Thu hút vốn đầu tư nước ngoài năm 2019: Hướng đến nguồn vốn chất lượng cao

Thu hút có chọn lọc, ưu tiên các dự án công nghệ cao, thân thiện môi trường và sử dụng ít lao động. Đây là những định hướng lớn trong thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) sẽ được Đồng Nai thực hiện trong năm 2019 và những năm tới.​

Động lực phát triển từ nguồn vốn FDI

Với vị trí thuận lợi trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, Đồng Nai đã trở thành “điểm đến” hấp dẫn của nhiều nhà đầu tư trên thế giới. Cũng chính vì vậy, trải qua 30 năm thực hiện Luật Đầu tư, Đồng Nai luôn là địa phương nằm trong tốp các địa phương thu hút FDI cao nhất cả nước.

Theo UBND tỉnh, đến cuối năm 2018, toàn tỉnh có 1.378 dự án FDI còn hiệu lực; vốn đăng ký 28,5 tỷ USD. Năm 2018, thu ngân sách từ các dự án FDI là 27.000 tỷ đồng, chiếm 54% tổng thu ngân sách của tỉnh. Đồng Nai đã thu hút các nhà đầu tư từ 45 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, trong đó các quốc gia và vùng lãnh thổ đứng đầu về vốn đầu tư cao là: Hàn Quốc, Đài Loan, Nhật Bản…

Toàn tỉnh hiện có 31/32 khu công nghiệp (KCN) đang hoạt động. Hiện nay, 77% diện tích đất cho thuê trong các KCN đã được lấp đầy, đạt tỷ lệ cao nhất của các KCN ở Việt Nam. Theo UBND tỉnh, nguồn vốn FDI đã tạo ra động lực và góp phần quan trọng vào sự tăng trưởng chung của kinh tế Đồng Nai những năm qua. Cụ thể, quy mô giá trị sản xuất công nghiệp của Đồng Nai hiện đã tăng gần 200 lần so với năm 1985. Từ phát triển công nghiệp đã kéo theo sự phát triển của các lĩnh vực dịch vụ, nông nghiệp… Theo đó, GRDP tăng trưởng với tốc độ cao trong nhiều năm, bình quân tăng 12%/năm, gấp đôi mức tăng bình quân chung của cả nước.

Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ (thứ 2 từ phải qua) nghe Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Văn Vĩnh trình bày về dự án khu tái định cư Lộc An (Long Thành) phục vụ dự án xây dựng Sân bay quốc tế Long Thành.

Đồng thời, FDI cũng trở thành một bộ phận quan trọng trong cơ cấu kinh tế của Đồng Nai. Theo đó, hoạt động của các doanh nghiệp FDI hiện chiếm tỷ trọng 37% so với tổng giá trị gia tăng toàn tỉnh. Các doanh nghiệp FDI cũng đóng góp 62% giá trị sản lượng công nghiệp và đến 91% kim ngạch xuất khẩu hằng năm.

Cũng theo UBND tỉnh, không chỉ góp phần vào tăng trưởng kinh tế, dòng vốn FDI cũng góp phần thúc đẩy phát triển kết cấu hạ tầng, kinh tế, xã hội cũng như hạ tầng KCN ở Đồng Nai. Đặc biệt, các doanh nghiệp FDI cũng góp phần giải quyết việc làm với số lượng lớn, giúp giải quyết căn bản tình trạng thất nghiệp, tạo ra đội ngũ lao động lành nghề. “Hiện các doanh nghiệp FDI đang tạo việc làm cho khoảng 600.000 lao động”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Văn Vĩnh cho biết.

Mới đây, trong chuyến thăm và làm việc tại Đồng Nai, Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ đặc biệt đánh giá cao Đồng Nai trong công tác thu hút vốn FDI. Theo Phó Thủ tướng Chính phủ, không chỉ là địa phương nằm trong tốp đầu cả nước về thu hút vốn FDI mà nguồn vốn FDI vào Đồng Nai cũng rất thực chất. Điều này được thể hiện ở tỷ lệ giải ngân rất cao, đến nay là 20,5 tỷ USD trên tổng số hơn 28 tỷ USD vốn FDI đăng ký, đạt tỷ lệ hơn 70%. Cùng với đó, cơ cấu đầu tư FDI ở Đồng Nai cũng rất hợp lý khi phần lớn được đầu tư vào lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo với tỷ lệ đến 84% tổng vốn đầu tư.

Cũng theo Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ, thành phần kinh tế FDI có đóng góp rất lớn trong quá trình phát triển kinh tế của Đồng Nai dựa trên những con số so sánh với mức bình quân chung của cả nước. “Trên toàn quốc, thành phần kinh tế FDI đóng góp khoảng 20% GDP; 14% tổng thu ngân sách; 70% kim ngạch xuất khẩu thì ở Đồng Nai, FDI chiếm 37% giá trị gia tăng, 54% tổng nguồn thu ngân sách và 91% kim ngạch xuất khẩu. FDI là bộ phận cấu thành quan trọng trong cơ cấu kinh tế Đồng Nai”, Phó thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh.

