Khai thác hiệu quả 'nguồn vốn tự nhiên' quý giá
- Thứ tư - 13/08/2025 08:31
- In ra
- Đóng cửa sổ này
(CTT-Đồng Nai) - Đồng Nai là địa phương sở hữu nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, đa dạng và có trữ lượng lớn ở vùng Nam Bộ. Với vị trí địa lý thuận lợi, hạ tầng giao thông ngày càng hoàn thiện và nguồn khoáng sản dồi dào, tỉnh đang sở hữu 'nguồn vốn tự nhiên' quý giá để đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Những năm qua, hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh đã đáp ứng nhu cầu bức thiết của các công trình xây dựng, ngành công nghiệp vật liệu, phát triển đô thị, khu công nghiệp và nhất là các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm quốc gia ở miền Nam. Tuy nhiên, hoạt động này cũng để lại những tác động không mong muốn đối với môi trường tự nhiên và tiềm ẩn rủi ro với người dân khu vực lân cận cả giai đoạn khai thác và sau khai thác.
Với quan điểm không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế, tỉnh đã quy hoạch các khu vực được phép khai thác khoáng sản, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trước mắt, trung và dài hạn; đồng thời, xác định các khu vực cấm và tạm cấm khai thác. Riêng với cát xây dựng, tỉnh không còn cấp phép khai thác nhằm bảo vệ môi trường và dự trữ nguồn tài nguyên cho tương lai. Các mỏ được cấp phép đều có trữ lượng rõ ràng, giới hạn khối lượng khai thác hằng năm; được yêu cầu tuân thủ nghiêm các giải pháp bảo vệ môi trường và khuyến khích chủ đầu tư ứng dụng công nghệ hiện đại trong khai thác, chế biến để nâng cao hiệu suất.
Hiện nay, Đồng Nai đang áp dụng nhiều biện pháp đồng bộ để quản lý nguồn tài nguyên khoáng sản như: tăng cường tuần tra, giám sát tại các mỏ và các điểm dễ phát sinh khai thác trái phép; yêu cầu chủ mỏ lắp đặt camera giám sát và thiết bị quan trắc tự động kết nối dữ liệu về cơ quan quản lý nhà nước; xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm trong khai thác, tiêu thụ, kể cả trách nhiệm của tổ chức, cá nhân buông lỏng quản lý. Song song đó, quy trình cấp phép được minh bạch hóa, thông tin về các mỏ, công suất khai thác, trữ lượng còn lại được công khai minh bạch, nhằm bảo đảm công bằng, hạn chế tối đa thất thoát tài nguyên và ngân sách, đồng thời giảm áp lực lên môi trường và an ninh trật tự tại địa phương.
Cùng với đó, tỉnh có chủ trương đưa các “vùng đất chết” sau khai thác trở về trạng thái an toàn, đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường và tối ưu hóa mục đích sử dụng đất. Theo đó, một số mỏ khoáng sản sau khai thác được đưa ra đấu giá quyền sử dụng đất để thực hiện các dự án phục vụ cộng đồng như: công viên, hồ chứa nước dự phòng hoặc điểm du lịch sinh thái kết hợp với thương mại - dịch vụ. Cách làm này vừa tránh lãng phí tài nguyên đất, vừa tạo giá trị mới cho môi trường sinh thái và cộng đồng. Các mỏ đang hoạt động cũng được yêu cầu thực hiện phương án cải tạo, phục hồi môi trường song song với quá trình khai thác và khi kết thúc.
Khoáng sản là nguồn tài nguyên quý giá, cần được khai thác hợp lý, quản lý chặt chẽ và phục hồi môi trường sau khai thác. Vì vậy, khai thác và sử dụng bền vững, tiết kiệm, hiệu quả nguồn tài nguyên tiếp tục là quan điểm nhất quán, lâu dài của tỉnh, nhằm biến “vàng đen” hôm nay thành nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội mai sau.
Với quan điểm không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế, tỉnh đã quy hoạch các khu vực được phép khai thác khoáng sản, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trước mắt, trung và dài hạn; đồng thời, xác định các khu vực cấm và tạm cấm khai thác. Riêng với cát xây dựng, tỉnh không còn cấp phép khai thác nhằm bảo vệ môi trường và dự trữ nguồn tài nguyên cho tương lai. Các mỏ được cấp phép đều có trữ lượng rõ ràng, giới hạn khối lượng khai thác hằng năm; được yêu cầu tuân thủ nghiêm các giải pháp bảo vệ môi trường và khuyến khích chủ đầu tư ứng dụng công nghệ hiện đại trong khai thác, chế biến để nâng cao hiệu suất.
Hiện nay, Đồng Nai đang áp dụng nhiều biện pháp đồng bộ để quản lý nguồn tài nguyên khoáng sản như: tăng cường tuần tra, giám sát tại các mỏ và các điểm dễ phát sinh khai thác trái phép; yêu cầu chủ mỏ lắp đặt camera giám sát và thiết bị quan trắc tự động kết nối dữ liệu về cơ quan quản lý nhà nước; xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm trong khai thác, tiêu thụ, kể cả trách nhiệm của tổ chức, cá nhân buông lỏng quản lý. Song song đó, quy trình cấp phép được minh bạch hóa, thông tin về các mỏ, công suất khai thác, trữ lượng còn lại được công khai minh bạch, nhằm bảo đảm công bằng, hạn chế tối đa thất thoát tài nguyên và ngân sách, đồng thời giảm áp lực lên môi trường và an ninh trật tự tại địa phương.
Cùng với đó, tỉnh có chủ trương đưa các “vùng đất chết” sau khai thác trở về trạng thái an toàn, đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường và tối ưu hóa mục đích sử dụng đất. Theo đó, một số mỏ khoáng sản sau khai thác được đưa ra đấu giá quyền sử dụng đất để thực hiện các dự án phục vụ cộng đồng như: công viên, hồ chứa nước dự phòng hoặc điểm du lịch sinh thái kết hợp với thương mại - dịch vụ. Cách làm này vừa tránh lãng phí tài nguyên đất, vừa tạo giá trị mới cho môi trường sinh thái và cộng đồng. Các mỏ đang hoạt động cũng được yêu cầu thực hiện phương án cải tạo, phục hồi môi trường song song với quá trình khai thác và khi kết thúc.
Khoáng sản là nguồn tài nguyên quý giá, cần được khai thác hợp lý, quản lý chặt chẽ và phục hồi môi trường sau khai thác. Vì vậy, khai thác và sử dụng bền vững, tiết kiệm, hiệu quả nguồn tài nguyên tiếp tục là quan điểm nhất quán, lâu dài của tỉnh, nhằm biến “vàng đen” hôm nay thành nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội mai sau.