Công dân số văn minh

​Chuyển đổi số đang là xu hướng được nhiều người quan tâm. Việt Nam cũng nằm trong xu hướng này với mục tiêu chuyển đổi số dựa vào 3 trụ cột chính là: Xã hội số, kinh tế số và Chính phủ số. Trong đó, xã hội số được hình thành từ những công dân số.

Công dân số là người có kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin để giao tiếp, làm việc hiệu quả​

Như thế nào là 1 công dân số?

Công dân số là người có kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin để giao tiếp với người khác, tham gia vào các hoạt động xã hội, kinh doanh và chính trị trên nền tảng kỹ thuật số. Công dân số là người có kỹ năng, kiến thức và có thể truy cập Internet thông qua máy tính, điện thoại di động và các thiết bị kỹ thuật số khác để tương tác với cá nhân, tổ chức và cộng đồng.

Tuy nhiên, không phải bất kỳ ai sử dụng Internet cũng là công dân số. Theo Trung tâm Sức khỏe gia đình và phát triển cộng đồng Việt Nam, công dân số phải là người đạt trình độ nhất định về công nghệ thông tin. Họ có kiến thức về phần cứng như máy tính, máy tính bảng, điện thoại thông minh và phần mềm, ứng dụng đi kèm cũng như kỹ năng sử dụng thiết bị điện tử. Họ sử dụng công nghệ và Internet để hỗ trợ cho các hoạt động học tập và làm việc của mình. Nói đến công dân số là nói đến sự thông minh, hiện đại, cập nhật và hiểu biết công nghệ thông tin trong cuộc sống, từ cấp địa phương đến cấp quốc gia, toàn cầu.

Công dân số là người hiểu được thực tế của thế giới ảo và văn hóa số. Việc nhận thức rằng một thế giới ảo trong đó có thế giới thực đang được mô phỏng. Văn hóa trong thế giới thực đang được tạo ra và mở rộng trên môi trường số. Công dân số gắn kết với thiết bị di động và luôn có nhu cầu làm sao để những thiết bị này được tối ưu, nhanh hơn, nhỏ hơn, chính xác hơn, mới hơn, hoàn hảo hơn, thú vị hơn, ít nguy hiểm hơn và sở hữu công nghệ mới hơn. Mọi thứ công dân số tiếp cận trong thế giới thực sẽ tiếp tục được số hóa và được gọi là sản phẩm kỹ thuật số.

Công dân số phải có khái niệm sâu rộng về Internet, thường xuyên sử dụng nền tảng kỹ thuật số và cơ sở dữ liệu như tài liệu, thư viện điện tử trong nghiên cứu và học thuật. Công dân số cần có trách nhiệm và đạo đức thông tin khi lựa chọn sở thích trên môi trường số hay việc kích vào đường dẫn, nhấp vào từng biểu tượng, truy cập vào trang web và nhập mọi mật khẩu của mình trên mạng.

Công dân số cần có hiểu biết về luật truyền thông và cẩn trọng trong giao tiếp, phải hiểu biết về các phương thức hạn chế truy cập, cấm xuất bản, trình bày và tiêu thụ nội dung cấm, vi phạm an ninh quốc gia, gây chia rẽ, ngôn ngữ kích động thù địch, vi phạm quyền lợi và tự do. Việc sử dụng các tài khoản mạng xã hội để truyền thông đến công chúng những vấn đề của địa phương, quốc gia, toàn cầu… theo chiều hướng tích cực cũng là việc mà một công dân số nên làm…

Đồng Nai triển khai ứng dụng công dân số

Ngày 13-6-2022, UBND tỉnh Đồng Nai đã ban hành Kế hoạch số 137/KH-UBND về việc triển khai vận hành thí điểm Ứng dụng công dân số của tỉnh (Đồng Nai CĐS). Ứng dụng này là sản phẩm dưới nền tảng ứng dụng di động với đối tượng sử dụng là người lao động, doanh nghiệp và cơ quan quản lý của tỉnh. Trong đó, người lao động là chủ thể sử dụng chính của ứng dụng. Người lao động lấy thông tin, sử dụng thông tin và cung cấp các vấn đề khiếu nại cho các đơn vị, tổ chức có thẩm quyền.

Doanh nghiệp là chủ thể sử dụng ứng dụng, cung cấp thông tin về doanh nghiệp, thông tin tuyển dụng việc làm, kết nối với người lao động, hướng tới hình thành các doanh nghiệp số. Các đơn vị cấp tỉnh là đơn vị hỗ trợ và quản trị chung ứng dụng, cung cấp các thông tin, hỗ trợ và là cầu nối cho doanh nghiệp và người lao động sử dụng…

Theo kế hoạch, ứng dụng này sẽ triển khai qua 2 giai đoạn với 2 phiên bản. Liên minh công nghệ SaigonTel - NGS sẽ hỗ trợ toàn bộ chi phí việc thí điểm xây dựng và vận hành ứng dụng gồm: Thiết lập hệ thống (nhân sự, phần mềm, chuẩn bị dữ liệu, chi phí kết nối…) và tổ chức nhân sự vận hành, chi phí liên quan đến tuyên truyền quảng bá khác (nếu có).

