“Nâng chất” dòng vốn FDI

Trong thu hút vốn FDI, Đồng Nai luôn hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, tỉnh cũng kiên quyết loại bỏ những dự án sử dụng công nghệ lạc hậu, gây ô nhiễm môi trường, thẩm định kỹ dự án trước khi cấp phép.​

Ưu tiên cho dự án công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ

Theo Ban quản lý các khu công nghiệp tỉnh (DIZA), lũy kế đến nay, tại các khu công nghiệp (KCN) trên địa bàn tỉnh có hơn 1.200 dự án FDI còn hiệu lực với số vốn hơn 23 tỷ USD.

Trong khoảng 5 năm trở lại đây, trung bình mỗi năm, Đồng Nai thu hút được hơn 1,7 tỷ USD vốn FDI. Điểm mạnh trong chính sách thu hút vốn FDI những năm gần đây của tỉnh là ngoài thu hút các tập đoàn lớn, các dự án có vốn đầu tư lớn thì Đồng Nai còn chú trọng mời gọi các doanh nghiệp có vốn đầu tư trung bình, hoạt động trong lĩnh vực công nghệ cao.

Phó trưởng ban DIZA Mai Văn Nhơn cho biết, trước đây, do nhu cầu giải quyết việc làm nên khi cấp phép đầu tư, doanh nghiệp sử dụng trên 5.000 lao động sẽ được tỉnh ưu tiên. Tuy nhiên, những năm gần đây, tỉnh không ưu ái cho những dự án cần  nhiều lao động nhưng sử dụng công nghệ lạc hậu, ô nhiễm môi trường. Bởi thực tế, nguồn lao động trên địa bàn tỉnh ngày càng khan hiếm. Gần 5 năm qua, tỉnh chỉ cấp phép cho 15 dự án FDI thuộc lĩnh vực ngành nghề có điều kiện (dệt nhuộm, xi mạ). Riêng 8 tháng của năm 2018, chỉ có 1 dự án dạng này được cấp phép với số vốn 10 triệu USD, chiếm 0,7% tổng số dự án và hơn 0,8% tổng vốn đầu tư.

Công nhân trên chuyền sản xuất tại Công ty CP Công nghiệp chính xác Việt Nam (VPIC), chuyên chế tạo và gia công các sản phẩm cơ khí tại KCN Hố Nai, huyện Trảng Bom.

Thay vào đó, với chủ trương “nâng chất” thu hút đầu tư, Đồng Nai ưu tiên các dự án công nghệ cao. Các dự án này, dù không tạo ra nhiều việc làm nhưng công nghệ cũng như thiết bị máy móc phục vụ sản xuất phải bảo đảm tiêu chí tiên tiến, hiện đại. Từ năm 2014 đến nay, Đồng Nai đã thu hút được 108 dự án có mục tiêu hoạt động mang tính chất kỹ thuật cao. Đặc biệt, từ năm 2015 đến nay, tỷ lệ các dự án có tính kỹ thuật cao tăng theo từng năm. Theo ông Nhơn, đây cũng là hướng thu hút đầu tư phù hợp với cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.

Cùng với các dự án công nghệ cao, nguồn vốn FDI đầu tư vào lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ cũng được Đồng Nai ưu tiên thu hút. Theo đó, tỉnh đã thu hút được 160 dự án đầu tư vào lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ với số vốn gần 2 tỷ USD trong khoảng 5 năm qua.

Tối ưu hóa dòng vốn FDI

Theo lãnh đạo DIZA, việc chuyển hướng thu hút đầu tư từ các dự án sử dụng đông lao động nhưng công nghệ lạc hậu, gây ô nhiễm môi trường sang các dự án sử dụng công nghệ cao đã giúp Đồng Nai tối ưu hóa dòng vốn FDI. 

Thực tế này được ông Nhơn dẫn chứng qua suất đầu tư mà các doanh nghiệp FDI phải bỏ ra để tạo một việc làm trong khoảng 5 năm qua. Theo đó, năm 2014, trung bình nhà đầu tư chỉ phải chi 50.000 USD để tạo ra một việc làm thì hiện nay con số này đã tăng lên 80.000 USD. “Trước đây, nhà đầu tư bỏ ra 10 triệu USD để mở nhà máy, họ sử dụng khoảng 500 lao động, nay cũng số tiền đó, nhưng họ chỉ sử dụng 300 lao động, phần lớn vốn được chi cho việc nhập máy móc, trang thiết bị”, ông Nhơn phân tích. 

