chung sức, đồng lòng giữa Nhà nước và nhân dân, Vĩnh Cửu vừa chính thức được Thủ tướng Chính phủ công nhận là huyện đạt chuẩn NTM.

Lễ công bố huyện NTM năm 2017 cho huyện Vĩnh Cửu sẽ được UBND tỉnh tổ chức tối mai 19-4, đúng vào dịp kỷ niệm 70 năm thành lập huyện Vĩnh Cửu (1948 - 2018).

Biến điểm yếu thành thế mạnh

10 năm trước, trục đường chính dài khoảng 1km, chạy dọc Giáo xứ Gò Xoài, xã Tân An đã được bê tông hóa từ nguồn hỗ trợ của Nhà nước và đóng góp từ người dân. Thế nhưng, qua thời gian dài sử dụng, tuyến đường này xuống cấp khiến việc đi lại của người dân gặp nhiều khó khăn.

Tháng 6-2017, Giáo xứ Gò Xoài chủ động lên kế hoạch làm mới lại tuyến đường. Theo ông Nguyễn Đức Chuẩn, Trưởng ban hành giáo Giáo xứ Gò Xoài, việc lên kế hoạch làm mới tuyến đường này ngoài mục đích làm đẹp cho bộ mặt của giáo xứ cũng chính là sự tham gia của bà con giáo dân trong cuộc vận động toàn dân xây dựng NTM mà huyện đang triển khai. “Sau khi chúng tôi đề xuất, UBND xã Tân An rất hoan nghênh và ủng hộ ngay 110 triệu đồng từ nguồn tiền khen thưởng xã đạt chuẩn NTM”, ông Chuẩn cho hay.

Sự ủng hộ cả về tinh thần và vật chất từ UBND xã đã tạo ra sự phấn khởi cho bà con giáo dân cùng đóng góp thêm để hoàn thành công trình. Theo ông Chuẩn, đa số bà con giáo dân trong giáo xứ đều ủng hộ khi được vận động đóng góp. “Xây dựng các tuyến đường giao thông là tiêu chí mà người dân thấy rõ và được thụ hưởng trực tiếp nên ai cũng nhiệt tình đóng góp”, ông Chuẩn chia sẻ.

 Một tuyến đường liên ấp sáng - xanh - sạch - đẹp tại xã Phú Lý, một trong những xã vùng sâu, vùng xa của huyện Vĩnh Cửu.

Chính vì vậy, chỉ sau một thời gian ngắn, số tiền hơn 500 triệu đồng đã được huy động đủ. Không những tuyến đường chính mà hơn 1km các tuyến đường nhánh cũng được bà con đóng góp để bê tông hóa. Ngoài ra, toàn bộ các tuyến đường trong giáo xứ cũng được bà con góp thêm kinh phí để lắp hệ thống đèn đường chiếu sáng ban đêm.

Không chỉ ở Giáo xứ Gò Xoài, tại nhiều giáo xứ trên địa bàn huyện Vĩnh Cửu như: Giáo xứ Đại An, xã Tân An; Giáo xứ Phú Lý, xã Phú Lý, các giáo dân cũng đều tích cực tham gia đóng góp kinh phí để xây dựng đường giao thông, lắp đặt hệ thống chiếu sáng nhằm hưởng ứng cuộc vận động xây dựng NTM.

Chủ tịch UBND huyện Vĩnh Cửu Võ Văn Phi cho hay, một trong những yếu tố dẫn đến thành công của Vĩnh Cửu trong công cuộc xây dựng NTM chính là sự tham gia ủng hộ nhiệt tình của các tầng lớp nhân dân, đồng bào các tôn giáo và các doanh nghiệp đóng chân trên địa bàn. Chính điều này đã tạo đủ nguồn lực để huyện hoàn thành các tiêu chí theo quy định.

Cũng theo ông Phi, mọi việc không phải là suôn sẻ do lúc bắt đầu thực hiện, việc huy động các nguồn lực xã hội hóa xây dựng NTM của Vĩnh Cửu diễn ra khá chậm. Nguyên nhân là nhiều xã trên địa bàn huyện có địa hình phức tạp, xa xôi trong khi thu nhập đa phần người dân còn thấp vì kinh tế chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp. Thêm vào đó, nhiều xã tập trung đông đồng bào dân tộc thiểu số, đời sống còn gặp nhiều khó khăn nên việc huy động kinh phí xây dựng NTM rất khó khăn. “Khi thu nhập còn thấp, đời sống còn khó khăn thì việc huy động bà con đóng góp một số tiền lớn để xây dựng NTM là rất khó. Trong khi đó, chương trình xây dựng NTM về căn bản lại dựa chủ yếu vào sức dân và các nguồn lực xã hội hóa”, ông Phi cho hay.

Từ những khó khăn thực tế đó, tập thể lãnh đạo huyện Vĩnh Cửu đã thảo luận, tìm tòi nhiều giải pháp khả thi và phù hợp với địa phương nhằm huy động tốt nhất các nguồn lực xã hội hóa. Một trong những giải pháp mang tính “tháo gỡ” là huyện đã vận động các doanh nghiệp trên địa bàn thể hiện vai trò “chủ lực” trong xây dựng hệ thống giao thông nông thôn, trong bối cảnh đóng góp của người dân còn hạn chế. Cụ thể ở đây là các doanh nghiệp đóng góp lượng lớn đá nguyên liệu (huyện Vĩnh Cửu có nhiều doanh nghiệp khai thác đá) cộng với sự đóng góp về nhân công, kinh phí xây dựng từ người dân địa phương. Nhờ đó, các tuyến đường giao thông tại các xã vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn của huyện như: Mã Đà, Phú Lý đã được xây dựng mới, khang trang và sạch đẹp.

