​Chứng nhận doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao: Doanh nghiệp chưa chú trọng

Theo Sở Kế hoạch và Đầu tư, Đồng Nai có 31 khu công nghiệp đang hoạt động. Khoảng 10 năm trở lại đây, thu hút đầu tư của tỉnh có chọn lọc, ưu tiên những dự án công nghệ cao, công nghệ thân thiện với môi trường, công nghiệp hỗ trợ. Do đó, những dự án đầu tư mà tỉnh thu hút được phần lớn có công nghệ hiện đại hơn hẳn so với giai đoạn trước.

Đến thời điểm này, Đồng Nai mới chỉ có 2 DN được Bộ Khoa học - công nghệ công nhận là DN ứng dụng công nghệ cao là Công ty TNHH Bosch Việt Nam (100% vốn đầu tư của Đức) ở Khu công nghiệp Long Thành (huyện Long Thành) và Công ty TNHH Taekwang Mold Vina (100% vốn của Hàn Quốc) ở 3 Khu công nghiệp Agtex Long Bình (TP.Biên Hòa). Cả 2 DN này đều hoạt động trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp hỗ trợ. Trong đó, Công ty TNHH Bosch Việt Nam sản xuất một số linh kiện cho các loại xe ô tô, sản phẩm tiêu thụ thị trường nội địa và xuất khẩu sang nhiều nước trên thế giới.

Ông Mallikarjuna Guru, Tổng giám đốc Công ty TNHH Bosch Việt Nam cho biết: “Nhà máy của Bosch tại Đồng Nai chuyên sản xuất dây đai truyền lực dùng cho xe ô tô và được ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất. Do đó, Bosch đáp ứng được nhu cầu của các khách hàng trên thế giới và những năm qua liên tục mở rộng sản xuất”. Vốn đầu tư ban đầu của Bosch vào tỉnh khoảng 50 triệu euro và hiện đã tăng gấp 6 lần. Đây là dự án công nghệ cao có vốn đầu tư lớn nhất tại Đồng Nai. Tháng 7-2014, công ty được Bộ Khoa học - công nghệ công nhận DN ứng dụng công nghệ cao.

Trong khi đó, dù được công nhận là DN ứng dụng công nghệ cao nhưng Công ty TNHH Tae Kwang Mold Vina khá kín tiếng. DN này chuyên sản xuất các thiết bị kim loại cho các loại máy móc và ứng dụng công nghệ hiện đại nhất hiện nay. Công ty này bắt đầu đi vào hoạt động vào giữa năm 2014 và khá thành công trong ngành.

Thực tế, tại Đồng Nai có không ít DN có vốn đầu tư nước ngoài đang hoạt động trong các khu công nghiệp có ứng dụng công nghệ cao vào trong sản xuất. Các dây chuyền sản xuất hầu hết được tự động hóa và được theo dõi điều khiển trên máy tính. Có những dây chuyền sản xuất lớn chỉ cần 2-3 lao động có tay nghề cao làm việc. Đơn cử như: Công ty TNHH Schaeffler Việt Nam, Công ty TNHH Daikan Việt Nam (Khu công nghiệp Amata) Công ty TNHH Meggitt Việt Nam, Công ty TNHH sản phẩm máy tính Fujitsu Việt Nam (Khu công nghiệp Biên Hòa 2) và nhiều công ty sản xuất linh kiện máy móc, thiết bị, điện tử các khu công nghiệp trong tỉnh.

Ông Georg F.W. Schaeffler, Chủ tịch Tập đoàn Schaeffler cho biết: “Tập đoàn mới khánh thành nhà máy ứng dụng công nghệ 4.0 vào trong sản xuất vòng bi cho các loại máy móc tại Đồng Nai. Sản phẩm của nhà máy xuất khẩu sang nhiều nước trên thế giới và được các đối tác đánh giá cao chất lượng”. Dù đã ứng dụng công nghệ 4.0 vào trong sản xuất, chủ DN có thể kết nối internet theo dõi được mọi hoạt động của nhà máy, song Schaeffler không chú ý nhiều đến việc làm hồ sơ để được công nhận ứng dụng công nghệ cao.

