​Điều rớt giá mạnh, xuất khẩu khó khăn

Giá hạt điều giảm sâu nhưng ngành chế biến hạt điều cũng đang điêu đứng vì xuất khẩu chậm, giá giảm do ảnh hưởng mạnh bởi thị trường Trung Quốc.

Do ảnh hưởng bất lợi của thời tiết, năng suất điều năm nay giảm mạnh, dịch bệnh nhiều khiến chi phí đội lên. Ông Nguyễn Văn Thu, Phó giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp dịch vụ An Viễn (xã An Viễn, huyện Trảng Bom) nhận xét, đợt ra bông đầu gặp mưa, sương muối khiến nhiều vườn điều không kết trái dẫn đến vụ thu hoạch điều năm nay vào vụ trễ hơn cả tháng so với mọi năm, năng suất cũng giảm từ 30-50% so với năm ngoái.

Theo đó, dự báo năm nay vườn điều nào đạt năng suất cũng chỉ đạt từ 1,5-1,6 tấn hạt điều/hécta. Với mức giá tốt, nông dân cũng chỉ thu lại được vốn đầu tư. “Khó khăn nhất với nông dân là khi bắt đầu thu hoạch nhiều, giá điều rớt xuống chỉ còn khoảng 20 ngàn đồng/kg. Ở mức giá hiện nay, nông dân đã khó thu hồi vốn đầu tư phân, thuốc, chưa nói tới chuyện có lãi. Điều lo lắng nhất là hạt điều vẫn đang trên đà giảm, nông dân đang phải đối mặt với vụ thu hoạch lỗ cả công chăm sóc và chi phí đầu tư” - ông Thu nói.

Mệt mỏi vì phải tiếp tục đối mặt với một vụ điều mất mùa, mất giá, bà Nguyễn Thị Vân, nông dân xã Phú Ngọc (huyện Định Quán) cho biết, thời điểm này nhiều nhà vườn bỏ không thu hoạch điều vì giá nhân công cao, giá hạt điều lại quá thấp. Vài năm trở lại đây, cây điều cho lợi nhuận rất kém, phần vì thường xuyên mất mùa, phần vì thị trường đầu ra khá bấp bênh, cứ rộ mùa là rớt giá. Bà Vân lo lắng: “Sau vụ thu hoạch này, tôi tính chặt bỏ cây điều vì không có lợi nhuận. Nhưng nông dân chúng tôi cũng rất bối rối trong việc chọn cây trồng thay thế vì hiện nay nông sản nào đầu ra cũng khá bấp bênh trong khi đó vốn đầu tư chuyển đổi lại không nhỏ”.

Mất mùa, mất giá cũng là nguyên nhân vài năm gần đây nông dân đua nhau chặt bỏ cây điều. Nhiều nông dân còn giữ vườn điều cũng không đầu tư chăm sóc nên năng suất cây trồng này ngày càng thấp, dễ bùng phát dịch bệnh.

Từ nhiều tháng nay, các doanh nghiệp chế biến hạt điều gặp nhiều khó khăn khi thị trường lớn là Trung Quốc hạn chế các nhà xuất khẩu Việt Nam xuất nông sản bằng đường tiểu ngạch khiến hạt điều xuất khẩu vào thị trường này giảm mạnh. Hiện nhiều doanh nghiệp phải sản xuất cầm chừng vì đầu ra gặp khó.

Bà Trần Thị Diệu Cương, Phó giám đốc Công ty TNHH một thành viên thương mại Minh Nghĩa Thịnh (huyện Xuân Lộc) lo lắng: “Hiện nhân điều bán ra giảm hàng chục ngàn đồng/kg so với tháng trước. Nhiều doanh nghiệp đang tồn kho hạt điều rất nhiều vì bán ra là lỗ vốn do giá hạt điều nguyên liệu đầu mùa cao. Doanh nghiệp đang sản xuất cầm chừng vì hầu như không có đơn hàng xuất khẩu, tiêu thụ trong nước cũng khá chậm. Thời gian qua, một số doanh nghiệp trong ngành chế biến hạt điều đã ngưng hoạt động vì khó khăn và nhiều đơn vị đang đối mặt với thua lỗ vì bị chôn vốn, dự báo thị trường đầu ra khá ảm đạm”.

Ông Phạm Văn Tuấn, chủ Doanh nghiệp tư nhân Tuấn Sang (huyện Trảng Bom) cũng cho biết: “Khoảng 1 tháng trở lại đây, các đơn hàng hạt điều xuất khẩu hầu như bị đình đốn. Doanh nghiệp phải “gồng mình” chịu lỗ. Điều đáng lo ngại là dự báo thị trường trong thời gian tới cũng chưa thấy có nhiều tín hiệu tích cực nên giá hạt điều có thể sẽ còn giảm sâu”.

Theo Sở Nông nghiệp - Phát triển nông thôn, diện tích điều vào đầu năm 2019 còn trên 37,8 ngàn hécta, giảm cả chục ngàn hécta so với 10 năm trước khi diện tích điều đạt khoảng 50 ngàn hécta. Trong đó, diện tích điều được trồng xen canh (điều trở thành cây trồng phụ) với các cây trồng khác như: tiêu, ca cao… đang tăng nhanh.