Theo Chủ tịch UBND huyện Vĩnh Cửu, trong quá trình xây dựng NTM trên địa bàn huyện, các doanh nghiệp đã đóng góp đến 18.000m3 đá để cùng với người dân xây dựng các tuyến đường giao thông. Đặc biệt, tại các vùng có điều kiện kinh tế phát triển, người dân tự đóng góp để dành nguồn hỗ trợ từ doanh nghiệp cho các xã vùng khó khăn hơn. “Có thể nói, việc huy động nguồn lực xã hội hóa từ chỗ là điểm yếu đã trở thành thế mạnh giúp Vĩnh Cửu hoàn thành xây dựng NTM”, ông Phi nhấn mạnh.

Tăng nhanh thu nhập cho người dân

Là địa phương nằm ven sông Đồng Nai, Vĩnh Cửu có nguồn tài nguyên đất phong phú. Đặc biệt là các vùng đất phù sa bồi ven sông và Cù lao Tân Triều. Đây là điều kiện thích hợp cho việc trồng cây ăn quả, cây lúa, hoa màu và nuôi trồng thủy sản. Tuy nhiên, trước đây, do quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, manh mún nên những thế mạnh này dường như vẫn “ngủ quên”. Kéo theo đó, thu nhập của người dân, đặc biệt là nông dân vẫn ở mức thấp.

Chính vì vậy, theo ông Phi, khi bắt tay thực hiện xây dựng NTM, Vĩnh Cửu đã chọn hướng đi sản xuất nông nghiệp theo quy mô hàng hóa, nâng cao giá trị sản phẩm nhằm tăng thu nhập cho người dân. Cơ cấu cây trồng được huyện tập trung chuyển đổi sang các loại cây chủ lực, hiệu quả kinh tế cao, phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng địa phương như: xoài, bưởi, cam, quýt…

Đến nay, Vĩnh Cửu đã xây dựng được 2 vùng sản xuất nông nghiệp theo tiêu chuẩn VietGAP, gồm: cây bưởi tại xã Tân Triều và xoài tại xã Phú Lý. Ngoài ra, mô hình cánh đồng lúa chất lượng cao cũng được hình thành tại các “vựa lúa” của huyện như: Bình Hòa, Bình Lợi, Thiện Tân, Tân An…

Vùng đặc sản bưởi Tân Triều giúp xã Tân Bình có mức thu nhập bình quân đầu người cao nhất huyện Vĩnh Cửu.

Nhờ định hướng chuyển dịch cơ cấu cây trồng hợp lý, cộng với việc áp dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất nên giá trị sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện cũng tăng khá. Hiện nay, giá trị sản phẩm thu hoạch trên 1 ha đất trồng trọt và nuôi trồng thủy sản của Vĩnh Cửu đạt trên 122 triệu đồng/ha/năm, tăng hơn 35% so với năm 2011. Đáng chú ý, thu nhập bình quân đầu người có mức tăng ấn tượng. Năm 2017, thu nhập bình quân đầu người trên địa bàn huyện đạt hơn 56 triệu đồng/người/năm, tăng 2,7 lần so với năm 2011.

Đặc biệt, nhiều xã trên địa bàn huyện Vĩnh Cửu thu nhập bình quân đầu người đã lọt top đầu của tỉnh như: Tân Bình thu nhập bình quân đầu người đạt khoảng 62 triệu đồng/năm; Bình Lợi, Thạnh Phú đạt trên 50 triệu đồng/người/năm. Theo lãnh đạo UBND huyện Vĩnh Cửu, thực tế các xã nhóm đầu về thu nhập đều là những xã đã thực hiện hiệu quả việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng và đẩy mạnh áp dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất. “Điều này cũng là minh chứng cho hướng đi mà Vĩnh Cửu đã chọn là đúng. Chính vì vậy, thời gian tới chúng tôi sẽ tiếp tục hỗ trợ người dân đẩy mạnh áp dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất. Đồng thời xây dựng các chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ nhằm đảm bảo đầu ra cho sản phẩm. Chỉ có như vậy mới có thể tiếp tục nâng cao thu nhập cho người dân. Từ đó, đưa phong trào xây dựng NTM vững chắc và phát triển hơn”, Chủ tịch UBND huyện Vĩnh Cửu Võ Văn Phi nhấn mạnh.

74% tổng nguồn lực xây dựng NTM là nguồn xã hội hóa

Theo UBND huyện Vĩnh Cửu, trong giai đoạn từ 2011 - 2017, tổng nguồn lực xây dựng NTM trên địa bàn huyện đạt hơn 21.500 tỷ đồng. Trong đó, nguồn vốn xã hội hóa từ nguồn đóng góp của doanh nghiệp và người dân đạt khoảng 16.000 tỷ đồng, chiếm khoảng 74% tổng nguồn lực. Riêng các doanh nghiệp trên địa bàn đã đóng góp, đầu tư xây dựng các công trình hạ tầng kỹ thuật,  vật liệu xây dựng, tiền mặt… với tổng số tiền hơn 8.700 tỷ đồng. Trong khi đó, nguồn đóng góp bằng tiền, ngày công lao động, hiến đất… của người dân đạt hơn 7.200 tỷ đồng.