Theo ông Nhơn, đây là thành quả lớn và có tính bền vững. Bởi so với trước đây thì hiện nay, các doanh nghiệp FDI khi đầu tư vào Đồng Nai sẽ phải bỏ ra chi phí lớn hơn để nhập công nghệ phục vụ sản xuất.

Bên cạnh chọn lọc công nghệ khi thu hút đầu tư, hiện Đồng Nai cũng đang  “siết” diện tích đất cho thuê tại các KCN. Điều này nhằm hạn chế tình trạng một số doanh nghiệp không có kế hoạch mở rộng sản xuất kinh doanh nhưng thuê diện tích đất lớn rồi chỉ sử dụng một ít đất xây nhà xưởng, số còn lại để dành. Trong khi đó, các doanh nghiệp thực sự có nhu cầu lại không có đất để mở rộng sản xuất.

Theo ông Nhơn, “siết” diện tích đất cho thuê là việc làm phù hợp bởi diện tích đất cho thuê tại các KCN trên địa bàn tỉnh đang ngày càng thu hẹp. Cụ thể, hiện nay, trên địa bàn tỉnh đã có 32 KCN được thành lập với tổng diện tích đất hơn 10.000 ha, trong đó, đã có 31 KCN đi vào hoạt động. Với các KCN đã đi vào hoạt động, hiện đã có hơn 5.000 ha đất được cho thuê, tương đương hơn 76% diện tích đất công nghiệp có thể cho thuê. Do đó, mỗi dự án khi thẩm định, DIZA đều lấy số vốn đăng ký đầu tư so sánh với các dự án cùng ngành nghề, công suất để tính toán diện tích đất phù hợp có thể cho thuê. “Trong quá trình thẩm định hồ sơ dự án, nếu nhà đầu tư thuê nhiều đất, nhưng không có kế hoạch mở rộng sản xuất kinh doanh trong tương lai thì tỉnh sẽ cắt giảm diện tích, dành đất cho các dự án khác”, ông Nhơn cho biết.

Cùng với việc “siết” diện tích đất cho thuê để tăng hiệu quả sử dụng đất tại các KCN, Đồng Nai hiện cũng giám sát kỹ việc thực hiện giải ngân vốn của các nhà đầu tư. Điều này nhằm hạn chế tình trạng một số dự án dù đăng ký số vốn lớn nhưng sau đó, khi được cấp phép chỉ giải ngân “nhỏ giọt”, rồi thuê máy móc, nhà xưởng để sản xuất kinh doanh.

Theo ông Nhơn, hằng năm, DIZA đều yêu cầu các nhà đầu tư giải trình về các loại máy móc sẽ nhập khẩu cũng như số vốn được giải ngân trên tổng vốn đầu tư. Nhờ đó, hiện số vốn đầu tư FDI được giải ngân trên tổng vốn đầu tư của Đồng Nai có tỷ lệ khá cao. Theo đó, số vốn FDI được giải ngân trên địa bàn tỉnh đạt gần 19 tỷ USD, chiếm gần 77% trong tổng vốn hơn 23 tỷ USD được đăng ký.

Doanh nghiệp FDI đóng góp trên 30% tổng thu ngân sách hằng năm

Theo thống kế của DIZA, tiền thuế và các khoản nộp ngân sách nhà nước của các doanh nghiệp FDI hoạt động trên địa bàn tỉnh hiện chiếm trung bình trên 30% tổng thu ngân sách hằng năm của tỉnh. Ngoài ra, các doanh nghiệp FDI hoạt động trong các KCN cũng có đóng góp lớn trong giá trị xuất khẩu chung toàn tỉnh. Trong năm 2017, tỷ lệ này tương đương 63%, tức đạt gần 11 tỷ USD trên tổng  số gần 17 tỷ USD giá trị xuất khẩu chung của toàn tỉnh.

Phạm Tùng