Ngành gỗ Đồng Nai chủ động tăng tốc

Cùng với Bình Dương, Đồng Nai là một trong 2 “thủ phủ” ngành gỗ của Việt Nam khi kim ngạch xuất khẩu của 2 địa phương chiếm đến 75% giá trị xuất khẩu cả nước. Trong mục tiêu xuất khẩu từ 18 - 20 tỷ USD đến năm 2025 của ngành gỗ Việt Nam theo chỉ đạo mới đây của Thủ tướng Chính phủ, các doanh nghiệp gỗ ở Đồng Nai đang chủ động để mở rộng thị trường quốc tế.​

Trong bối cảnh Mỹ và Trung Quốc đang diễn ra cuộc chiến thương mại gay gắt, các doanh nghiệp ngành gỗ Việt Nam nói chung và Đồng Nai nói riêng có nhiều cơ hội để “lấp chỗ trống” tại thị trường nhiều tiềm năng ở Mỹ.

Bên cạnh Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc…, thị trường châu Âu đang là khu vực có nhiều triển vọng cho xuất khẩu của ngành gỗ của Việt Nam và Đồng Nai.

Đóng góp lớn vào tỷ trọng xuất siêu

Theo báo cáo của Tổng cục Lâm nghiệp (Bộ Nông nghiệp - phát triển nông thôn), 8 tháng đầu năm 2018, xuất khẩu gỗ của Việt Nam đạt gần 5,6 tỷ USD. Mức xuất siêu từ gỗ và sản phẩm gỗ đạt gần 4,1 tỷ USD. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đồ gỗ của các doanh nghiệp ở Đồng Nai đạt hơn 885 triệu USD, chiếm hơn 7,26% trong tổng số 12,2 tỷ USD  kim ngạch xuất khẩu của tỉnh. 

Đồng Nai là địa phương có truyền thống chế biến gỗ xuất khẩu lâu đời, hiện có hơn 600 doanh nghiệp chế biến gỗ và lâm sản xuất khẩu với quy mô tổng đầu tư hơn 2 tỷ USD. Mỗi năm, các doanh nghiệp trong tỉnh xuất khẩu chiếm khoảng 30% kim ngạch xuất khẩu gỗ chế biến của cả nước. Theo ông Phan Văn Dân, Trưởng phòng Kế hoạch, Sở Công thương, ngành gỗ đứng thứ 5 trong nhóm ngành hàng có kim ngạch xuất khẩu lớn của tỉnh, sau giày dép, may mặc, sợi dệt và máy móc thiết bị.

Ngành gỗ đóng góp lớn vào tỷ trọng xuất siêu của Đồng Nai.

Đặc biệt, trong con số xuất siêu hơn 2 tỷ USD của Đồng Nai năm 2017, ngành gỗ chiếm đến 50%. “Ngành gỗ là một trong số ít các mặt hàng có tỷ trọng xuất khẩu lớn và xuất siêu chiếm 50% của Đồng Nai. Không chỉ giải quyết công ăn việc làm cho nhiều lao động mà ngành gỗ còn mang lại giá trị cao, đóng góp lớn vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Tỉnh khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ và tiếp tục mở rộng thị trường, nâng cao giá trị xuất khẩu trong những năm tới”, Phó chủ tịch UBND tỉnh Trần Văn Vĩnh cho biết.

Cơ hội xuất khẩu vẫn rộng mở

Mỹ là thị trường xuất khẩu đồ gỗ lớn nhất của Việt Nam với tỷ trọng chiếm đến 40% kim ngạch xuất khẩu hằng năm của ngành gỗ nước ta. Riêng đối với Đồng Nai, hiện sản phẩm gỗ đã xuất khẩu sang hơn 30 thị trường trên thế giới, trong đó Mỹ là thị trường chiếm đến hơn 20% giá trị xuất khẩu.

Theo các chuyên gia, trong bối cảnh cuộc chiến thương mại Mỹ -Trung đang diễn ra căng thẳng, các mặt hàng gỗ Trung Quốc xuất khẩu vào Mỹ bị đánh thuế cao thì đây lại là cơ hội cho ngành gỗ Việt Nam mở rộng thị phần ở thị trường trọng điểm này. Bên cạnh đó, theo Hiệp hội Gỗ - thủ công mỹ nghệ Đồng Nai (Dowooha), nguy cơ từ việc các doanh nghiệp gỗ Trung Quốc tìm cách chuyển nhà máy sang Việt Nam để tránh thuế cao là có. Tuy nhiên, hiện ảnh hưởng của nó vẫn chưa tác động nhiều đến việc sản xuất, xuất khẩu gỗ. “Điều quan trọng là các doanh nghiệp xuất khẩu gỗ vào Mỹ phải chủ động được thị trường, nắm bắt nhu cầu để thay đổi. Bên cạnh đó, cần chủ động nguồn nguyên liệu đầu vào có nguồn gốc xuất xứ hợp pháp, xuất xứ từ các nước thân thiện với Mỹ, sẽ góp phần hạn chế việc ảnh hưởng”, Phó chủ tịch Dowooha Nguyễn Hữu Trí cho hay.

Giám đốc kinh doanh Công ty TNHH Minh Thành (huyện Vĩnh Cửu) Nguyễn Phương cho rằng, để hạn chế tình trạng mượn danh của Việt Nam để xuất khẩu đi các nước, các Bộ, ngành chức năng cần có chính sách quản lý chặt chẽ xuất xứ, nguồn gốc các sản phẩm đồ gỗ xuất khẩu. “Cần có chính sách, hàng rào chặt chẽ từ Hải quan, từ ngành Công thương trong việc cấp chứng chỉ CO (chứng nhận nguồn gốc xuất xứ) để kiểm soát tình trạng hàng gỗ các nước khác sản xuất nhưng gắn “made in Việt Nam”. Có như vậy mới tạo được sự tin tưởng cho các đối tác”, ông Phương kiến nghị.

Ngoài Mỹ và các nước Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, khu vực châu Âu hiện cũng là bạn hàng lớn của ngành gỗ Việt Nam. Đặc biệt, khi Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA) theo kế hoạch sẽ có hiệu lực trong năm 2019, hầu hết các sản phẩm thủ công mỹ nghệ và nội thất xuất khẩu từ Việt Nam sang EU sẽ được hưởng mức thuế 0% so với 3 - 5% tùy từng chủng loại như hiện nay. Đó là lợi thế rất lớn cho khả năng xuất khẩu của ngành gỗ Việt Nam.

Đáng chú ý, theo đánh giá của bà Axlele Nicaise, Đại diện lâm thời phái đoàn Liên minh châu Âu (EU) tại Việt Nam, EU là thị trường rất tiềm năng cho ngành gỗ Việt Nam. Năm 2017, xuất khẩu gỗ của Việt Nam sang thị trường này đạt 700 triệu USD và trong một vài năm tới kim ngạch này sẽ tiếp tục tăng lên. Nguyên nhân, hiện Việt Nam đang là nước thứ 2 trong khối ASEAN chuẩn bị ký kết VPA (hiệp định đối tác tự nguyện về lâm sản) với EU. “EU rất quan tâm đến nguồn gốc gỗ và luôn nói không với gỗ bất hợp pháp. Sau Indonesia, Việt Nam là quốc gia thứ 2 trong khu vực được ký kết VPA, chứng minh cam kết mạnh mẽ về phát triển rừng bền vững và bảo vệ môi trường. Đây là điều kiện để hàng gỗ của Việt Nam mở thêm cửa vào thị trường EU trong thời gian tới”, bà Axlele Nicaise nhận định.

Văn Gia