Ngành gỗ Đồng Nai chủ động nguồn nguyên liệu và liên kết cùng phát triển

​Theo Bộ Nông nghiệp - Phát triển nông thôn (NN-PTNT), nguyên liệu gỗ trong nước hiện mới chỉ đáp ứng được 75% nhu cầu, còn lại phải nhập khẩu. Trong khi đó, chất lượng gỗ từ rừng trồng trong nước chưa đáp ứng nhu cầu chế biến xuất khẩu.

Trong bối cảnh trên, để phát triển bền vững, các doanh nghiệp ngành gỗ phải giải được bài toán “ăn đong” về nguồn nguyên liệu và chủ động hợp tác, cùng liên kết để phát triển.

Chú trọng xây dựng nguồn nguyên liệu bền vững

Ngành sản xuất đồ gỗ trong nước đang gặp khó khăn về nguyên liệu, một phần do các thương lái thu mua và xuất khẩu qua các nước dưới dạng nguyên liệu thô. Bên cạnh đó, hiện một số nước lân cận đã có chính sách thắt chặt nguồn nguyên liệu từ rừng như: Lào, Ấn, Độ, Trung Quốc, Myanmar… dẫn đến nguồn cung khan hiếm. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp muốn phát triển bền vững phải tạo được nguồn cung gỗ ổn định, hợp pháp.

Ông Nguyễn Chiến Thắng, Chủ tịch HĐQT Công ty Scansia Pacific - doanh nghiệp chuyên sản xuất các sản phẩm nội ngoại thất từ mây, tre, nứa, gỗ xuất khẩu đóng tại KCN Nhơn Trạch cho hay, hiện công ty đang tập trung xây dựng nguồn nguyên liệu bền vững và hợp pháp. Theo đó, Scansia Pacific đã hợp tác với tỉnh Thừa Thiên - Huế xây dựng vùng rừng nguyên liệu với diện tích gần 2.900 ha, chủ yếu do người dân trồng và chăm sóc. “Hợp tác với người dân trồng rừng nguyên liệu sẽ giúp công ty ổn định đầu vào sản xuất. Khi có nguồn nguyên liệu ổn định và hợp pháp sẽ giúp cho việc nhập khẩu gỗ giảm đi, đồng thời tạo thuận lợi để xuất khẩu hàng hóa. Đặc biệt, những nước khu vực châu Âu là thị trường chính của chúng tôi rất nghiêm ngặt trong việc kiểm tra nguồn gốc gỗ, phải đạt chứng chỉ quản trị bền vững và bảo vệ sinh thái”, ông Thắng chia sẻ.

Sản xuất gỗ xuất khẩu tại Công ty cổ phần gỗ Nhất Nam, KCN Biên Hòa 1.

Không chỉ đối với các doanh nghiệp lớn, việc chủ động nguồn nguyên liệu cũng đang là yếu tố sống còn của các doanh nghiệp nhỏ. Tại huyện Xuân Lộc, Công ty TNHH Hồ Sơn Tư đã xây dựng được gần 200 ha rừng trồng tại tỉnh Bình Thuận để đáp ứng nhu cầu gỗ nguyên liệu. Chủ doanh nghiệp này cho hay, chính nhờ đảm bảo được nguồn cung nguyên liệu mà xưởng sản xuất của gia đình luôn chủ động được thị trường tiêu thụ. 80 lao động tại địa phương nhờ thế cũng có việc làm ổn định với thu nhập bình quân 8 triệu đồng/người/tháng. Những năm qua, doanh nghiệp mỗi năm lãi hàng chục tỷ đồng.

Liên kết, hợp tác cùng phát triển

Ngoài tập trung cho xuất khẩu, gần đây các doanh nghiệp sản xuất chế biến gỗ cũng đang chú trọng hơn đến thị trường nội địa. Đây là thị trường “sân nhà” chiếm tới 40% giá trị thương mại ngành gỗ nhưng một thời gian dài chưa được khai thác đúng mức. Thị trường đồ gỗ nội địa của Việt Nam chủ yếu mang tính tự phát, bị phân mảnh, và dẫn tới các doanh nghiệp nội mất thị phần vào đồ gỗ ngoại nhập.

Là doanh nghiệp có vai trò phân phối nguồn nguyên liệu ở khu vực các tỉnh phía Nam, năm 2015, Công ty cổ phần Tân Vĩnh Cửu (TAVICO), phường Tân Biên, TP. Biên Hòa đã đầu tư hình thành Trung tâm phân phối nguyên liệu gỗ nhập khẩu Tavico có tổng vốn đầu tư gần 350 tỷ đồng. “Tavico đầu tư lớn cho trung tâm gỗ nguyên liệu để trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị ngành công nghiệp gỗ, thông qua việc tạo ra nguồn nguyên liệu hợp pháp, ổn định và hiệu quả”, Tổng giám đốc TAVICO Võ Quang Hà cho biết. Trung tâm này được đánh giá là mô hình phân phối nguyên liệu gỗ chuyên nghiệp đầu tiên và có quy mô lớn nhất tại Việt Nam. Tọa lạc trên đường Điểu Xiển, phường Tân Biên, trung tâm này có tổng diện tích 158.000m2, gồm chợ đầu mối gỗ tròn và siêu thị nguyên liệu gỗ xẻ, sấy với năng lực cung ứng 72.000m3 gỗ tròn và 75.000m3 gỗ xẻ sấy/năm. …Từ cuối năm 2017, chợ đầu mối đồ gỗ này đã chính thức hoạt động, kéo dài từ tháng 12 đến tháng 2 năm sau để các doanh nghiệp trong ngành gỗ có cơ hội giao thương, hợp tác.