Ưu tiên các dự án công nghệ cao, ít thâm dụng lao động

Trong bối cảnh nguồn lực về đất đai, tài nguyên ngày càng hạn chế, cùng với quá trình phát triển và kinh nghiệm trong thu hút vốn FDI, Đồng Nai hiện đang xây dựng chiến lược thu hút vốn FDI có chọn lọc hơn, hướng đến lĩnh vực công nghệ cao, dịch vụ có giá trị kinh tế lớn. 

Công nhân sản xuất tại Công ty CP Công nghiệp chính xác Việt Nam (VPIC), KCN Hố Nai, huyện Trảng Bom (doanh nghiệp chuyên chế tạo và gia công các sản phẩm cơ khí).

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Văn Vĩnh cho hay, thời gian tới, Đồng Nai sẽ hoàn thiện quy hoạch để thuận lợi trong việc mời gọi đầu tư. Trong đó, chú trọng quy hoạch các khu đô thị mới, các trung tâm tài chính thương mại, dịch vụ du lịch. Riêng công nghiệp, tỉnh ưu tiên phát triển các khu đô thị công nghệ cao, các KCN chuyên ngành có hàm lượng kỹ thuật cao, công nghiệp phụ trợ và công nghệ sạch. Đặc biệt, Đồng Nai cũng đang định hướng “lái” dòng vốn FDI đầu tư nhiều hơn cho lĩnh vực nông nghiệp. Theo đó, với dòng vốn FDI trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, Đồng Nai sẽ ưu tiên hướng đến mục tiêu giải quyết tình trạng thất nghiệp, giảm nghèo, qua đó từng bước thu hẹp khoảng cách về mức sống giữa cư dân nông thôn và thành thị.

Tháp tùng với Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ trong chuyến thăm và làm việc tại Đồng Nai, Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) Đỗ Nhất Hoàng cho rằng, việc Đồng Nai chuyển hướng sang thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao, ít sử dụng lao động là điều hoàn toàn hợp lý. Bởi, thời gian tới, Đồng Nai rất có thể sẽ đối mặt với khó khăn về nguồn lao động. Theo ông Hoàng, hiện nay, các tập đoàn lớn cũng đã tính toán đến nhu cầu lao động tại chỗ. Do đó, nhiều dự án lớn đã được điều chuyển về các vùng đông lao động như 2 dự án mới đây của 2 tập đoàn lớn đã về đầu tư tại tỉnh Nghệ An. “Người lao động có xu hướng sẽ ở lại quê nếu có việc làm dù thu nhập thấp hơn, nhưng do gần nhà nên cuộc sống ổn định hơn. Do đó, trong tương lai, nguồn lao động đến Đồng Nai cũng sẽ giảm dần. Đây là điều Đồng Nai cần tính toán khi thu hút vốn FDI. Đồng thời, Đồng Nai cũng cần có chính sách đúng để phát triển nhà ở xã hội nhằm thu hút và giữ chân người lao động”, Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài nhấn mạnh.

Cũng theo Cục trưởng Đỗ Nhất Hoàng, trong thu hút vốn FDI thời gian tới, Đồng Nai nên hướng đến các lĩnh vực sản xuất công nghiệp để xuất khẩu các mặt hàng đi các nước trên thế giới thay vì thu hút các dự án lắp ráp. “Như lắp ráp điện thoại, Đồng Nai sẽ rất khó thu hút bởi các nhà đầu tư sẽ lựa chọn khu vực phía Bắc để có thể nhập linh kiện từ Trung Quốc gần hơn. Do đó, Đồng Nai sẽ rất phù hợp với các ngành chế biến, chế tạo để xuất khẩu đi các nước”, ông Hoàng lưu ý.

Thu hút các dự án FDI sẵn sàng kết nối với doanh nghiệp Việt

Theo Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ, trong thời gian tới, việc thu hút vốn FDI của Đồng Nai nên được thực hiện có chọn lọc theo hướng có hàm lượng công nghệ cao, thân thiện môi trường, ít sử dụng lao động, có sẵn chuỗi giá trị toàn cầu và sẵn sàng kết nối với doanh nghiệp Việt. Theo Phó Thủ tướng Chính phủ, việc thu hút vốn FDI sẵn sàng kết nối với doanh nghiệp Việt không nhằm mục đích hạn chế sự phát triển của doanh nghiệp FDI để nâng doanh nghiệp Việt mà hướng tới mục tiêu cả hai cùng phát triển.

Phạm Tùng