Ông Nguyễn Công Đoàn, Tổng giám đốc Công ty TNHH Daikan Việt Nam (100% vốn Nhật Bản) tại Khu công nghiệp Amata cho hay: “Công ty chuyên sản xuất các loại bảng hiệu, đèn led xuất khẩu sang Nhật Bản và Hoa Kỳ. Tuy ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất, nhưng công ty ngại các thủ tục nên không làm hồ sơ để được chứng nhận DN công nghệ cao”.

Phần lớn các DN có ứng dụng công nghệ hiện đại vào trong sản xuất có khả năng đạt các yêu cầu của Nhà nước để được chứng nhận là ứng dụng công nghệ cao, nhưng nhiều DN không mặn mà vì ngại làm thủ tục mất thời gian và chi phí đi lại. Bởi hồ sơ để DN được công nhận ứng dụng công nghệ cao, DN công nghệ cao do Bộ Khoa học - công nghệ xét duyệt với khá nhiều thủ tục và mất nhiều thời gian.

Trở thành DN ứng dụng công nghệ cao, các công ty sẽ được hưởng nhiều ưu đãi về vốn, thủ tục xuất, nhập khẩu..., nhưng nhiều DN có vốn đầu tư trong nước, nước ngoài trên địa bàn tỉnh không chú ý vì ngại làm hồ sơ, thủ tục, quá trình xét duyệt cũng không dễ dàng. Trong đó, DN phải đáp ứng 4 yêu cầu chính khá khắt khe là: sản phẩm sản xuất phải thuộc danh mục sản phẩm công nghệ cao; thực hiện các biện pháp thân thiện với môi trường; doanh thu từ sản phẩm công nghệ cao của DN phải đạt ít nhất 70%, trong tổng doanh thu thuần hằng năm; DN vừa và nhỏ chi cho hoạt động nghiên cứu và phát triển được thực hiện tại Việt Nam đạt ít nhất 1% trên tổng doanh thu hằng năm.

Trường hợp với DN có tổng nguồn vốn trên 100 tỷ đồng và tổng số lượng lao động trên 300 người, tỷ lệ này phải đạt ít nhất 0,5%, trình độ chuyên môn từ đại học trở lên, trực tiếp thực hiện nghiên cứu và phát triển phải đạt ít nhất 5% tổng số lao động.

Ông Mai Văn Nhơn, Phó Trưởng ban Quản lý các khu công nghiệp Đồng Nai cho biết: “Những thủ tục để được công nhận DN ứng dụng công nghệ cao khá phức tạp nên các công ty rất ngại thực hiện. Các DN có vốn đầu tư nước ngoài khi đầu tư vào tỉnh họ đều đã tính toán kỹ tiền thuê đất, thuế phát sinh và các chi phí khác cho quá trình sản xuất và đưa ra giá thành sản phẩm. Đồng thời, thị trường tiêu thụ sản phẩm của các DN có vốn đầu tư nước ngoài hầu hết là ổn định, lâu dài”. Cũng  theo ông Nhơn, DN ngại thực hiện còn vì thủ tục rườm rà khi làm mất công sức, thời gian, chi phí đi lại nhưng chưa chắc đã được công nhận.

Ông Kawaue Jun-Ichi, Tổng lãnh sự Nhật Bản tại TP.Hồ Chí Minh cho biết: “Các DN Nhật Bản đầu tư vào Đồng Nai trên lĩnh vực công nghiệp đều có công nghệ hiện đại, thân thiện với môi trường và hoạt động khá hiệu quả. Có những DN sau thời gian hoạt động đã tăng vốn, mở rộng sản xuất gấp 2-3 lần so với quy mô ban đầu. Nhưng nếu các thủ tục hành chính của Việt Nam tiếp tục được cải thiện theo hướng đơn giản sẽ thu hút được nhiều DN công nghệ cao đầu tư vào Việt Nam cũng như Đồng Nai nhiều hơn”.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ, dù biết nhiều DN ở Đồng Nai đã ứng dụng công nghệ cao vào trong sản xuất và sở đã vận động DN đăng ký, nhưng số lượng DN làm hồ sơ rất ít. Hiện chỉ có 4-5 DN hỏi thủ tục để làm, phía sở chỉ hỗ trợ bằng cách hướng dẫn làm các thủ tục, còn xét duyệt và công nhận là do Bộ Khoa học và Công nghệ làm.