Theo ông Hà, từ nay tới năm 2020, TAVICO sẽ xây dựng thêm một “siêu thị nội thất gỗ Tây” tại Hố Nai nhằm phân phối sỉ đồ gỗ nội thất vào thị trường trong nước. Tất cả tạo nên một chuỗi giá trị khép kín cho ngành gỗ với các dịch vụ như hải quan, logicstic từ cảng tới siêu thị, dịch vụ xẻ, sấy theo yêu cầu, thuê kho, thuê gian hàng, dịch vụ vận chuyển và giao hàng tận nơi…“Chúng ta có nhiều làng nghề nhưng xu hướng sản xuất hàng giá rẻ và chất lượng đang bị thả nổi, trong khi các doanh nghiệp lớn lại lo tập trung vào thị trường xuất khẩu. Mong muốn của chúng tôi là tạo ra được sự liên kết giữa 3 nhà: nhà cung cấp nguyên phụ liệu, nhà sản xuất và nhà phân phối gỗ nội thất. Điều này đem đến lợi ích công bằng hơn cho các bên và tạo sự phát triển bền vững cho thị trường gỗ nội địa”, ông Hà chia sẻ.

Cùng với việc chủ động tìm hướng phát triển của các doanh nghiệp, hiện nay Hiệp hội Gỗ - thủ công mỹ nghệ Đồng Nai (DOWOOHA) cũng đang khẩn trương triển khai Cụm công nghiệp (CCN) chuyên ngành gỗ tại xã Thiện Tân, huyện Vĩnh Cửu sớm đưa vào hoạt động.

Theo đó, CCN Thiện Tân đã được khởi công từ tháng 3-2018, có quy mô 75 ha. Riêng giai đoạn 1 sẽ xây dựng đồng bộ các hạng mục hạ tầng kỹ thuật gần 49 ha, phấn đấu đi vào hoạt động trong năm 2019. Chủ đầu tư hạ tầng CCN Thiện Tân là Công ty TNHH Đại Vĩnh Phát cho hay, dù chưa đi vào hoạt động nhưng hiện đã có 8 doanh nghiệp trong DOWOOHA đăng ký với tỷ lệ lấp đầy 100% phần diện tích đất của giai đoạn 1. “Chúng tôi lựa chọn nơi đây để đầu tư vì gần kề các KCN của Biên Hòa, Trảng Bom, Vĩnh Cửu và nằm trong khu vực quy hoạch giao thông thuận lợi với đường 768, đường vành đai 4… Chúng tôi cam kết sớm hoàn thành đúng tiến độ để các doanh nghiệp đã thuê đất có mặt bằng sản xuất đúng kế hoạch”, Tổng giám đốc Công ty TNHH Đại Vĩnh Phát Tống Tiến Dũng cho biết.

Phó chủ tịch DOWOOHA Nguyễn Phương cho hay, hiện Hiệp hội có hơn 40 thành viên là các doanh nghiệp sản xuất đồ gỗ trong tỉnh. Việc xây dựng CCN chuyên ngành gỗ Thiện Tân nhằm tạo nên khu vực sản xuất tập trung cho ngành gỗ và giúp các hội viên có thể chủ động liên kết, hợp tác sản xuất, trao đổi nguyên liệu, nguồn hàng với nhau. “CCN Thiện Tân với 75 ha vẫn là con số khiêm tốn so với nhu cầu về đất sản xuất cho các doanh nghiệp của DOWOOHA. Tuy nhiên, đây cũng là tín hiệu lạc quan và là sự nỗ lực của Hiệp hội, tạo bước phát triển mới cho ngành gỗ những năm tới”, Phó chủ tịch DOWOOHA Nguyễn Phương chia sẻ.

“Để ngành gỗ trong tỉnh tiếp tục phát triển thuận lợi, chúng tôi mong muốn lãnh đạo tỉnh có thêm những biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp phát triển sản xuất, mở rộng thị trường. Trong đó cần tính tới phương án tổ chức các hội nghị xúc tiến thương mại theo từng chuyên ngành, nhất là những ngành có tỷ trọng đóng góp vào xuất khẩu cao như đồ gỗ. Bên cạnh đó là những chính sách hỗ trợ về đầu tư, mặt bằng sản xuất… cho doanh nghiệp”, Phó chủ tịch DOWOOHA Nguyễn Phương kiến nghị.

Văn Gia