Bà Lê Hải Ninh, Giám đốc Công ty TNHH NGS công dân số - đại diện Liên minh SaigonTel - NGS chia sẻ, ứng dụng Đồng Nai CĐS cung cấp các thông tin về hành chính công, việc làm, nhà ở, thông tin tuyển dụng. Ứng dụng là nơi định danh được người sử dụng với công nghệ eKYC tiên tiến và hiện đại nhất, từ đó cung cấp các thông tin về việc làm, nhà ở, thông tin khuyến mãi, các dịch vụ hành chính công… chính xác đến người dùng.

Ứng dụng sẽ được chia theo từng giai đoạn và xây dựng các chức năng cần thiết nhất cho người dùng, được kết nối dữ liệu với các sở, ban, ngành trong tỉnh. Ứng dụng định danh người sử dụng, cung cấp các dịch vụ tiện ích về: dịch vụ công trực tuyến, hồ sơ tuyển dụng, tìm việc làm, thuê nhà, người dân phản ánh, xe khách, ẩm thực giải trí, tuyển sinh, quét mã QR cá nhân, các chương trình ưu đãi voucher, rao vặt, tra cứu tiền điện, bảo hiểm, bản đồ nguồn nhân lực.

Theo đó, UBND tỉnh giao Sở TT-TT chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan theo dõi, đôn đốc việc thực hiện kế hoạch này theo đúng tiến độ, hỗ trợ kết nối với các sở, ban, ngành để hoàn thiện ứng dụng và lưu trữ thông tin… Các sở, ngành gồm: Y tế, LĐTB-XH, GD-ĐT, Công thương, GT-VT, VH-TTDL, NN-PTNT, TN-MT, KH-ĐT, Ban Quản lý các khu công nghiệp Đồng Nai, Công an tỉnh, Tỉnh đoàn, Liên đoàn Lao động tỉnh và các đơn vị liên quan sẽ hỗ trợ đơn vị thực hiện ứng dụng, cung cấp các nguồn dữ liệu phục vụ tiện ích liên quan đến ứng dụng.

Chánh Văn phòng Sở LĐ-TBXH Trần Thị Lan Thi cho hay, trong thời gian tới, Sở sẽ phối hợp với đơn vị triển khai ứng dụng Đồng Nai CĐS cung cấp thông tin các trường cao đẳng, trung cấp, các cơ sở đào tạo nghề trên địa bàn Đồng Nai về chương trình đào tạo, tuyển sinh, thông tin học viên, nhu cầu chọn ngành nghề, phục vụ nền tảng nguồn nhân lực tích hợp trên ứng dụng Đồng Nai CĐS. Mở rộng hơn, trong thời gian tới, Sở đề xuất có thêm sự liên kết với các ngành như: Tư pháp, GD-ĐT, Bảo hiểm xã hội… để tích hợp thêm các tiện ích liên quan trên ứng dụng này một cách đồng bộ, xuyên suốt.

Người dân tìm hiểu các thông tin liên quan đến chuyển đổi số tại một hội nghị do Sở TT-TT tổ chức​

Đại diện Sở GT-VT chia sẻ, trên địa bàn Đồng Nai hiện có 148 tuyến xe cố định, 16 tuyến xe buýt, 11 đơn vị taxi… đang hoạt động. Thời gian tới, Sở GT-VT sẽ tiếp tục triển khai hệ thống thông tin về các tuyến xe buýt trên nền tảng số, cũng như có phương án phối hợp với đơn vị triển khai ứng dụng Đồng Nai CĐS để tích hợp các tiện ích về thông tin các tuyến xe khách, taxi… vào ứng dụng.

Giám đốc Sở TT-TT Lê Hoàng Ngọc cho biết, các đơn vị liên quan, các chuyên gia, bộ phận phụ trách về công nghệ cần thống nhất xây dựng ứng dụng duy nhất về chuyển đổi số của tỉnh một cách phù hợp, hiệu quả. Trong đó, tích hợp nhiều tiện ích, thông tin, nội dung về chuyển đổi số trên địa bàn tỉnh; đáp ứng các nhu cầu cơ bản của người dân, doanh nghiệp. Dự kiến sẽ thử nghiệm ứng dụng từ đầu tháng 11-2022, sau đó sẽ rà soát và dự kiến ra mắt ứng dụng trong tháng 12-2022.​